Wstępna opłata leasingowa jest wydatkiem pośrednio związanym z prowadzoną działalnością

Od 1 stycznia 2007 r. koszty pośrednie, czyli inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, należy potrącać w dacie ich poniesienia. Jeżeli jednak koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, to w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów uważa się natomiast dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu, w przypadku braku faktury (rachunku). Nie dotyczy to rezerw oraz biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

W obecnie obowiązującym stanie prawnym, według licznej grupy zwolenników czynsz inicjalny, jak sama jego nazwa wskazuje, inicjuje zawarcie umowy, jest warunkiem koniecznym do zaistnienia takiego kontraktu, a całkowicie niezależnym od okresu trwania umowy. A to oznacza, że wydatek na opłatę wstępną podlega zaliczeniu w koszty podatkowe w momencie poniesienia.

Do końca 2006 r., moment zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wstępnej opłaty leasingowej należało ustalać w oparciu o zasadę zgodnie z którą koszty, których nie można bezpośrednio i funkcjonalnie przypisać do określonego przychodu uzyskiwanego przez podatnika, powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu w momencie, w którym zostały poniesione. Stanowisko to było także powszechnie uznane przez organy podatkowe.

Przykładowo w postanowieniu w sprawie interpretacji prawa podatkowego, wydanej przez Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie, z 30 czerwca 2006 r. (nr 1472/ROP1/423-176/213/06/PK), w którym stwierdza że koszty, których nie można w sposób bezpośredni powiązać z określonym przychodem, powinny być uwzględnione w roku, w którym zostały faktycznie poniesione. Zaś opłata wstępna jest takim kosztem, którego nie można bezpośrednio przyporządkować do konkretnego przychodu, jednakże jej poniesienie warunkuje jego uzyskanie. Opłata jest warunkiem koniecznym, aby uzyskać prawo do używania rzeczy na podstawie umowy leasingu. Pobierana jest z góry i fakturowana w całości. Zatem jeżeli zawarta umowa spełnia warunki określone przepisem art. 17b ust. 1 (tzw. leasing operacyjny – przyp. autora) ww. ustawy, to opłata wstępna stanowi przychód finansującego w momencie jej otrzymania i odpowiednio jest zaliczana jednorazowo do kosztów uzyskania przychodów korzystającego w momencie poniesienia.

W postanowieniu w sprawie interpretacji prawa podatkowego z 12 marca 2007 r. wydanym przez Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie (nr 1471/DPR1/423-171/06/KK) czytamy, m.in. że w przypadku spełnienia przez umowę przesłanek określonych w art. 17b ust. 1 updop, poniesiona przez stronę opłata wstępna winna zostać zaliczona przez stronę do kosztów uzyskania przychodów jednorazowo, w dacie jej poniesienia (…). Wraz z nowelizacją ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, z dniem 1 stycznia 2007r. zmianie uległy przepisy dotyczące rozliczania w czasie kosztów podatkowych. W świetle przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2007 r. (podatnicy obowiązani są do ich stosowania od nowego roku podatkowego), w przedmiotowej sprawie znalazłyby zastosowanie art. 15 ust. 4d i 4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Jednakże zmiana treści przepisów dotyczących określenia momentu zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów, w kontekście przedstawionego przez stronę stanu faktycznego pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie.

Powyższe stanowisko oznacza, że w zakresie momentu zaliczania w koszty uzyskania przychodów opłaty wstępnej przy umowie leasingowej, nowe przepisy nie wniosły zmian. Pomimo, iż przywołane wyżej interpretacje dotyczą podatku dochodowego od osób prawnych identyczne przepisy w tym zakresie zawiera ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem czynszu inicjalnego nie da się powiązać z okresem trwania umowy lecz dotyczy samego rozpoczęcia tej umowy. Opłata wstępna może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów w momencie poniesienia. Oczywiście, jeżeli kwota czynszu inicjalnego jest dość istotna i może ujemnie wpłynąć na obraz sytuacji majątkowej, finansowej i wyniku finansowego, to powinna być rozliczana w czasie za pośrednictwem konta "Rozliczenia międzyokresowe kosztów". Wówczas do celów podatkowych także byłaby rozliczana w czasie.