Zmiany w szkoleniach bhp już od 1 lipca 2005 r.!

Przypomnijmy, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy.
To właśnie pracodawca musi pamiętać o tym, aby chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.
W szczególności ma obowiązek:
- organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy,
- zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia awarii: uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń,
- zapewnić wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy,
- zapewnić wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.

Dlatego też, przed dopuszczeniem pracownika do pracy musi zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, dalej bhp a także prowadzić okresowe szkolenia w tym zakresie.

Dzięki przeprowadzonemu obowiązkowemu szkoleniu w zakresie bhp pracownik zatrudniony w Twojej firmie poznaje:

1) zagrożenia wypadkowe i chorobowe związane z wykonywaną pracą,
2) przepisy i zasady bhp w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy na określonym stanowisku,
3) obowiązki związane z wykonywanym stanowiskiem i odpowiedzialność w dziedzinie bhp oraz
4) nabywa umiejętności w zakresie wykonywania pracy w sposób bezpieczny dla siebie i innych osób, postępowania w sytuacjach awaryjnych, a także udzielania pomocy osobom, które uległy wypadkom.

Musisz wiedzieć, że Twój pracodawca nie może dopuścić pracownika do wykonywania pracy bez wymaganych szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Jeżeli tak się stanie, będzie to wykroczenie przeciwko prawom pracownika, które podlega karze grzywny w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.

Szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy prowadzi:
1) Twój pracodawca (może oczywiście to być osoba specjalnie wyszkolona przygotowana i zajmująca się w Twojej firmie bhp) albo
2) firma szkoleniowa, czyli jednostka organizacyjna uprawniona do prowadzenia takiej działalności - co jest teraz bardzo powszechne.

Jeżeli Twój pracodawca (z reguły osoba zatrudniona na stanowisku ds. bhp) zdecyduje się na prowadzenie działalności szkoleniowej, to wiedz, że musi zapewnić:
- programy poszczególnych rodzajów szkolenia dla określonych grup stanowisk,
- programy szkolenia instruktorów w zakresie metod prowadzenia instruktażu - w przypadku prowadzenia takiego szkolenia,
- wykładowców i instruktorów o wysokich kwalifikacjach, odpowiednich do realizowanych programów szkolenia,
- odpowiednie (spełniające wymagania bhp i niezbędne do prawidłowej realizacji zadań edukacyjnych) warunki lokalowe do prowadzenia działalności szkoleniowej,
- wyposażenie dydaktyczne niezbędne do właściwej realizacji programów szkolenia,
- właściwy (spełniający założenia organizacyjno-programowe: m.in. jakość programów, ich zakres i tematyka szkolenia, okres i rozkład szkolenia) przebieg szkolenia i doskonalenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,
- prowadzenie dokumentacji w postaci programów szkolenia, dzienników zajęć, protokołów z przebiegu egzaminów i rejestrów wydanych zaświadczeń.



Szczegółowy zakres i rodzaj szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 28 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 62, poz. 285).

Jak jest do 30 czerwca 2005 r.?

Obecnie szkolenia w dziedzinie bhp prowadzone są jako:
1) szkolenia wstępne (w tym instruktaż ogólny, instruktaż stanowiskowy i szkolenie podstawowe),
2) szkolenia okresowe (szkolenia i doskonalenia okresowe).

Ad 1. Szkolenie wstępne
Szkolenie to przeprowadzane jest według programów opracowanych dla poszczególnych grup stanowisk (zawodów) o podobnych zagrożeniach wypadkowych i chorobowych, które mogą wystąpić na stanowisku pracy. Obejmują one:
1) instruktaż ogólny; temu szkoleniu powinni zostać poddani wszyscy nowo zatrudnieni pracownicy bez względu na rodzaj i charakter pracy, jaką będą wykonywać. Szkolenie to powinno zostać przeprowadzone przed dopuszczeniem pracownika do wykonywania pracy;

Warto zwrócić uwagę, że w trakcie instruktażu ogólnego pracodawca powinien zapoznać pracowników: - z podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy zawartymi w Kodeksie pracy oraz w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, - z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi u pracodawcy oraz - z zasadami udzielania pierwszej pomocy.

2) instruktaż stanowiskowy - dzięki temu szkoleniu pracownicy zostają zapoznani z zagrożeniami występującymi na określonym stanowisku pracy, sposobami ochrony przed tymi zagrożeniami oraz metodami bezpiecznego wykonywania pracy na danym stanowisku.
Temu szkoleniu powinni zostać poddani pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych i innych, których charakter pracy będzie się wiązał z bezpośrednimi kontaktami z produkcją i jej kontrolą lub z narażaniem na zagrożenia zawodowe (np. na stanowisku magazyniera oraz pracownicy przenoszeni na ww. stanowiska), oraz zatrudnieni na tych stanowiskach w przypadku zmiany warunków techniczno-organizacyjnych, np. zmiany procesu technologicznego czy organizacji stanowisk pracy. Szkolenie to powinno być przeprowadzone przed dopuszczeniem pracownika do wykonywania pracy na określonym stanowisku;

