Z dniem 1 stycznia 2010 r. zmienione zostały zasady, na jakich podatnicy zagraniczni mogą odzyskiwać zapłacony w Polsce VAT. Zobacz, jakie podmioty są uprawnione do ubiegania się o zwrot podatku. Poznaj przypadki, kiedy podmioty uprawione nie mogą wnioskować o zwrot podatku naliczonego.
Z dniem 1 stycznia 2010 r. zmienione zostały zasady, na jakich podatnicy zagraniczni mogą odzyskiwać zapłacony w Polsce VAT. Nowe zasady określają przepisy art. 89 ust. 1a-1l ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT oraz przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z 24 grudnia 2009 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom, Dz.U. nr 224, poz. 1801, dalej: rozporządzenia w sprawie zwrotu).
Nowe przepisy stanowią implementację do polskich przepisów zmian wprowadzonych dyrektywą Rady 2008/9/WE z 12 lutego 2008 r. określającej szczegółowe zasady zwrotu podatku od wartości dodanej, przewidzianego w dyrektywie 2006/112/WE, podatnikom niemającym siedziby w państwie członkowskim zwrotu, lecz mającym siedzibę w innym państwie członkowskim.
1. Podmioty uprawnione do wnioskowania o zwrot podatku
O zwrot podatku występować mogą podmioty uprawnione z państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej oraz podmioty uprawnione z państw trzecich.
Podmiotami uprawnionymi z państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które nie posiadają siedziby, stałego miejsca zamieszkania, stałego miejsca prowadzenia działalności, zwykłego miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zwykłego pobytu na terytorium Polski i które posiadają siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium Polski (§ 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu).
Podmiotami uprawnionymi z państw trzecich są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które nie posiadają siedziby, stałego miejsca zamieszkania, stałego miejsca prowadzenia działalności, zwykłego miejsca prowadzenia działalności lub miejsca zwykłego pobytu na terytorium Polski, które nie posiadają siedziby lub stałego miejsca zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innego niż Polska (§ 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie zwrotu).
Brzmienie przytoczonych przepisów powoduje, między innymi, że zwrot podatku przez zagranicznych podatników wyklucza fakt posiadania w Polsce oddziału. Oddziały takie stanowi bowiem dla zagranicznych podatników stałe miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polsce, co powoduje, że podatnicy ci nie są podmiotami uprawnionymi (mogą oni odzyskiwać polski podatek przez rejestracją oddziału jako polskiego czynnego podatnika VAT i odliczać ten podatku od podatku należnego na zasadach ogólnych).
Podmiotami uprawnionymi mogą być natomiast zagraniczne podmioty powiązane z działającymi w Polsce podmiotami (przykładowo - zagraniczne spółki-córki polskich spółek-matek). Siedziby takich podmiotów powiązanych nie stanowią bowiem stałego miejsca prowadzenia działalności zagranicznego podatnika na terytorium Polski.
Zwrot podatku przysługuje, jeśli podmiot uprawniony spełnia łącznie warunki (określone przepisami § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwrotu), a więc:
- jest zarejestrowanym podatnikiem VAT w państwie członkowskim siedziby (przez państwo członkowskie siedziby rozumie się terytorium państwa członkowskiego, inne niż terytorium Polski, na którym podmiot uprawniony z państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania - § 2 pkt 4 rozporządzenia w sprawie zwrotu) lub podatnikiem VAT albo podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby (przez kraj siedziby rozumie się terytorium państwa niewchodzącego w skład terytorium Wspólnoty, na którym podmiot uprawniony z państw trzecich posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania - § 2 pkt 5 rozporządzenia w sprawie zwrotu),
- nie jest zarejestrowany w Polsce jako podatnik VAT (zagraniczni podatnicy zarejestrowani w Polsce jako podatnicy VAT mogą bowiem odzyskiwać podatek naliczony na zasadach ogólnych, tj. odliczać go od podatku należnego w ramach składanych deklaracji VAT),
- nie wykonuje na terytorium Polski sprzedaży (przez sprzedaż, zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów), z wyjątkiem:
- usług transportowych i usług pomocniczych związanych bezpośrednio z importem towarów, w przypadku gdy wartość tych usług została włączona do podstawy opodatkowania,
- usług w zakresie kontroli i nadzoru ruchu lotniczego, świadczonych na rzecz przewoźników powietrznych oraz innych podmiotów wykonujących głównie przewozy w transporcie międzynarodowym,
- usług związanych z obsługą startu, lądowania, parkowania, obsługą pasażerów i ładunków oraz innych o podobnym charakterze usług świadczonych na rzecz przewoźników powietrznych oraz innych podmiotów wykonujących głównie przewozy w transporcie międzynarodowym.
