Wycena rzeczowych aktywów trwałych zgodnie z MSR 16

• ceny nabycia lub
• kosztu wytworzenia.

Cena zakupu danego składnika jest punktem wyjścia przy ustalaniu wartości rzeczowych aktywów trwałych.

• cena zakupu pomniejszona o podatki podlegające odliczeniu (np. podatek VAT, podatek akcyzowy),
• cła importowe,
• podatki bezzwrotne,
• wszystkie inne koszty które możesz bezpośrednio przyporządkować do kosztów poniesionych w celu dostosowania składnika aktywów do miejsca i warunków potrzebnych do rozpoczęcia jego funkcjonowania,
• szacunkowe koszty demontażu i usunięcia składnika aktywów oraz koszty przeprowadzenia renowacji miejsca, w którym się znajdował, do których jednostka jest zobowiązana w związku z nabyciem pozycji rzeczowych aktywów trwałych lub używaniem składnika rzeczowych aktywów trwałych w danym okresie w celu innym niż wytwarzanie wyrobów.

Do kosztów bezpośrednio związanych z wytworzeniem lub nabyciem danego składnika aktywów zaliczysz:

• wynagrodzenia i inne świadczenia pracownicze poniesione wyłącznie w związku z nabyciem pozycji rzeczowych aktywów trwałych,
• koszty przygotowania miejsca,
• koszty załadunku,
• koszty rozładunku,
• koszty instalacji i montażu,
• podatek od towarów i usług niepodlegający odliczeniu,
• koszty sprawdzenia, czy środek trwały działa poprawnie, pomniejszone o przychody netto ze sprzedaży wyrobów wytworzonych w trakcie testowania,
• honoraria za profesjonalne usługi.

• kosztów otwarcia nowego zakładu,
• kosztów związanych z rozpoczęciem wytwarzania nowego produktu lub świadczenia nowej usługi (łącznie z kosztami promocji i reklamy),
• kosztów rozpoczęcia działalności w nowej lokalizacji lub wśród nowego segmentu klientów (łącznie z kosztami szkoleń pracowników),
• kosztów administracyjnych oraz innych ogólnych kosztów pośrednich.

Przedsiębiorstwo „Bio Energy” posiada farmy wiatrowe na których wytwarza energię elektryczną. Jednak zanim dokładnie określi ich lokalizację, przeprowadza wieloletnie pomiary prędkości wiatru w poszczególnych porach roku na danym terenie, ponieważ wydajność siłowni wiatrowych w dużej mierze zależy od ich lokalizacji w terenie. Kierownictwo postanowiło uruchomić kolejną farmę wiatrową. Zgodnie z regulacjami międzynarodowymi koszty związanie z poszukiwaniem nowego miejsca nie powinny być uwzględnione w wartości początkowej elektrowni turbinowej.

Warto zaznaczyć, że ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm., dalej: uor) zezwala na aktywowanie kosztów związanych z kosztami budowy lub otwarcia nowego zakładu. Mogą być to np. poniesione koszty na wykonanie ekspertyz, a także koszty prac geodezyjnych. Tego typu podejście będzie zgodne z ustawą z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm., dalej: updop).


Przykładem kosztów, które nie włączasz do wartości bilansowej pozycji rzeczowych aktywów trwałych są:

• koszty poniesione w czasie, w którym składnik aktywów mógłby funkcjonować zgodnie z zamierzeniami kierownictwa, lecz nie jest używany lub nie są w pełni wykorzystane jego możliwości produkcyjne,
• początkowe straty operacyjne takie, jak straty poniesione w okresie kształtowania się popytu na produkt jednostki,
• koszty zmiany lokalizacji lub reorganizacji części lub całości działalności operacyjnej jednostki.

Nie zawsze uwzględnisz przychód ze sprzedaży przy ustalaniu wartości początkowej rzeczowych aktywów trwałych.

