RSS Mapa strony Ustaw jako startową Mój portal czwartek, 9 lutego 2012 r.
Jesteś tutaj: Strona główna » Nowości » Archiwum nowości księgowych » Nowości księgowe 2010 » Nowości księgowe I kwartał 2010
Rozmiar tekstu:  f1 f2 f3
RSS
4.03.2010

Zobacz, jak prawidłowo prezentować umowy leasingu w sprawozdaniu finansowym

Z uwagi na odmienne zasady prawa bilansowego i podatkowego w zakresie kwalifikowania umów leasingu oraz brak określenia ich rodzaju dla celów rachunkowych przez leasingodawcę leasingobiorcy mają nadal problemy z prawidłową kwalifikacją zawartych umów, co skutkuje ryzykiem w postaci nieprawidłowej ewidencji księgowej oraz prezentacji w sprawozdaniu finansowym. Twoja firma jest  leasingobiorcą? Koniecznie przeczytaj ten tekst i sprawdź, jak prawidłowo zaprezentować podpisane umowy leasingu w sprawozdaniu finansowym.
Kwalifikacja umów leasingu
Dla celów rachunkowych rozróżnia się leasing finansowy i operacyjny. Decydującym kryterium kwalifikacji jest przyporządkowanie ryzyka i korzyści wynikających z zawartej umowy, a głównym skutkiem jest wykazanie przedmiotu leasingu jako środka trwałego z prawem dokonywania odpisów amortyzacyjnych.
Jeżeli umowa przekazuje Twojej jednostce jako leasingobiorcy ryzyko i korzyści związane z użytkowaniem przedmiotu leasingu, umowę kwalifikujesz jako leasing finansowy i wykazujesz środek trwały w sprawozdaniu finansowym. Jeżeli ryzyko i korzyści zostają po stronie leasingodawcy, zawarta umowa stanowi leasing operacyjny i nie zaliczasz przedmiotu leasingu do środków trwałych.
Ustawa o rachunkowości określa warunki, na podstawie których traktujesz umowę jako leasing finansowy. Wystarczy spełnienie jednego z nich. W przypadku niespełnienia żadnego warunku umowę kwalifikujesz jako leasing operacyjny.

Pamiętaj!

Warunki zaliczające umowę do leasingu finansowego:
  • umowa przenosi własność przedmiotu na leasingobiorcę po zakończeniu okresu, na jaki została zawarta,

  • umowa zawiera prawo do nabycia jej przedmiotu przez leasingobiorcę, po zakończeniu okresu, na jaki została zawarta, po cenie niższej od wartości rynkowej z dnia nabycia,

  • okres, na jaki została zawarta, odpowiada w przeważającej części przewidywanemu okresowi ekonomicznej użyteczności przedmiotu, przy czym nie może być on krótszy niż 3/4 tego okresu. Prawo własności przedmiotu może być, po okresie, na jaki umowa została zawarta, przeniesione na leasingobiorcę. Przewidywany okres ekonomicznej użyteczności środka trwałego to przedział czasu, w którym według przewidywań leasingobiorca będzie użytkować środek trwały i z tego tytułu osiągać korzyści ekonomiczne,

  • suma opłat, pomniejszonych o dyskonto (odsetki), ustalona w dniu zawarcia umowy i przypadająca do zapłaty w okresie jej obowiązywania, przekracza 90% wartości rynkowej przedmiotu na ten dzień. W sumie opłat uwzględnia się wartość końcową przedmiotu, którą leasingobiorca zobowiązuje się zapłacić za przeniesienie na niego własności tego przedmiotu. Do sumy opłat nie zalicza się płatności na rzecz leasingobiorcy za świadczenia dodatkowe, podatków oraz składek na ubezpieczenie, jeżeli leasingobiorca pokrywa je niezależnie od opłat za używanie. Suma opłata pomniejszona o odsetki to inaczej suma części kapitałowych wszystkich opłat leasingowych, które leasingobiorca musi zapłacić leasingodawcy w ciągu trwania umowy,

  • umowa zawiera przyrzeczenie leasingodawcy do zawarcia z leasingobiorcą kolejnej umowy o oddanie w odpłatne używanie tego samego przedmiotu lub przedłużenia umowy dotychczasowej, na warunkach korzystniejszych od przewidzianych w dotychczasowej umowie,

  • umowa przewiduje możliwość jej wypowiedzenia, z zastrzeżeniem, że wszelkie powstałe z tego tytułu koszty i straty poniesione przez leasingodawcę pokrywa leasingobiorca,

  • przedmiot został dostosowany do indywidualnych potrzeb leasingobiorcy. Może on być używany wyłącznie przez leasingobiorcę, bez wprowadzania w nim istotnych zmian.

