Rachunkowość
Przejęcie spółki - jak prawidłowo księgować?
Widzisz tylko początek artykułu. Uzyskaj dostęp do pełnej wersji artykułu:
Portal FK to:
- dostęp do wszystkich artykułów
i wzorów dokumentów - 70 ekspertów czekających
na Twoje pytania - bieżące informacje o każdej zmianie
prawa - dostęp do licznych narzędzi
ułatwiających pracę
Możesz tylko zyskać!
Pełen dostęp do Portalu FK to jedynie 59 zł netto
(72,57 zł brutto) za 1 miesiąc.
Jednorazowy dostęp do tego artykułu
Płatność SMS
Koszt jednorazowego
dostępu do artykułu to:
9 zł netto (11,07 zł brutto)
Wyślij SMS o treści:
PLN.T4FW9 na numer 7968.
Otrzymany zwrotnie kod
wpisz w poniższe pole:
Płatność on-line
Koszt jednorazowego
dostępu do artykułu to:
5 zł netto (6,15 zł brutto).
Aby uzyskać jednorazowy dostęp do artykułu wpisz dane:
1. Czy spółka przejmująca powinna zamknąć księgi rachunkowe (sporządzić sprawozdanie finansowe, a więc i rozliczyć podatek dochodowy) na dzień poprzedzający połączenie spółek w drodze przejęcia (inkorporacji)?
2. Jak powinny wyglądać księgowania związane z tym przejęciem?
Dane porównawcze za poprzedni rok obrotowy stanowią dane ze sprawozdania finansowego spółki przejmującej.
Z przedstawionych przez Panią informacji wynika, że 16 stycznia br. nastąpiło połączenie dwóch spółek z ograniczoną odpowiedzialnością w drodze przeniesienia całego majątku spółki (przejmowanej) na drugą spółkę (przejmującą) w zamian za udziały, które spółka przejmująca wydała wspólnikom spółki przejmowanej. Terminologia Kodeksu spółek handlowych określa ten sposób, jako łączenie się spółek przez przejęcie.
W przypadku gdy jedną ze spółek można uznać za przejmującą, połączenie rozlicza się metodą nabycia. Jak z tego wynika, w przypadku łączenia się spółek przez przejęcie (inkorporację) może mieć zastosowanie metoda nabycia (art. 44b uor) albo metoda łączenia udziałów (art. 44c uor).
Uor określa szczegółowe warunki, jakie muszą zostać spełnione, by można było uznać, że przy danym połączeniu spółek nie można zidentyfikować spółki przejmującej. W szczególności żadna z łączących się spółek nie jest uznawana za spółkę przejmującą, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:
Dlatego na zakończenie przedstawię kilka uwag dotyczących zastosowania tej metody, co pozwoli Pani na sprawdzenie poprawności księgowego ujęcia połączenia spółek. Zakładam przy tym, że istnieje możliwość uznania spółki, na którą przeszły aktywa i zobowiązania spółki przejętej, za przejmującą w świetle uor. Proszę jednak o zweryfikowanie tej tezy w Pani przypadku.
Może to dotyczyć na przykład tytułów wartości niematerialnych i prawnych, które wcześniej nie figurowały w księgach rachunkowych i bilansie spółki przejmowanej, gdyż zostały wytworzone we własnym zakresie (np. know-how, prawa franszyzowe, programy komputerowe wytworzone na własny użytek itp.).
- czy będą to zasoby majątkowe kontrolowane przez spółkę (przejmującą) powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń?
- czy spowodują one w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych?
- czy możliwe jest wiarygodne określenie ich wartości?
Tak samo ustalone (rozpoznane) zobowiązania, które zostały ujęte w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym spółki przejętej na dzień połączenia, muszą odpowiadać definicji zobowiązań (art. 3 ust. l pkt 20 uor), a więc należy odpowiedzieć na trzy pytania:
- czy są to obecne obowiązki wykonania świadczeń, powstałe w wyniku zdarzeń przeszłych?
- czy ich wykonanie spowoduje w przyszłości, zgodnie z oczekiwaniami, przekazanie lub inne wykorzystanie już posiadanych lub przyszłych aktywów jednostki?
- czy jest możliwe wiarygodne określenie wartości tych zobowiązań?
Dodatnia różnica między ceną przejęcia a wartością godziwą aktywów netto spółki przejętej stanowi wartość firmy, wykazywaną jako tytuł wartości niematerialnych i prawnych w aktywach spółki, na którą przeszedł majątek połączonej spółki lub spółek. Jest to cena zapłacona za zajmowaną przez spółkę przejmowaną pozycję na rynku, doświadczenie jej załogi, kontakty handlowe itd.
Dlatego w razie powstania ujemnej wartości firmy należy przede wszystkim upewnić się, czy przyczyną jej powstania nie są błędy wyceny lub identyfikacji przejętych aktywów i zobowiązań.
