Z jakich ulg można skorzystać za 2008 r.?

Pomimo wielu nowelizacji ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej: updof), zmniejszających co roku liczbę ulg podatkowych, za 2008 r. można jeszcze skorzystać z wielu odliczeń.

Ulga rehabilitacyjna obowiązuje na niezmienionych zasadach (art. 26 ust. 7a-7g i ust. 13 updof). Rozliczając się za 2008 r. możesz odliczyć od dochodu (przychodu) wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, jako osoba niepełnosprawna lub podatnik, na którego utrzymaniu jest taka osoba (art. 26 ust. 1 pkt 6 updof). Podatnicy, na których utrzymaniu pozostają osoby niepełnosprawne mogą skorzystać z ulgi na cele rehabilitacyjne, jeśli w roku podatkowym dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczały kwoty 9.120 zł. Katalog tych wydatków, które wchodzą w skład ulgi rehabilitacyjnej znajduje się w art. 26 ust. 7a updof.

W ramach ulgi rehabilitacyjnej można także odliczyć wydatki poniesione na leki. Od odliczyć dochodu można wydatki na leki, stanowiące różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu, a kwotą 100 zł, jeśli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna je stosować stale lub czasowo. Nie ma górnego limitu odliczenia.

Z ulgi rehabilitacyjnej mogą korzystać osoby posiadające orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez właściwy organ. Odliczeń dokonuje się od dochodu w zeznaniu PIT-37 albo w PIT-36, lub od przychodu w PIT-28.

Wysokość poniesionych wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Odliczyć za 2008 r. można:

• darowizny na cele krwiodawstwa w przypadku honorowych dawców krwi,
• na cele kultu religijnego,
• na rzecz organizacji pożytku publicznego.

Darowizny przekazane z ww. cele nie mogą przekroczyć 6% dochodu (przychodu) (art. 26 ust. 1 pkt 9 updof).

Darowizny na cele krwiodawstwa (zgodnie z art. 6 ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz.U. nr 106, poz. 681 z późn. zm.), w postaci oddanej krwi ustala się w wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew określonego przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o publicznej służbie krwi.

Odliczeniu w ramach darowizny podlega równowartość ekwiwalentu pieniężnego za krew (art. 26 ust. 1 pkt 9 lit. c updof). Aby skorzystać z ulgi, darczyńca musi posiadać dokument, z którego wynika wartość darowizny (zaświadczenie ze stacji krwiodawstwa o ilości oddanej krwi i oraz oświadczenie stacji o przyjęciu darowizny). Obecnie ekwiwalent pieniężny za 1 litr pobranej krwi wynosi 130 zł (rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 grudnia 2004 r. w sprawie określenia rzadkich grup krwi, rodzajów osocza i surowic diagnostycznych wymagających przed pobraniem krwi zabiegu uodpornienia dawcy lub innych zabiegów oraz wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew i związane z tym zabiegi, Dz.U nr 263, poz. 2625). Odliczyć można tylko honorowo oddaną krew. Osoba, która pobrała ekwiwalent pieniężny, nie ma prawa do odliczenia.

Darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych podlegają odliczeniu w pełnej wysokości. Pamiętać należy, że darowizny kościelne należy udokumentować wpłatą na konto obdarowanego. Podstawę prawną do odliczenia ww. darowizn stanowią przepisy ustaw kościelnych. Kościelna osoba prawna musi przedstawić darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz – w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny – dostarczyć sprawozdanie o przeznaczeniu darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą.

Darowizny na rzecz organizacji prowadzących działalność społecznie użyteczną dotyczą organizacji pozarządowych prowadzących działalność w sferze zadań publicznych oraz innych organizacji prowadzących działalność pożytku publicznego, o których mowa w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim UE lub innym państwie należącym do EOG. Oznacza to, że darowiznę można przekazać także na rzecz organizacji zagranicznej (art. 26 ust. 6e updof).

Odliczenia nie można zrobić z tytułu darowizny na rzecz partii politycznej, związku zawodowego, organizacji pracodawców, samorządu zawodowego, fundacji utworzonej przez partię polityczną, spółki działającej na podstawie przepisów o kulturze fizycznej oraz, co do zasady, fundacji, której jedynym fundatorem jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego.

Jeżeli darowizna ma postać pieniężną wymagany jest dowód wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego. W przypadku darowizny innej niż pieniężna trzeba posiadać dokument, z którego wynika wartość darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu.

