Zmiana stanowiska Ministra Finansów w sprawie VAT od opłat za użytkowanie wieczyste!

Zgodnie z ww. uchwałą NSA opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, ustanowionego przed dniem 1 maja 2004 r., gdy taka czynność nie podlegała podatkowi od towarów i usług, po wejściu w życie ustawy z 11 marca 2004 r. w sprawie podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm., dalej ustawa o VAT) ani nie zawiera w sobie należnego podatku, ani też nie powinna być powiększona o taki podatek na podstawie przepisów tej ustawy.

Uchwała została podjęta w związku z pytaniem, czy opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, ustalona przed 1 maja 2004 r., może być zwiększana o 22% VAT, czy też gmina musi sama pokryć koszty podatku wprowadzonego mocą nowelizacji ustawy o VAT z 11 marca 2004 r.

Minister Finansów w (piśmie z 27 marca 2007 r. (sygn.: PT10-812-167/2007/MR/429) uwzględnił wydaną przez NSA uchwałę w sprawie opodatkowania ustanowienia użytkowania wieczystego. W związku z tym uznał, że dalsze stosowanie przez organy podatkowe stanowiska zawartego we wcześniej wydanej interpretacji (interpretacja Ministra Finansów z 11 sierpnia 2004 r. nr PP1-811-1181/2004/EF/2699 w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług opłat za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste, Dz.Urz. MF z 2004 r. nr 11, poz. 106) może oznaczać niepotrzebne koszty dla budżetu Państwa. Mając na uwadze powyższe w wydanych interpretacjach, należy zastosować się do dokonanej przez NSA interpretacji.

Zatem umowy użytkowania wieczystego gruntu, które zostały zawarte z gminą lub Skarbem Państwa przed zmianą przepisów o VAT, tj. przed 1 maja 2004 r., nie powodują obowiązku zapłaty 22% VAT. Taki obowiązek nie dotyczy również gminy.

Skutek jest taki, że podatnicy, którym został naliczony podatek z tytułu opłat za wieczyste użytkowanie, mają prawo wystąpić o jego zwrot, gdyż został pobrany nienależnie.

Wcześniej Minister Finansów stał na stanowisku, że oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste jest świadczeniem na rzecz innego podmiotu i nie jest dostawą towarów, uznać należy, że jest ono świadczeniem usług, w rozumieniu przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Prawo użytkowania wieczystego jest prawem rzeczowym, którego treść i granice określone zostały zasadniczo w przepisach Kodeksu cywilnego oraz ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 z późn. zm.). Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa, a położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność gmin lub ich związków, zgodnie z art. 232 Kodeksu cywilnego, mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym.

Dostawa towarów to, co do zasady, przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT).

Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie mieści się w zakresie definicji dostawy towarów, zawartej w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, nie daje bowiem praw do rozporządzania gruntem jak właściciel, ani nie zostało wymienione pośród praw wskazanych w tym przepisie.

Świadczenie usług to każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT)..

Ponieważ oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste jest świadczeniem na rzecz innego podmiotu i nie jest dostawą towarów, uznać należy, że jest ono świadczeniem usług, w rozumieniu przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Zatem obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminu płatności poszczególnych opłat pobieranych z tego tytułu (§ 3a rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, Dz.U. nr 97, poz. 970 z późn. zm.).