Ujemna wartość firmy w wysokości przekraczającej wartość godziwą aktywów trwałych (z wyłączeniem długoterminowych aktywów finansowych notowanych na regulowanych rynkach) zaliczana jest do przychodów na dzień połączenia.
|
Wyszczególnienie
|
Sposób ustalenia wartości godziwej
|
|
Notowane papiery wartościowe |
Aktualny kurs notowań pomniejszony o koszty sprzedaży. |
|
Nienotowane papiery wartościowe |
Wartość oszacowana, uwzględniającą takie czynniki, jak współczynnik ceny do zysku i stopę dywidendy porównywalnych papierów wartościowych wyemitowanych przez spółki o podobnych charakterystykach. |
|
Należności |
Wartość bieżąca (zdyskontowana) kwot wymagających zapłaty, wyznaczona przy odpowiednich bieżących stopach procentowych, pomniejszona o odpisy na należności zagrożone i nieściągalne oraz ewentualne koszty windykacji. Wyznaczanie wartości bieżących (zdyskontowanych) w odniesieniu do należności krótkoterminowych nie jest konieczne, jeżeli różnica pomiędzy wartością należności według kwot wymagających zapłaty a według ich wartością zdyskontowaną nie jest istotna. |
|
Zapasy produktów gotowych i towarów |
Cena sprzedaży netto pomniejszona o opust marży zysku wynikający z kosztów doprowadzenia przez spółkę przejmującą do sprzedaży zapasu lub znalezienia nabywcy. |
|
Zapasy produktów w toku |
Cena sprzedaży netto produktów gotowych pomniejszona o koszty zakończenia produkcji i opust marży zysku wynikający z kosztów doprowadzenia przez spółkę przejmującą zapasów do sprzedaży lub znalezienia nabywcy. |
|
Zapasy materiałów |
Aktualna cena nabycia. |
|
Środki trwałe |
Wartość rynkowa lub ich wartość według niezależnej wyceny. W przypadku gdy nie jest możliwe uzyskanie niezależnej wyceny środków trwałych - aktualna cena nabycia albo koszt wytworzenia, z uwzględnieniem aktualnego stopnia ich zużycia |
|
Wartości niematerialne i prawne |
Wartość oszacowana, wyznaczona w oparciu o ceny rynkowe takich samych lub podobnych wartości niematerialnych i prawnych, a w odniesieniu do wartości firmy lub ujemnej wartości firmy zawartej w bilansie spółki przejętej - wartość zerowa. W przypadku gdy wartość oszacowana nie może zostać wyznaczona w oparciu o ceny rynkowe, to przyjmuje się taką wartość, która nie spowoduje powstania lub zwiększenia ujemnej wartości firmy w wyniku połączenia, |
|
Zobowiązania |
Wartość bieżąca (zdyskontowana) kwot wymagających zapłaty, wyznaczona przy odpowiednich bieżących stopach procentowych. Wyznaczanie wartości bieżących (zdyskontowanych) w odniesieniu do zobowiązań krótkoterminowych nie jest konieczne, jeżeli różnica pomiędzy wartością zobowiązań według kwot wymagających zapłaty a według ich wartością zdyskontowaną nie jest istotna, |
|
Rezerwy lub aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego |
Wartość możliwa do realizacji przez połączone spółki, po uwzględnieniu zmiany wartości podatkowej i księgowej aktywów netto spółki przejmowanej. |
b) korekta taka ma miejsce w ciągu roku obrotowego następującego po roku obrotowym, w którym nastąpiło połączenie.
|
Sposób rozliczenia
|
Zasady wyceny ceny przejęcia
|
|
Gdy w celu połączenia spółka wydaje (emituje) udziały |
Cena rynkowa tych udziałów lub inaczej ustalona ich wartość godziwa, jeżeli nie jest znana ich cena rynkowa. W takim przypadku nadwyżkę wartości rynkowej udziałów lub inaczej ustalonej ich wartości godziwej zalicza się do kapitału zapasowego. Cenę rynkową wydanych (wyemitowanych) udziałów przyjmuje się z dnia, w którym wszystkie istotne warunki połączenia, w tym relacja wymienna udziałów, zostały ogłoszone. Jeżeli cena rynkowa w tym okresie podlegała istotnym zmianom, wówczas za cenę rynkową można przyjąć średnią cen rynkowych z miesiąca poprzedzającego i miesiąca następującego po dniu ogłoszenia wszystkich istotnych warunków połączenia. |
|
Nabycie własnych udziałów w celu połączenia |
Cena nabycia własnych udziałów. |
|
Nabycie udziałów spółki przejmowanej |
Cena nabycia tych udziałów |
|
Inna forma zapłaty niż określone wyżej |
Wartość godziwa przedmiotu zapłaty |
|
Zapłata następuje w różnych formach |
Suma odpowiednich wartości, o których była mowa wyżej |
- art. 12 ust. 1 - 3 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694),
- art. 44b ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694),
- art. 64 ust. 3 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694),
- art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694).