3) szkolenie podstawowe - jest obowiązkowe dla wszystkich zatrudnianych pracowników i pracodawców w zakresie niezbędnym do wykonywania swoich obowiązków bhp; przede wszystkim szkoleniu temu powinni być poddani tacy pracownicy jak np.: magazynier czy ślusarz, czyli pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych, osoby kierujące pracownikami, w szczególności kierownicy wydziałów, mistrzów i brygadzistów, projektanci oraz konstruktorzy maszyn i innych urządzeń technicznych, technolodzy, organizatorzy produkcji i inni pracownicy inżynieryjno-techniczni, pracownicy służby bezpieczeństwa i higieny pracy, wszyscy inni pracownicy, których charakter pracy wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Przeprowadzenie tego szkolenia w Twojej firmie ma zapewnić pracownikom wiedzę i umiejętności niezbędne do wykonywania lub organizowania pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy.

Szkolenie to powinno być przeprowadzone nie później niż przed upływem 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy przez pracownika na określonym stanowisku, a w przypadku gdy pracownicy zatrudnieni są na stanowiskach robotniczych, na których występują szczególnie duże zagrożenia dla zdrowia oraz zagrożenia wypadkowe (np. robotnicy budowlani wykonujący pracę na dużej wysokości), powinno być przeprowadzone przed rozpoczęciem pracy na takich stanowiskach. Wykaz takich stanowisk pracy określa pracodawca.

Ad 2. Szkolenia okresowe
Szkolenie okresowe to nic innego jak aktualizacja i ugruntowanie wiadomości i umiejętności pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy nabytych w czasie szkolenia wstępnego oraz zapoznanie ich z nowymi przepisami i rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi w tym zakresie.
Temu szkoleniu podlegają ci sami pracownicy, którzy odbyli w Twojej firmie szkolenie podstawowe.

Częstotliwość i czas trwania szkolenia okresowego zależy od Twojego pracodawcy. To on po porozumieniu z zakładową organizacją związkową lub z przedstawicielem pracowników określa ich termin.

Warto jednak tutaj zwrócić uwagę, że szkolenia okresowe pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych powinny być przeprowadzane nie rzadziej niż raz na 3 lata, a jeżeli są to stanowiska, na których pracownicy są szczególnie narażeni na zagrożenia dla zdrowia oraz zagrożenia wypadkowe nie rzadziej niż raz w roku. W odniesieniu do pozostałych pracowników podlegających szkoleniom okresowym nie rzadziej niż raz na 6 lat.

Jak będzie od 1 lipca 2005 r.?

1 lipca 2005 r. wchodzą w życie przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 180, poz. 1860).
Rozporządzenie to uchyla dotychczasowe rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 28 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. nr 63, poz. 285).
Określa ono szczegółowe zasady szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zakres szkolenia, wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia, sposobu dokumentowania szkolenia, przypadki, w których pracodawcy lub pracownicy mogą być zwolnieni z określonych rodzajów szkolenia.

Przepisy ww. rozporządzenia znoszą obowiązek pracodawcy dotyczący przeprowadzania szkolenia wstępnego podstawowego.
A zatem od 1 lipca 2005 r. na Twoim pracodawcy będzie spoczywał obowiązek przeprowadzenia szkolenia wstępnego ogólnego przed dopuszczeniem pracownika do pracy, szkolenia stanowiskowego oraz przeprowadzanie szkoleń okresowych.

Jest to zmiana korzystna dla Twojej firmy, ponieważ pracodawca nie będzie musiał nowo zatrudnionych pracowników kierować na szkolenie wstępne podstawowe z zakresu bhp.

Inne zmiany, jakie wejdą w życie od 1 lipca 2005 r., to:

1) obowiązek poddania pracownika pierwszemu szkoleniu okresowemu nie później niż w okresie 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy (do 30 czerwca 2005 r. w ciągu 6 pierwszych miesięcy). Jednak również po 1 lipca 2005 r. szkolenie to trzeba przeprowadzić nie później niż w ciągu 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tym stanowisku dla pracodawców oraz innych osób kierujących pracownikami.

Pracodawca od 1 lipca 2005 r. będzie mógł honorować zaświadczenia o szkoleniu okresowym bhp przedstawione przez pracownika z jego poprzedniego miejsca pracy. Ponadto będzie mógł zwolnić pracownika ze szkolenia okresowego, jeżeli posiada on aktualne zaświadczenie o szkoleniu okresowym wymaganym dla osoby zatrudnionej na stanowisku należącym do innej grupy stanowisk, pod warunkiem że program szkolenia uwzględniał zakres tematyczny wymagany programem szkolenia okresowego na nowym miejscu pracy.

2) przeprowadzanie szkolenia okresowego nie rzadziej niż co 3 lata dla pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych, dla pozostałych pracowników nie rzadziej niż co 5 lat (do 30 czerwca 2005 r. - co 6 lat),
3) zobowiązanie pracodawcę do zapewnienia pracownikowi odbycia szkolenia, odpowiedniego do rodzaju wykonywanej pracy, w tym przekazania pracownikowi informacji oraz instrukcji dotyczących zajmowanego stanowiska pracy oraz
4) wprowadzenie karty szkolenia wstępnego.

Autor: Anna Kostecka, konsultant prawny