Zmieniły się przepisy ustaw o podatkach dochodowych

Ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 102, poz. 585), dalej: ustawa nowelizująca, wprowadziła przede wszystkim zmiany dotyczące definicji samochodu osobowego. Tym samym uchyliła art. 5a pkt 19 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.), dalej: updof, oraz art. 4a pkt 9 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 ze zm.), dalej; updop, wprowadzając jednocześnie pkt 19a do art. 5a updof oraz pkt 9a do art. 4a updop, które de facto stanowią powtórzenie uchylonych przepisów, tylko w zmienionej wersji. Przede wszystkim dodany został punkt, który mówi o tym, że za samochód osobowy uznaje się również pojazd samochodowy, w którym liczba miejsc siedzeń łącznie z miejscem dla kierowcy wynosi: 1 - jeżeli dopuszczalna ładowność pojazdu jest równa lub większa niż 425 kg, 2 - jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 493 kg, oraz 3 lub więcej - jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 500 kg.

Ponadto w updof został uchylony art. 5c, natomiast w updop - art. 4b, a dodany art. 5d updof i analogicznie art. 4c updop, które regulują kwestię braku możliwości zaliczenia pojazdów samochodowych do samochodów osobowych. Zgodnie z tym przepisem spełnienie wymagań pozwalających na niezaliczenie danego pojazdu samochodowego do samochodów osobowych stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację, oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu, zawierającego właściwą adnotację o spełnieniu tych wymagań. Dopuszczalna ładowność pojazdów oraz liczba miejsc (siedzeń), o których mowa w nowododanym art. 5a pkt 19a lit. f updof, określona jest na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji lub odpisu decyzji zwalniającej z obowiązku uzyskania świadectwa homologacji, wydawanych zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym. Pojazdy, które w wyciągu ze świadectwa homologacji lub w odpisie decyzji, o której mowa w zdaniu pierwszym, nie mają określonej dopuszczalnej ładowności lub liczby miejsc, uznaje się również za samochody osobowe.

Ustawa nowelizująca wprowadziła jednakże również przepis, który stanowi, że w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2012 r., ilekroć w zmienionych ww. przepisach ustaw o podatkach dochodowych jest mowa o samochodzie osobowym - oznacza to pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, konstrukcyjnie przeznaczony do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, z wyjątkiem:

1. pojazdu samochodowego mającego jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, klasyfikowanego na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van,
2. pojazdu samochodowego mającego więcej niż jeden rząd siedzeń, które oddzielone są od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą i u którego długość części przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona po podłodze od najdalej wysuniętego punktu podłogi pozwalającego postawić pionową ścianę lub trwałą przegrodę pomiędzy podłogą a sufitem do tylnej krawędzi podłogi, przekracza 50% długości pojazdu; dla obliczenia proporcji, o której mowa w zdaniu poprzednim, długość pojazdu stanowi odległość pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a tylną krawędzią podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona w linii poziomej wzdłuż pojazdu pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a punktem wyprowadzonym w pionie od tylnej krawędzi podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków,
3. pojazdu samochodowego, który ma otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków,
4. pojazdu samochodowego, który posiada kabinę kierowcy i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu,
5. pojazdu samochodowego będącego pojazdem specjalnym w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku do niniejszej ustawy.

W przypadku pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony spełnienie wymagań pozwalających na niezaliczenie danego pojazdu samochodowego do samochodów osobowych stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację, oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu, zawierającego właściwą adnotację o spełnieniu tych wymagań.

Pozostałe zmiany w updof dotyczą szczególnych zasad ustalania dochodu. Ustawa nowelizująca wprowadziła zmiany do art. 24 ust. 1 updof.

Zgodnie z art. 21 ust. 3 updop zwalnia się od podatku dochodowego przychody z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how), jeżeli spełnione są warunki dotyczące spółki wypłacającej i uzyskującej należności, wymienione w updop.

I tak, wypłacającym należności musi być spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub położony na terytorium Polski zagraniczny zakład spółki podlegającej w państwie członkowskim Unii Europejskiej opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania, jeżeli wypłacane przez ten zagraniczny zakład należności podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów przy określaniu dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce.

Z kolei uzyskującym ww. przychody podlegające zwolnieniu z opodatkowania musi być spółka podlegająca w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do EOG opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.

Dodatkowym warunkiem zwolnienia z opodatkowania jest, aby spółka wypłacająca należności posiadała bezpośrednio nie mniej niż 25% udziałów (akcji) w kapitale spółki uzyskującej przychody, natomiast - zgodnie ze zmienionymi przepisami - spółka uzyskująca przychody posiadała bezpośrednio nie mniej niż 25% udziałów (akcji) w kapitale spółki wypłacającej należności.

Nowelizacja wprowadziła również zapis, zgodnie z którym zwolnienie z opodatkowania ww. przychodów stosuje się pod warunkiem, że posiadanie udziałów (akcji) wynika z tytułu własności. Kolejnym warunkiem jest, aby spółka uzyskująca przychody nie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.

Chociaż ustawa nowelizująca weszła w życie od 2 czerwca 2011 r., jednak ustawodawca przewidział w niej pewne wyjątki. I tak, uchylenie dotychczasowych przepisów art. 5a pkt 19 oraz art. 5c updof, a także art. 4a pkt 9 oraz art. 4b updop obowiązuje z mocą wsteczną od 1 stycznia 2011 r. Z kolei przepisy dodane do updof oraz updop wejdą w życie dopiero od 1 stycznia 2013 r.