Zmiany w zryczałtowanym podatku dochodowym po 1 stycznia 2004 r.

Zmiany uchwalone w ustawie z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.) dotyczą zarówno podatników rozliczających się w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, jak i karty podatkowej. Zaczną one obowiązywać od 1 stycznia 2004 r.

Najważniejszą zmianą dotyczącą podatników korzystających z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz karty podatkowej jest likwidacja ulgi uczniowskiej. Zachowano jednak możliwość odliczania tej ulgi na zasadzie praw nabytych (art. 55 ust. 2 nie uprawnia Ministra Finansów do określenia wysokości kwot ulgi, ale daje prawo do odliczeń w ramach praw nabytych).

Z ulgi uczniowskiej będą zatem mogli korzystać nadal podatnicy, którzy podpisali stosowane umowy i rozpoczęli szkolenie nie później niż w roku szkolnym 2003-2004. Kwoty ulgi dla podatników będą podlegały waloryzacji według zasad określonych w art. 8.

Zmieniona została również definicja wolnego zawodu (art. 4 ust. 1 pkt 11). Wolny zawód to pozarolnicza działalność gospodarcza wykonywana osobiście przez lekarzy, lekarzy stomatologów, lekarzy weterynarii, techników dentystycznych, felczerów, położne, pielęgniarki, tłumaczy oraz nauczycieli świadczących usługi, jeśli działalność ta nie jest wykonywana na rzecz osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, albo na rzecz osób fizycznych prowadzonej przez nie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Za osobiste wykonywanie wolnego zawodu uważa się wykonywanie działalności bez zatrudniania na podstawie umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów o podobnym charakterze, które wykonują czynności związane z istotą danego zawodu.

Pozarolnicza działalność gospodarcza na potrzeby podatku zryczałtowanego ma taki sam zakres jak dla podatku dochodowego, a nie jak dotychczas w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej (art. 4 ust. 1 pkt 12).

Ze zryczałtowanej formy opodatkowania będą mogły korzystać w przyszłym roku również osoby fizyczne osiągające przychody z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, gdy wynajmowane mieszkanie, dom nie mają związku z prowadzoną przez nie działalnością gospodarczą, jeżeli równocześnie osiągają przychody z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej. W tym roku podatkowym nie jest to możliwe.

Będzie obowiązywał nowy załącznik nr 2 do ustawy. Określa on katalog usług, których świadczenie wyłącza możliwość korzystania przez podatnika ze zryczałtowanej formy opodatkowania, oznaczonych według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług.

W przyszłym roku podatkowym przychód z tytułu sprzedaży składników majątkowych wykorzystywanych w działalności gospodarczej będziesz ustalał wyłącznie wówczas, gdy zbycie składników majątkowych wycofanych z działalności gospodarczej nastąpi przed upływem 6 lat od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik ten został wycofany z działalności gospodarczej.

Podatek z tego tytułu będzie trzeba zapłacić w terminie przewidzianym dla wpłat ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Uchwalona nowelizacja wprowadza przepisy dotyczące organizacji pożytku publicznego. W związku z przepisami dotyczącymi działalności tych organizacji, które zaczną obowiązywać również od 1 stycznia 2004 r., zmianie uległy przepisy umożliwiające pomniejszenie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych o kwotę dokonanej wpłaty na rzecz organizacji pożytku publicznego. Z racji darowizn na rzecz organizacji prowadzących działalność pożytku publicznego w zakresie zadań publicznych podatnik rozliczający się w postaci ryczałtu będzie mógł pomniejszyć ryczałt od przychodów ewidencyjnych maksymalnie o 1%.

Kolejna zamiana dotyczy zasad wyboru opodatkowania w wypadku osiągania przychodów z najmu przez jednego z małżonków.

Wybór zasady opodatkowania całości przychodów z umowy najmu przez jednego z małżonków wyrażony w oświadczeniu złożonym na początku roku podatkowego będzie dotyczył tylko tego jednego roku podatkowego.

Podatnicy rozliczający się w formie zryczałtowanej będą zobowiązani prowadzić ewidencję wyposażenia.

Przypomnijmy, że ewidencją wyposażenia musisz objąć wyposażenie, którego wartość początkowa przekracza 1.500 zł.

W ewidencji wyposażenia powinieneś ująć co najmniej następujące dane:
- numer kolejny wpisu,
- datę nabycia,
- numer faktury lub rachunku,
- nazwę wyposażenia,
- cenę zakupu wyposażenia lub koszt wytworzenia,
- numer pozycji, pod którą wpisałeś w księdze koszt związany z nabyciem wyposażenia,
- datę likwidacji (w tym również datę sprzedaży lub darowizny) oraz przyczynę likwidacji wyposażenia.

Jeżeli w ciągu roku podatkowego podatnik utracił lub zrzekł się prawa do zryczałtowanego opodatkowania podatkiem dochodowym albo zakłada po raz pierwszy ewidencję wyposażenia, musi dokonać wyceny wyposażenia według cen zakupu lub według wartości rynkowej z dnia założenia ewidencji (nowe rozporządzenie Ministra Finansów § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, Dz.U. nr 152, poz. 1475).

Zmiany dotyczące podatników rozliczających się w formie karty podatkowej mają charakter porządkujący.

Autor: Dorota Ryterska, prawnik