Dokumentów nie dołącza się do zeznania podatkowego. W zeznaniu należy wykazać jedynie kwotę przekazanej darowizny, wysokość dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego (nazwę i adres).

Dokonane darowizny sumują się i nie mogą łącznie przekroczyć 6% dochodu(przychodu), ujmuje się je w składanym razem z zeznaniem PIT-37 lub PIT-36 załączniku PIT/O.

Ulga odsetkowa pozwala odliczyć odsetki od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych (art. 26b ust. 1 updof). W ramach praw nabytych do końca 2027 r. podatnicy kogą odliczać odsetki od kredytów mieszkaniowych (art. 9 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. nr 217, poz. 1588 ze zm.).

W rozliczeniu za 2008 r. zakres tej ulgi został rozszerzony o wydatki poniesione na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi na refinansowanie wcześniejszego kredytu mieszkaniowego oraz odsetek od każdego kolejnego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego lub kredytu refinansowego. Zatem odliczeniu od dochodu podlegają nie tylko odsetki od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi w latach 2002–2006 na bezpośrednie finansowanie inwestycji mieszkaniowej (tzw. kredyt mieszkaniowy zaciągnięty np. na budowę domu, zakup nowo wybudowanego mieszkania, wniesienie wkładu budowlanego do spółdzielni mieszkaniowej lub rozbudowę), ale również odsetki od:

• kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę ww. kredytu mieszkaniowego (tzw. kredyt refinansowy),
• każdego kolejnego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego lub kredytu refinansowego, jeżeli udzielającym kredytu jest bank lub spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa, mająca siedzibę w państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Jeżeli kredyt mieszkaniowy lub refinansowy stanowi część kredytu (pożyczki) przeznaczonego na spłatę również innych, niż wymienione w tym przepisie, zobowiązań kredytowych (pożyczkowych), odliczeniu podlegają odsetki od tej części kredytu (pożyczki), która proporcjonalnie przypada na spłatę kredytu (pożyczki) mieszkaniowego lub refinansowego.

Nowelizacja z 6 listopada 2008 r. umożliwia odliczenie nie tylko wydatków poniesionych na bieżącą spłatę odsetek od kredytu refinansowego lub kredytu konsolidacyjnego, ale również odsetek zapłaconych w latach ubiegłych.

Odsetki zapłacone za okres 2002–2007, w związku z inwestycją zakończoną przed dniem 1 stycznia 2008 r., podlegają odliczeniu tylko w dwóch kolejnych latach, tj. od dochodu (przychodu) uzyskanego za 2008 lub 2009 r. Podatnicy dokonujący odliczeń w ramach ulgi odsetkowej w 2008 r. muszą złożyć PIT/D oraz PIT-2K.

W ramach tych ulg, na zasadzie praw nabytych, można odliczyć wydatki poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, które nie znalazły pokrycia w dochodzie (przychodzie). Składa się PIT/D.

Wydatki poniesione przez podatnika z tytułu użytkowania sieci internetowej w lokalu lub budynku, będącym miejscem zamieszkania podatnika, można odliczyć w wysokości faktycznie wydatkowanej maksymalnie 760 zł (art. 26 ust. 1 pkt 6a updof).

Odliczeniu podlegają jedynie opłaty poniesione z tytułu użytkowania sieci Internet, a nie z tytułu instalacji Internetu w lokalu (budynku) będącym miejscem zamieszkania. Limit dotyczy 1 podatnika.

Podatnicy składający zeznania PIT-36 lub PIT-37 za 2008 r. mogą pomniejszyć należny podatek dochodowy o kwotę 1.173,70 zł (2 × 586,85 zł) z tytułu wychowania dzieci własnych i przysposobionych (art. 27f updof). Ulga przysługuje na każde dziecko, o którym mowa w art. 6 ust. 4 updof, tj.:

• małoletnie,
• bez względu na wiek, jeśli dziecko otrzymywało zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
• uczące się, w tym także poza granicami Polski, do ukończenia 25. roku życia,

pod warunkiem że w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów nie powodujących obowiązku zapłaty podatku (za 2008 r. kwota 3.088,68 zł).

Za 2008 r. ulga prorodzinna przysługuje także w tedy, gdy dziecko uczy się w szkole zagranicznej.

