Zwrot kosztów z PFRON dla pracodawców według nowych zasad

Nowe rozporządzenie określa tryb i szczegółowe zasady postępowania w sprawach dotyczących zwrotu ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kosztów poniesionych przez pracodawców w związku z przystosowaniem tworzonych lub istniejących stanowisk pracy stosownie do potrzeb osób niepełnosprawnych wynikających z ich niepełnosprawności oraz rozpoznania tych potrzeb przez służby medycyny pracy, w tym wzór wniosku i elementy umowy, dokumentację niezbędną do zwrotu kosztów oraz sposób i terminy rozpatrywania wniosków.

Możesz starać się o zwrot kosztów z PFRON jedynie, jeżeli rozliczany przez Ciebie pracodawca zatrudni osoby niepełnosprawne spełniające warunki określone w ustawie z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123, poz. 776 z późn. zm.). Zatrudnienie osoby niepełnosprawnej musi trwać co najmniej 36 miesięcy. Poprzednio przepisy były bardziej restrykcyjne i wymagały zatrudnienia przez co najmniej 54 miesięce.

Zwrot ze środków Funduszu może dotyczyć kosztów:
- poniesionych w związku z przystosowaniem tworzonych lub istniejących stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, stosownie do potrzeb wynikających z ich niepełnosprawności,
- rozpoznania przez służby medycyny pracy potrzeb, o których mowa wyżej.

Dotychczas zwrotowi podlegały również inne koszty:
- utworzenia nowego stanowiska pracy,
- wynagrodzenia wypłacanego osobom niepełnosprawnym za okres 18 miesięcy,
- składki za ubezpieczenie społeczne od ww. wynagrodzeń.

Aby otrzymać zwrot ze środków Funduszu, musisz złożyć wniosek wraz z dokumentacją do starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) właściwego ze względu na miejsce zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

Wzór wniosku o zwrot ze środków Funduszu kosztów: poniesionych w związku z przystosowaniem tworzonych lub istniejących stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych oraz kosztów rozpoznania określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

Pracodawca będący starostą (prezydentem miasta na prawach powiatu) składa wniosek do Prezesa Zarządu Funduszu za pośrednictwem oddziału Funduszu, właściwego ze względu na siedzibę tego pracodawcy.

Wzór wniosku starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) o zwrot ze środków Funduszu kosztów poniesionych na przystosowanie stanowiska pracy i kosztów poniesionych na rozpoznanie określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

Do wniosku musisz dołączyć dokumentację, którą stanowi:

1) kopia dokumentu poświadczającego formę prawną prowadzenia działalności:
a) zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej,
b) wyciąg z rejestru handlowego i aktu notarialnego - w przypadku osób prawnych,
c) umowa spółki cywilnej potwierdzona w urzędzie skarbowym,
d) w szczególnych przypadkach - koncesja lub pozwolenie na prowadzenie działalności;

2) dokument określający tytuł prawny do nieruchomości (budynku lub lokalu), w którym mają zostać przystosowane stanowiska pracy;

3) zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o niezaleganiu z należnościami z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;

4) dokumenty z urzędu skarbowego:
a) dla osób opłacających zryczałtowany podatek - informacje o jego wysokości,
b) decyzję o ewentualnym zwolnieniu z podatków,
c) zaświadczenie o niezaleganiu z podatkiem;

5) sprawozdanie o przychodach, kosztach i wyniku finansowym (stosownie do przepisów o rachunkowości) za okres dwóch ubiegłych lat, a w przypadku pracodawcy działającego przez okres krótszy niż dwa lata - za okres co najmniej 12 miesięcy;

6) roczny bilans jednostki samorządu terytorialnego (sporządzany zgodnie z przepisami w sprawie szczegółowych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych) za rok poprzedni;

7) kwartalne sprawozdanie Rb-Z o stanie zobowiązań według tytułów dłużnych oraz gwarancji i poręczeń jednostki samorządu terytorialnego za czwarty kwartał roku poprzedniego zgodnie z przepisami w sprawie sprawozdawczości budżetowej;

8) zaświadczenie o zarejestrowaniu w wojewódzkim urzędzie statystycznym i nadaniu numeru statystycznego REGON;

9) informację o pomocy publicznej udzielonej wnioskodawcy (zgodnie z przepisami o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców) w okresie 3 kolejnych lat poprzedzających dzień złożenia wniosku - w przypadku gdy pracodawca jest przedsiębiorcą;

10) aktualną informację o niezaleganiu z wymagalnymi zobowiązaniami wobec Funduszu.