Powyższa rachunkowa kwalifikacja umów leasingu finansowego jest obligatoryjna dla Twojej jednostki, jeżeli jej roczne sprawozdanie finansowe podlega obowiązkowi badania i ogłaszania.
W przypadku, gdy sprawozdanie finansowe Twojej jednostki nie podlega obowiązkowi badania i ogłaszania, możesz dokonać kwalifikacji zawartej umowy leasingu finansowego według zasad określonych w przepisach podatkowych i nie wykazywać przedmiotu leasingu w sprawozdaniu finansowym.
Decyzję podejmuje kierownik Twojej jednostki, mając na uwadze zasadę rzetelnego i jasnego przedstawienia obrazu jej sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego. Dokonanie przez Twoją jednostkę podatkowej kwalifikacji dla umowy leasingu finansowego oznacza to, że przedmiot leasingu nie zostanie zaprezentowany w sprawozdaniu finansowym żadnej ze stron umowy.
Badaniu i ogłaszaniu podlegają sprawozdania finansowe jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:
  • średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,
  • suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2.500.000 euro,
  • przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5.000.000 euro.
Z uwagi na odmienne warunki w zakresie kwalifikacji umów do leasingu finansowego i operacyjnego dla celów rachunkowych i podatkowych w praktyce gospodarczej funkcjonują:
  • umowy leasingu finansowego dla celów rachunkowych i leasingu operacyjnego dla celów podatkowych,
  • umowy leasingu finansowego dla celów rachunkowych i podatkowych,
  • umowy leasingu operacyjnego dla celów rachunkowych i podatkowych.
Umowy leasingu finansowego dla celów rachunkowych i leasingu operacyjnego dla celów podatkowych
W bilansie po stronie aktywów wykazujesz przedmiot leasingu jako środek trwały - poz. A.II.1. Aktywa trwałe. Rzeczowe aktywa trwałe. Środki trwałe - w wartości księgowej netto, tzn. pomniejszonej o dotychczasowe umorzenie.

W bilansie po stronie pasywów prezentujesz niespłacone zobowiązania z tytułu leasingu finansowego w podziale na:
  • zobowiązania długoterminowe (powyżej 12 miesięcy) - poz. B.II.2c) Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania. Zobowiązania długoterminowe. Wobec pozostałych jednostek. Inne zobowiązania finansowe,
  • zobowiązania krótkoterminowe (do 12 miesięcy) - poz. B.III.2c) Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania. Zobowiązania krótkoterminowe. Wobec pozostałych jednostek. Inne zobowiązania finansowe.

Zakładając, że Twoja jednostka zapłaciła bieżące opłaty leasingowe na podstawie faktur otrzymanych od leasingodawcy, nie występują zobowiązania z tytułu dostaw i usług.

W rachunku zysków i strat w wariancie porównawczym ujmujesz koszty z tytułu dokonanych odpisów amortyzacyjnych - poz. B.I. Koszty działalności operacyjnej. Amortyzacja oraz koszty z tytułu odsetek wykazanych w fakturach od leasingodawcy - poz. H.I. Koszty finansowe. Odsetki.

Bilans leasingobiorcy

AKTYWA
Środki trwałe w wartości netto = saldo konta Środki trwałe - saldo konta Umorzenie środków trwałych
PASYWA
Inne zobowiązania finansowe długoterminowe = saldo konta Pozostałe rozrachunki (imienne konto leasingodawcy) w części powyżej 12 miesięcy
Inne zobowiązania finansowe krótkoterminowe = saldo konta Pozostałe rozrachunki (imienne konto leasingodawcy) w części do 12 miesięcy

Rachunek zysków i strat leasingobiorcy

PRZYCHODY
Brak
KOSZTY
Koszty działalności operacyjnej (amortyzacja) = dokonane odpisy amortyzacyjne od środka trwałego
Koszty finansowe (odsetki) = część odsetkowa opłat leasingowych na podstawie faktur otrzymanych od leasingodawcy

