Zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych a remont kilku lokali

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi małżeństwa podatników, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie, oddalił skargę, niemniej Sąd orzekł, że zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych w rozumieniu art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy z 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych nie musi się ograniczać do jednego lokalu.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Krakowie decyzją określił małżeństwu podatników wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. w kwocie wyższej od podatku zadeklarowanego przez nich w zeznaniu rocznym.

Decyzja ta była wynikiem przeprowadzonej kontroli podatkowej w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej za 2002 r.

Weryfikując wspólne zeznania podatkowe małżonków ustalono, że odliczona od podatku kwota za remont i modernizację budynku mieszkalnego dotyczyła budynku, który nie służył zaspakajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych podatników, więc nie podlegała ona odliczeniu w ramach ulgi remontowej określonej w art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm., dalej: uodpf).

Od decyzji tej małżonkowie złożyli odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie, podnosząc naruszenie prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 1 updof z uwagi na przyjęcie, że nie przysługiwała im ulga określona tym przepisem.

Zdaniem podatników wskazane w decyzji argumenty nie przesądzały, że wydatki poniesione przez nich nie były przeznaczone na własne potrzeby mieszkaniowe. Wpisanie zaś budynku do ewidencji środków trwałych i jego amortyzowanie nie wyłączało ich zdaniem możliwości uprzedniego skorzystania z ulgi remontowej.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie stwierdził, że zarzuty podniesione w odwołaniu skarżących nie mogą być uwzględnione, dlatego też decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w pełni argumentację organu I instancji.

Podatnicy zaskarżyli tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zdaniem skarżących powołany przez organy fakt wpisania do ewidencji środków trwałych firmy jednego z małżonków przedmiotowego budynku i późniejsze jego amortyzowanie nie wyłączało możliwości uprzedniego skorzystania z ulgi określonej w art. 27a ust. 1 updof. Ponadto z przepisu tego nie wynika, by niezamieszkanie w budynku było okolicznością wyłączającą możliwość skorzystania z ulgi. Jego treść odwołuje się do celu, a nie do okoliczności faktycznych takich, jak zamieszkiwanie po dokonanym remoncie. Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie wniósł o oddalenie skargi.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 27a ust. 1 pkt 1 updof, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., podatek dochodowy zmniejsza się na zasadach określonych w ustawie, jeżeli w roku podatkowym podatnik poniósł wydatki na własne potrzeby mieszkaniowe przeznaczone na remont i modernizację budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie tytułu prawnego, położonego na terytorium Polski.

Z powołanego przepisu wywieść można, że prawo do skorzystania z odliczenia od podatku dochodowego wydatków na remont i modernizację budynku mieszkalnego przysługuje jedynie w przypadku, gdy podatnik poniesie je na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.

Wedle organów podatkowych zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na takie ich zaklasyfikowanie. Wynikało natomiast z niego (w tym również z wyjaśnienia podatników), iż stan zakupionego przez nich w 1998 r. budynku wielorodzinnego nie pozwalał na zamieszkanie w nim przed zakończeniem remontu. Remont ukończono z końcem 2002 r., jednakowoż podatnicy nigdy w budynku tym nie zamieszkali. Natomiast po zakończeniu remontu budynek przeznaczono do działalności gospodarczej jako pensjonat.

Poniesione wydatki miały więc zdaniem organów podatkowych na celu wytworzenie środka trwałego służącego działalności gospodarczej w zakresie usług najmu prowadzonej przez jednego z małżonków. Dowodem potwierdzającym to ustalenie jest fakt, że budynek ten jako budynek pensjonatu został na podstawie protokołu wpisany do ewidencji środków trwałych, a od 1 czerwca 2003 r. rozpoczęto naliczanie odpisów amortyzacyjnych.

Wedle skarżących sporne wydatki poniesione zostały na zaspokojenie ich własnych potrzeb mieszkaniowych, ich twierdzenia w tym zakresie organy nie podważyły. Bez znaczenia jest bezsporny fakt późniejszego przeznaczenia budynku na inny cel.

Skarżący w przedmiotowym budynku nie byli nigdy zameldowani. W toku postępowania przed sądem administracyjnym, skarżący podnieśli, że nigdy nie składali przed organami oświadczenia o tym, że nie zamieszkiwali w przedmiotowym budynku, a faktem jest, że zamieszkali w nim po remoncie w 2003 r., jednak tej okoliczności nie podnosili wcześniej bo nie pytano ich o to. Wyjaśnili też, że znajdująca się w aktach podatkowych wycena budynku ze stycznia 2003 r. sporządzona została dla ich własnych potrzeb celem ustalenia jego wartości.

Rozstrzygając sporną kwestię między stronami Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy podatkowe uprawnione były do zakwestionowania prawa do ulgi podatkowej.

Zdaniem Sądu skarżący, korzystając z ulgi podatkowej polegającej na odliczeniu od podatku wydatków na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczonych na remont zajmowanego na podstawie tytułu prawnego budynku mieszkalnego na zasadach określonych w art. 27a ust. 1 updof powinni byli wykazać, że wydatki te ponieśli właśnie na ten cel, w szczególności w razie zakwestionowania ich jak to miało miejsce w niniejszej sprawie przez organ kontroli skarbowej.

Tego jednak nie uczynili. W toku postępowania nie podnosili, iż zamieszkali w przedmiotowym budynku w 2003 r., po jego wyremontowaniu. W skardze skierowanej do Sądu tego zarzutu nie podnosili, a wręcz zajmowali stanowisko, iż z przepisu art. 27a ust. 1 updof nie wynika, by niezamieszkiwanie w przedmiotowym budynku było okolicznością wyłączającą możliwość skorzystania z ulgi. Treść tego przepisu odwołuje się do celu, a nie okoliczności faktycznych takich jak zamieszkanie po dokonanym remoncie.

Zważywszy na powyższe oraz na to, że ciężar wykazania przed organami prowadzącymi postępowanie podatkowe spornych okoliczności w niniejszej sprawie spoczywał na podatnikach, zdaniem Sądu podnoszenie nowej okoliczności na tym etapie postępowania należało ocenić jako poczynionej na użytek postępowania sądowego nadto gołosłownej.

Przyznać natomiast należy rację skarżącym, iż fakt, że przedmiotowy budynek zgodnie z decyzją Burmistrza, miał wydzielonych 10 samodzielnych mieszkań, nie mógł przesądzać o tym, iż nie ponieśli wydatków na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.

Zaspokojenie bowiem własnych potrzeb mieszkaniowych nie musi się ograniczać do jednego lokalu, nie mniej jak stwierdzono wyżej skarżący nie wykazali, iż spełnili przesłankę uprawniającą ich do skorzystania z ulgi podatkowej, a z tym winni się liczyć.

Tekst opublikowany: 5 czerwca 2009 r.