Pomimo obowiązku złożenia mnóstwa dokumentów według nowych przepisów o zwrot kosztów może się starać szerszy krąg pracodawców.
Obecnie o zwrot kosztów możesz się starać, nawet gdy niepełnosprawność osób pozostających w zatrudnieniu u rozliczanego przez Ciebie pracodawcy powstała w okresie zatrudnienia u tego pracodawcy. Wyjątkiem jest przypadek, gdy przyczyną powstania niepełnosprawności było zawinione przez pracodawcę lub przez pracownika naruszenie przepisów, w tym przepisów prawa pracy.

Ponadto nadal zwrot kosztów można otrzymać także w wypadku osób niepełnosprawnych bezrobotnych lub poszukujących pracy i niepozostających w zatrudnieniu, a skierowanych do pracy przez powiatowy urząd pracy.

Starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) właściwego ze względu na miejsce zatrudnienia osób niepełnosprawnych zwraca koszty na warunkach i w wysokości określonych umową zawartą z rozliczanym przez Ciebie pracodawcą, jednak:

- zwrotowi nie podlegają koszty powstałe w związku z przystosowaniem tworzonych lub istniejących stanowisk pracy poniesione przez Twojego pracodawcę przed dniem podpisania takiej umowy,
- kwota zwrotu kosztów poniesionych w związku z rozpoznaniem potrzeb osób niepełnosprawnych nie może przekraczać 15% kosztów związanych z przystosowaniem tworzonych lub istniejących stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Zwrot kosztów może nastąpić tylko wtedy, gdy Twój pracodawca będzie zatrudniać osobę niepełnosprawną przez co najmniej 36 miesięcy. Jeśli okres ten ulegnie skróceniu, pracodawca musi zwrócić otrzymane środki.

Jeżeli okres zatrudnienia osoby niepełnosprawnej będzie krótszy niż 36 miesięcy, rozliczany przez Ciebie pracodawca będzie musiał zwrócić Funduszowi za pośrednictwem starosty środki w wysokości równej 1/36 ogólnej kwoty zwrotu za każdy miesiąc brakujący do upływu okresu 36 miesięcy, jednak w wysokości nie mniejszej niż 1/6 tej kwoty.

Zwrotu należy dokonać w ciągu 3 miesięcy od dnia rozwiązania stosunku pracy z osobą niepełnosprawną. Środki otrzymane z Funduszu nie podlegają zwrotowi, jeżeli Twój pracodawca zatrudni w ciągu 3 miesięcy od dnia rozwiązania stosunku pracy z osobą niepełnosprawną inną osobę niepełnosprawną, skierowaną do pracy przez powiatowy urząd pracy. Jeżeli przez trzy miesiące urząd pracy nie znajdzie innej osoby niepełnosprawnej na miejsce zwolnionego pracownika, pracodawca musi zwrócić otrzymane z Funduszu środki.

Nowe rozporządzenie zastąpiło rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 25 czerwca 1998 r. w sprawie trybu i szczegółowych zasad postępowania dotyczącego zwrotu ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kosztów poniesionych przez pracodawców w związku z zatrudnianiem osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 86, poz. 548 z późn. zm), które utraciło moc z 1 lutego 2003 r. na podstawie art. 1 pkt 19 i art. 19 ustawy z 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r. nr 7, poz. 79).

Podstawa prawna:
- art. 26 ust. 9 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123, poz. 776 z późn. zm.),
- rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 30 maja 2003 r. w sprawie zwrotu kosztów przystosowania stanowisk pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 115, poz. 1081).

Autor: Dorota Ryterska, prawnik