Standard dopuszcza zastosowanie podejścia alternatywnego zawartego w MSR 23 „Koszty finansowania zewnętrznego”. Polega ono na aktywowaniu (tj. ujęciu w wartości początkowej rzeczowych aktywów trwałych) odsetek od kredytu. Tego typu koszty finansowania zewnętrznego aktywujesz, jeżeli istnieje prawdopodobieństwo, że w przyszłości rzeczowe aktywa trwałe przyniosą korzyści ekonomiczne oraz pod warunkiem, że cenę nabycia lub koszt wytworzenia można określić w wiarygodny sposób.

W myśl § 15 MSR 23, jeżeli środki pieniężne pożycza się specjalnie w celu pozyskania dostosowywanego składnika aktywów, to kwotę kosztów finansowania zewnętrznego, którą można aktywować jako część tego składnika aktywów, należy ustalić jako różnicę między rzeczywistymi kosztami finansowania zewnętrznego poniesionymi z tytułu danej pożyczki lub kredytu w danym okresie a przychodami z tytułu tymczasowego zainwestowania pożyczonych środków.

Kwota przychodu uzyskanego z tymczasowego zainwestowania pożyczonych środków pomniejsza poniesione koszty finansowania zewnętrznego.

W dniu 23 lipca 2007 r. Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości przyjęła nowelizację MSR 23. Zgodnie z treścią znowelizowanego standardu koszty finansowania zewnętrznego podlegać będą aktywowaniu, gdy będzie można je bezpośrednio przyporządkować do nabycia lub wytworzenia składnika aktywów.

Nie będziesz musiał aktywować kosztów finansowania zewnętrznego dotyczących aktywów wycenianych według wartości godziwej. Znowelizowany standard będzie obowiązywał od 1 stycznia 2009 r., ale możesz go zastosować wcześniej. Jeżeli do tej pory ujmowałeś koszty finansowania zewnętrznego w kosztach okresu, to od 2009 r. nie będziesz mógł już tego robić.

Zawieszenie aktywowania kosztów finansowania zewnętrznego nie ma jednakże zazwyczaj miejsca w okresie, w którym prowadzone są istotne prace techniczne i administracyjne.

Aktywowanie kosztów finansowania zewnętrznego nie ulega zawieszeniu także wtedy gdy tymczasowe opóźnienie stanowi niezbędną część procesu przygotowania aktywów do ich zamierzonego użytkowania lub sprzedaży. Aktywowanie jest kontynuowane w trakcie wydłużonego okresu np. gdy wysoki poziom wód opóźnia budowę mostu, o ile stan wysokiego poziomu wód w okresie budowy mostu jest zjawiskiem typowym w danym regionie geograficznym.

• odsetki zgodnie z art. 28 ust.1 uor zaliczasz do wartości początkowej. Po przyjęciu środka trwałego koszty odsetek ujmujesz w bieżących okresach. Natomiast zgodnie z MSR odsetki co do zasady są kosztem, aktywujesz je natomiast w podejściu alternatywnym,
• przy początkowej wycenie zgodnie z art. 28 ust. 8 uor uwzględniasz różnice kursowe. MSR zezwala na takie podejście tylko wtedy gdy stosujesz podejście alternatywne
• do kosztów wytworzenia produktu zgodnie z art. 28 ust. 3 uor nie zaliczasz kosztów będących konsekwencją niewykorzystanych zdolności produkcyjnych i strat produkcyjnych, ogólnego zarządu, które nie są związane z doprowadzaniem produktu do postaci i miejsca, w jakich się znajduje na dzień wyceny, magazynowania wyrobów gotowych i półproduktów, chyba że poniesienie tych kosztów jest niezbędne w procesie produkcji, kosztów sprzedaży produktów.
Koszty te ujmujesz w wyniku finansowym okresu sprawozdawczego, w którym zostały poniesione. MSR zawiera inne wykluczenia (patrz punkt „Czego nie zaliczysz do ceny nabycia lub kosztu wytworzenia?”).