PRZYKŁAD
Spółka podpisała w maju 2009 r. umowę leasingu na samochód ciężarowy o wartości 88.000 zł na 36 miesięcy. Opłata wstępna 18.600 zł, miesięczna opłata leasingowa na podstawie faktury otrzymanej od leasingodawcy 2.500 zł (w tym: część kapitałowa 1.900 zł i część odsetkowa 600 zł), opłata za wykup 1.000 zł. Umowa spełnia warunki umowy leasingu finansowego dla celów rachunkowych, a spółka podlega obowiązkowi badania i ogłaszania sprawozdania finansowego. Spółka amortyzuje (od VI.2009) środek trwały według stawki 20%.

Na dzień bilansowy (31 grudnia 2009 r.) spółka otrzymała od leasingodawcy 7 faktur za opłaty leasingowe (za okresy czerwiec-grudzień 2009 r.), które w całości zapłaciła. Dla uproszczenia pominięto rozliczenia VAT. Dla celów podatkowych umowa stanowi leasing operacyjny.


Fragment bilansu na 31 grudnia 2009 r.


Aktywa
Środki trwałe 77.733,31 zł (88.000 zł - 7 x 1.466,67 zł).


Pasywa
Inne zobowiązania finansowe 56.100 zł (88.000 zł - 18.600 zł - 7 x 1.900 zł), w tym:
zobowiązania krótkoterminowe (do 12 miesięcy) 22.800 zł (12 x 1.900 zł),
zobowiązania długoterminowe (powyżej 12 miesięcy) 33.300 zł (17 x 1.900 zł + 1.000 zł).


Fragment rachunku zysków i strat na 31 grudnia 2009 r.


Koszty
Koszty działalności operacyjnej (amortyzacja) 10.266,69 zł (7 x 1.466,67 zł)
Koszty finansowe (odsetki) 4.200 zł (7 x 600 zł).


Umowy leasingu finansowego dla celów rachunkowych i podatkowych
W bilansie po stronie aktywów wykazujesz środek trwały - poz. A.II.1. Aktywa trwałe. Rzeczowe aktywa trwałe. Środki trwałe - w wartości księgowej netto, tzn. pomniejszonej o dotychczasowe umorzenie.

W bilansie po stronie aktywów ujmujesz również rozliczenia międzyokresowe kosztów w kwocie niespłaconej części odsetkowej wynikającej z faktury otrzymanej od leasingodawcy z chwilą rozpoczęcia umowy, w podziale na:
  • rozliczenia międzyokresowe kosztów długoterminowe (powyżej 12 miesięcy) - poz. A.V.2. Aktywa trwałe. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe. Inne rozliczenia międzyokresowe,
  • rozliczenia międzyokresowe kosztów krótkoterminowe (do 12 miesięcy) - poz. B.IV. Aktywa obrotowe. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe.

W bilansie po stronie pasywów prezentujesz niespłacone zobowiązania z tytułu dostaw i usług wynikające z  faktury otrzymanej od leasingodawcy na całkowitą wartość umowy (część kapitałową i część odsetkową) w podziale na:
  • zobowiązania krótkoterminowe (do 12 miesięcy) - poz. B.III.2d) Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania. Zobowiązania krótkoterminowe. Wobec pozostałych jednostek. Z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności do 12 miesięcy,
  • zobowiązania krótkoterminowe (powyżej 12 miesięcy) - poz. B.III.2d) Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania. Zobowiązania krótkoterminowe. Wobec pozostałych jednostek. Z tytułu dostaw i usług, o okresie wymagalności powyżej 12 miesięcy.

W rachunku zysków i strat w wariancie porównawczym ujmujesz koszty z tytułu dokonanych odpisów amortyzacyjnych - poz. B.I. Koszty działalności operacyjnej. Amortyzacja oraz koszty z tytułu odsetek wykazanych w notach księgowych od leasingodawcy - poz. H.I. Koszty finansowe. Odsetki.