- usług świadczonych na obszarze polskich portów morskich, polegających na obsłudze morskich środków transportu,
- usług świadczonych na obszarze polskich portów morskich, związanych z transportem międzynarodowym, polegających na obsłudze lądowych środków transportu,
- usług ratownictwa morskiego, nadzoru nad bezpieczeństwem żeglugi morskiej i śródlądowej oraz usług związanych z ochroną środowiska morskiego i utrzymaniem akwenów portowych i torów podejściowych,
- usług związanych z obsługą statków, wymienionych w klasie PKWiU ex 35.11 należących do armatorów morskich, z wyłączeniem usług świadczonych na cele osobiste załogi,
- usług polegających na remoncie, przebudowie lub konserwacji statków, wymienionych w klasie PKWiU ex 35.11 oraz ich części składowych,
- usług polegających na remoncie, przebudowie lub konserwacji środków transportu lotniczego oraz ich wyposażenia i sprzętu zainstalowanego na nich, używanych głównie w transporcie międzynarodowym,
- usług, których zakupy stanowią dla polskich podatników import usług (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT),
- dostawy towarów, które dla polskich podatników stanowią dostawy towarów, dla których podatnikiem jest nabywca (art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT).
2. Podatek podlegający zwrotowi
Przez zwrot podatku rozumie się zwrot VAT naliczonego przy nabyciu towarów lub usług lub imporcie towarów przez podmiot uprawniony (§ 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zwrotu). Zwrot podatku obejmuje kwoty podatku określone w fakturach, a w przypadku importu towarów - w dokumentach celnych, dokonanych w okresie, za który podmiot uprawniony występuje o zwrot podatku (§ 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zwrotu).
Podatnikom (podmiotom uprawnionym) nie przysługuje zwrot podatku w odniesieniu do kwot podatku:
- zafakturowanych niezgodnie z przepisami ustawy o VAT oraz przepisami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie (tj. przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług , Dz.U. nr 212, poz. 1337 z późn. zm.),
- dotyczących eksportu pośredniego towarów (art. 2 pkt 8 lit. b ustawy o VAT) oraz wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów (art. 13 ustawy o VAT),
- w odniesieniu do których, zgodnie z przepisami ustawy oraz przepisami wykonawczymi wydanymi na jej podstawie (tj. przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, Dz.U. nr 224, poz. 1799), nie przysługuje podatnikom prawo do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego
A zatem zwrot przysługuje wyłącznie w zakresie, w jakim nabywane w Polsce towary i usługi dotyczą czynności, które wykonywane w Polsce byłyby opodatkowane (art. 86 ust. 1 ustawy o VAT).
| Dlatego też nie jest, przykładowo, możliwe uzyskanie zwrotu podatku z tytułu nabycia w Polsce towarów i usług dotyczących świadczonych przez zagraniczny podmiot zwolnionych od podatku usług medycznych czy edukacyjnych. |
Nie jest również możliwe odzyskiwanie podatku naliczonego w zakresie, w jakim nabywane w Polsce towary i usługami są wymienione jako zakupy, które nie dają prawa do odliczenia.
A zatem, przykładowo, podmioty uprawnione nie mogą wnioskować o zwrot podatku naliczonego przy zakupie paliwa do napędu samochodów osobowych (art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT) czy podatku naliczonego przy zakupie usług noclegowych i gastronomicznych (art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT). Podmioty uprawnione nie mogą również otrzymać zwrotu w zakresie, w jakim wynika on z faktur, które nie stanowią podstawy do odliczenia podatku na podstawie art. 88 ust. 3a ustawy o VAT.
Podmioty uprawnione mogą występować o zwrot podatku za następujące okresy:
- za cały rok podatkowy (czyli za rok kalendarzowy),
- za okres krótszy niż rok podatkowy, dłuższy jednak niż 3 miesiąca,
- za okres krótszy niż ostatnie 3 miesiące roku podatkowego.
I tak w przypadku wniosku o zwrot:
- za cały rok podatkowy (przypadek 1) oraz za okres krótszy niż ostatnie 3 miesiące roku podatkowego (przypadek 3) minimalna kwota wnioskowanego zwrotu wynosić musi równowartość w złotych kwoty 50 euro (do końca 2009 r. było to 25 euro),
- za okres krótszy niż rok podatkowy, dłuższy jednak niż 3 miesiące (przypadek 2) minimalna kwota wnioskowanego zwrotu wynosić musi równowartość w złotych kwoty 400 euro (do końca 2009 r. było to 25 euro).
A już za tydzień przeczytasz o zasadach, na jakich podmioty uprawnione mogą składać wnioski o zwrot oraz terminach i trybie zwrotu podatku.
Podstawa prawna: - art. 2 pkt 8 lit. b, art. 2 pkt 22, art. 13, art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5, art. 86, art. 88 oraz art. 89 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.),
- § 2 - § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 24 grudnia 2009 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U. nr 224, poz. 1801).
- § 2 - § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 24 grudnia 2009 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U. nr 224, poz. 1801).