Odliczenie w tej kwocie dotyczy obojga rodziców łącznie. Kwotę ulgi odlicza się od podatku jednego z rodziców lub od podatku obojga. Jeżeli w stosunku do rodziców orzeczono rozwód lub separację, odliczenie przysługuje jednemu z nich, temu z którym dziecko zamieszkuje. Jeżeli dziecko przez część roku faktycznie mieszka u każdego z rodziców, odliczenie przysługuje obojgu w wysokości iloczynu liczby miesięcy pobytu dziecka u rodzica oraz kwoty 97,81 zł, która odpowiada 1/12 z 1.173,70 zł.

Z ulgi prorodzinnej nie można skorzystać, składając zeznanie PIT-28, PIT-36L oraz PIT-38. Jeżeli podatnik w 2008 r. uzyskał wyłącznie dochody (przychody) podlegające opodatkowaniu, np. podatkiem liniowym, nie może pomniejszyć swojego podatku o tę ulgę.

Składki zapłacone za granicą ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne w innym niż Polska państwie Unii Europejskiej (UE), lub innym państwie Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) bądź w Konfederacji Szwajcarskiej. Warunkiem skorzystania z takiego odliczenia jest:

• udokumentowanie zapłaty składek,
• istnienie podstawy prawnej do uzyskania przez polski organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik opłacał składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne.

Odliczenie jest możliwe, jeżeli składki nie zostały wcześniej odliczone od dochodu (przychodu) w innym niż Polska państwie UE, EOG lub Szwajcarii. Nie podlegają odliczeniu składki, których podstawę stanowi dochód (przychód) zwolniony od opodatkowania.

Odliczeniu od podatku za 2008 r. podlegają również składki zapłacone za granicą ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne w innym niż Polska państwie Unii Europejskiej (UE), lub innym państwie Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) bądź w Konfederacji Szwajcarskiej. Warunki odliczenia takich składek są identyczne, jak w przypadku odliczenia składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne.

Wcześniej, przed nowelizacją z 6 listopada 2008 r., odliczeniu podlegały wyłącznie składki krajowe, zapłacone ze środków podatnika do ZUS oraz do NFZ, z wyjątkiem składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku lub od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku (art. 26 ust. 1 pkt 2a, art. 27b ust. 1 pkt 2 updof).

Składając zeznanie podatkowe za 2008 r. (PIT-28, PIT-36, PIT-37, PIT-38 oraz PIT-36L) można przekazać 1% należnego podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego (po zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy w dół). Technicznego przekazania kwoty dla OPP w tym roku podatkowym dokonuje Naczelnik Urzędu Skarbowego, na wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, ze wskazaniem nazwy organizacji i numeru wpisu do KRS. Wyboru organizacji należy dokonać na podstawie wykazu organizacji mających status organizacji pożytku publicznego na dzień 30 grudnia 2008 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, zgodnie z wnioskiem podatnika zawartym w zeznaniu lub w korekcie, przekaże kwotę 1% podatku należnego na rzecz wskazanej organizacji, pod warunkiem że podatnik dokona zapłaty w pełnej wysokości podatku należnego stanowiącego podstawę obliczenia kwoty do przekazania na rzecz OPP, nie później niż w terminie 2 miesięcy od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego.

Podatnik, aby ww. kwota została skutecznie przekazana OPP, musi złożyć zeznanie podatkowe przed upływem terminu dla jego złożenia, oraz nie później niż w terminie dwóch miesięcy od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego dokonać zapłaty w pełnej wysokości podatku należnego stanowiącego podstawę obliczenia kwoty, która ma być przekazana na rzecz OPP.

Zgodnie z art. 45c ust. 5 updof oraz odpowiednio art. 21b ust. 5 uzpdof, naczelnik urzędu skarbowego, za zgodą podatnika, może przekazać OPP imię, nazwisko i adres podatnika oraz wysokość kwoty przekazanej na rzecz podanej organizacji.

Osoby prowadzące gospodarstwo domowe zachowują prawo do odliczenia od podatku wydatków poniesionych przez nie na opłacenie składek na ubezpieczenie społeczne bezrobotnego, wykonującego pracę zarobkową w tym gospodarstwie do końca obowiązywania umowy aktywizacyjnej zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., na zasadzie praw nabytych.

Tekst opublikowany: 27 lutego 2009 r.