Bilans leasingobiorcy

AKTYWA
Środki trwałe w wartości netto = saldo konta Środki trwałe - saldo konta Umorzenie środków trwałych
Rozliczenia międzyokresowe długoterminowe = saldo konta Rozliczenia międzyokresowe czynne kosztów w części powyżej 12 miesięcy
Rozliczenia międzyokresowe krótkoterminowe = saldo konta Rozliczenia międzyokresowe czynne kosztów w części do 12 miesięcy
PASYWA
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług = saldo konta Rozrachunki z dostawcami (imienne konto leasingodawcy) w części do 12 miesięcy
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług = saldo konta Rozrachunki z dostawcami (imienne konto leasingodawcy) w części powyżej 12 miesięcy

Rachunek zysków i strat leasingobiorcy

PRZYCHODY
Brak
KOSZTY
Koszty działalności operacyjnej (amortyzacja) = dokonane odpisy amortyzacyjne od środka trwałego
Koszty finansowe (odsetki) = część odsetkowa opłat leasingowych na podstawie not księgowych otrzymanych od leasingodawcy
PRZYKŁAD
Spółka podpisała w maju 2009 r. umowę leasingu na samochód ciężarowy o wartości 88.000 zł na 36 miesięcy. Spółka otrzymała fakturę od leasingodawcy na całkowitą wartość umowy w wysokości 109.600 zł (w tym: część kapitałowa 88.000 zł i część odsetkowa 21.600 zł).

Umowa spełnia warunki umowy leasingu finansowego dla celów rachunkowych, a spółka podlega obowiązkowi badania i ogłaszania sprawozdania finansowego. Spółka amortyzuje (od czerwca 2009 r.) środek trwały według stawki 20%. Na dzień bilansowy (31 grudnia 2009 r.) spółka zapłaciła kwotę 18.600 zł jako opłatę warunkującą uruchomienie umowy (odpowiednik opłaty wstępnej w leasingu finansowym dla celów rachunkowych i operacyjnym dla celów podatkowych) oraz otrzymała od leasingodawcy 7 not księgowych za opłaty leasingowe (za okresy czerwiec-grudzień 2009 r.), każda po 2.527,78 zł (w tym: część kapitałowa 1.927,78 zł i część odsetkowa 600 zł), które w całości zapłaciła. Dla uproszczenia pominięto rozliczenia VAT. Dla celów podatkowych umowa stanowi również leasing finansowy.


Fragment bilansu na 31 grudnia 2009 r.


Aktywa
Środki trwałe 77.733,31 zł (88.000 zł - 7 x 1.466,67 zł)
Rozliczenia międzyokresowe 17.400 zł (21.600 zł - 7 x 600 zł), w tym:
rozliczenia międzyokresowe krótkoterminowe (do 12 miesięcy) 7.200 zł (12 x 600 zł)
rozliczenia międzyokresowe długoterminowe (powyżej 12 miesięcy) 10.200 zł (17 x 600 zł).


Pasywa


Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 73.305,54 zł (109.600 zł - 18.600 zł - 7 x 2.527,78 zł), w tym:
zobowiązania z tytułu dostaw i usług (do 12 miesięcy) 30.333,36 zł (12 x 2.527,78 zł)
zobowiązania z tytułu dostaw i usług (powyżej 12 miesięcy) 42.972,18 zł (17 x 2.527,78 zł).


Fragment rachunku zysków i strat na 31 grudnia 2009 r.


Koszty
Koszty działalności operacyjnej (amortyzacja) 10.266,69 zł (7 x 1.466,67 zł)
Koszty finansowe (odsetki) 4.200 zł (7 x 600 zł).

Umowy leasingu operacyjnego dla celów rachunkowych i podatkowych
Nie wykazujesz w bilansie przedmiotu leasingu jako środka trwałego i w związku z tym Twojej jednostce nie przysługuje prawo dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Z chwilą rozpoczęcia umowy ujmujesz przedmiot leasingu w ewidencji pozabilansowej (środki trwałe w leasingu operacyjnym).

Opłatę wstępną, jak również opłaty leasingowe (zarówno części kapitałowe, jak i części odsetkowe), zaliczasz do kosztów działalności operacyjnej - poz. B.III. Koszty działalności operacyjnej. Usługi obce. Jeżeli kwota opłaty wstępnej jest wartościowo znacząca (stanowi np. 30% wartości umowy) i może ujemnie wpłynąć na obraz sytuacji majątkowej, finansowej i wyniku finansowego Twojej jednostki, rozliczasz ją w okresie trwania umowy za pośrednictwem rozliczeń międzyokresowych kosztów w podziale na:
  • rozliczenia międzyokresowe kosztów długoterminowe (powyżej 12 miesięcy) - poz. A.V.2. Aktywa trwałe. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe. Inne rozliczenia międzyokresowe.
  • rozliczenia międzyokresowe kosztów krótkoterminowe (do 12 miesięcy) - poz. B.IV. Aktywa obrotowe. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe.

Zakładając, że Twoja jednostka zapłaciła bieżące opłaty leasingowe na podstawie faktur otrzymanych  od leasingodawcy, nie występują zobowiązania z tytułu dostaw i usług.

Bilans leasingobiorcy

AKTYWA
Rozliczenia międzyokresowe długoterminowe = saldo konta Rozliczenia międzyokresowe czynne kosztów w części powyżej 12 miesięcy
Rozliczenia międzyokresowe krótkoterminowe = saldo konta Rozliczenia międzyokresowe czynne kosztów w części do 12 miesięcy
PASYWA
Brak

Rachunek zysków i strat leasingobiorcy

PRZYCHODY
Brak
KOSZTY
Koszty działalności operacyjnej (usługi obce) = opłata wstępna w proporcji do upływu umowy leasingu oraz opłaty leasingowe na podstawie faktur otrzymanych od leasingodawcy
PRZYKŁAD
Spółka podpisała w maju 2009 r. umowę leasingu na samochód ciężarowy o wartości 88.000 zł na 36 miesięcy. Opłata wstępna stanowi 30% wartości umowy i wynosi 26.400 zł, miesięczna opłata leasingowa na podstawie faktury otrzymanej od leasingodawcy 1.500 zł (w tym: część kapitałowa 1.200 zł i część odsetkowa 300 zł).

Umowa spełnia warunki umowy leasingu operacyjnego dla celów rachunkowych. Na dzień bilansowy (31 grudnia 2009 r.) spółka otrzymała od leasingodawcy fakturę za opłatę wstępną (maj 2009 r.) i 7 faktur za opłaty leasingowe (za okresy czerwiec-grudzień 2009 r.), które w całości zapłaciła. Dla uproszczenia pominięto rozliczenia VAT.

Dla celów podatkowych umowa stanowi również leasing operacyjny.


Fragment bilansu na 31 grudnia 2009 r.


Aktywa


Rozliczenia międzyokresowe 20.533,36 zł (26.400 zł - 8 x 733,33 zł), w tym:
rozliczenia międzyokresowe krótkoterminowe (do 12 miesięcy) 8.799,96 zł (12 x 733,33 zł)
rozliczenia międzyokresowe długoterminowe (powyżej 12 miesięcy) 11.733,40 zł (16 x 733,33 zł)


Fragment rachunku zysków i strat na 31 grudnia 2009 r.


Koszty
Koszty działalności operacyjnej (usługi obce) - opłata wstępna w proporcji do upływu umowy leasingu 5.866,64 zł (8 x 733,33 zł)
Koszty działalności operacyjnej (usługi obce) - opłaty leasingowe 10.500 zł (7 x 1.500 zł).
Podstawa prawna: - art. 3 ust. 4-6, art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 ze zm.),
- Krajowy Standard Rachunkowości nr 5 „Leasing, najem i dzierżawa” (załącznik do uchwały nr 2/08 Komitetu Standardów Rachunkowości z 11 marca 2008 r.).
Ostatnia aktualizacja: 4.03.2010

Porady o zbliżonej tematyce

Nie jesteś jeszcze użytkownikiem Portalu FK?

Zapraszamy do zarejestrowania się. Rejestracja jest wyjątkowo łatwa.

Jako użytkownik Portalu FK możesz:

  • korzystać z ponad 8 000 odpowiedzi ekspertów na rzeczywiste pytania księgowych;
  • konsultować swoje wątpliwości z ekspertami i otrzymać indywidualną, fachową poradę;
  • zyskać błyskawiczny dostęp do codziennie aktualizowanej bazy narzędzi dla księgowych:
    • ponad 100 aktów prawnych oraz blisko 80 interpretacji i orzeczeń,
    • ponad 30 kalkulatorów i blisko 50 wskaźników i stawek,
    • ponad 50 gotowych wzorów dokumentów do pobrania.

Otrzymasz praktyczny
prezent: informator
w formacie PDF