Warunki zwolnienia podatkowego przychodów pracowników biorących udział w pozaszkolnych formach kształcenia

Kwestia zwolnienie podatkowego przychodów podatników z tytułu podnoszenia kwalifikacji zawodowych była niedawno przedmiotem interpretacji wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Warszawie. Interpretacja ta jest ciekawa dlatego, że zmienia dotychczasowe utarte i korzystne dla podatników stanowisko organów podatkowych.

Spółka wystąpiła z wnioskiem dotyczącym swoich pracowników, którzy uczestniczyli w szkoleniach, których celem było podniesienie ich kwalifikacji i poszerzenie umiejętności zawodowych związanych z wykonywaną przez nich pracą. Pracownicy na szkolenia byli delegowani przez spółkę, która opłacała należność za szkolenie bezpośrednio jego organizatorowi. Organizatorami szkoleń były firmy szkoleniowe prowadzące w tym zakresie działalność gospodarczą, niefigurujące jednak w ewidencji miejscowego kuratorium oświaty jako niepubliczna placówka oświatowa.

Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie w odpowiedzi na pytanie spółki (pismo z 18 czerwca 2007 r., sygn.: 1472/DPC/415-61/07/PK) wyjaśnił, że jeżeli organizator szkolenia nie posiada akredytacji nie jest organizatorem kształcenia, a więc prowadzone przez niego zajęcia nie stanowią pozaszkolnych form kształcenia. Oznacza to, że przychody z tytułu uczestnictwa pracowników spółki w takich szkoleniach nie korzystają ze zwolnienia podatkowego.

Bezspornym jest, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. nr 14 poz. 176 z późn. zm.) za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 90 updof wolna od podatku jest wartość świadczeń przyznanych zgodnie z odrębnymi przepisami przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego pracownika, z wyjątkiem wynagrodzeń otrzymywanych za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnień z części dnia pracy, przysługujących pracownikom podejmującym naukę w szkołach lub podnoszącym kwalifikacje zawodowe w formach pozaszkolnych.

Odrębne przepisy, o których mowa powyżej to rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. nr 103 poz. 472 z późn. zm., dalej: rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej).

Wszystkie formy kształcenia są pozaszkolnymi formami nauczania. Zgodnie z § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe w formach pozaszkolnych na podstawie skierowania zakładu pracy przysługuje, o ile umowa zawarta między nim i zakładem pracy nie stanowi inaczej:

1. zwrot kosztów uczestnictwa, w tym zakwaterowania, wyżywienia i przejazdu,

2. urlop szkoleniowy na udział w obowiązkowych zajęciach oraz zwolnienie z części dnia pracy w wymiarze określonym w § 10, płatne według zasad obowiązujących przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

W celu stwierdzenia, czy dane szkolenie jest pozaszkolną formą kształcenia sięgnąć należy do innego rozporządzenia. Kwestie te reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 3 lutego 2006 r. w sprawie uzyskiwania i uzupełniania przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych (Dz.U. nr 31 poz. 216, dalej: rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki). Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki uzyskiwanie i uzupełnianie przez osoby dorosłe wiedzy ogólnej, umiejętności i kwalifikacji zawodowych odbywa się w następujących pozaszkolnych formach kształcenia:

1. kurs,

2. kurs zawodowy,

3. seminarium,

4. praktyka zawodowa.

Zwolnieniu podlegać będą zatem przychody uzyskiwane przez pracowników z tytułu uczestnictwa w szkoleniach, pod warunkiem że szkolenia te stanowią jedną z powyżej wskazanych form kształcenia pozaszkolnego. Kolejne ustępy § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki precyzują co należy rozumieć przez te pojęcia.

Kurs jest pozaszkolną formą kształcenia o czasie trwania nie krótszym niż 30 godzin zajęć edukacyjnych, której ukończenie umożliwia uzyskanie lub uzupełnienie wiedzy ogólnej, umiejętności lub kwalifikacji zawodowych, realizowaną zgodnie z programem nauczania przyjętym przez organizatora kształcenia.

Kurs zawodowy jest kursem, którego program nauczania obejmuje usystematyzowane treści nauczania wybrane z programu nauczania dla zawodu, dopuszczonego do użytku szkolnego przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Wyniki kursu zawodowego są zaliczane przy podejmowaniu nauki w szkole dla dorosłych prowadzącej kształcenie zawodowe.

Seminarium jest pozaszkolną formą kształcenia o czasie trwania nie krótszym niż 5 godzin zajęć edukacyjnych, której ukończenie umożliwia uzyskanie lub uzupełnienie wiedzy na określony temat, realizowaną zgodnie z programem nauczania przyjętym przez organizatora kształcenia.

Praktyka zawodowa jest pozaszkolną formą kształcenia o czasie trwania uzależnionym od złożoności umiejętności niezbędnych do wykonywania zadań zawodowych, nie krótszym jednak niż 80 godzin zajęć, której ukończenie umożliwia uzyskanie lub uzupełnienie praktycznych umiejętności zawodowych z wykorzystaniem wiedzy i doświadczenia zawodowego uczestników.

Naczelnik zwraca uwagę, że aby uznać daną formę kształcenia za którąś z wskazanych w § 2 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki musi być ono organizowane przez podmiot spełniający wymogi zawarte w § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki, który stanowi, iż ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o organizatorze kształcenia - należy przez to rozumieć publiczną i niepubliczną: placówkę kształcenia ustawicznego, placówkę kształcenia praktycznego oraz ośrodek dokształcania i doskonalenia zawodowego, prowadzące kształcenie ustawiczne w formach pozaszkolnych, a także osobę prawną i fizyczną prowadzącą działalność oświatową, wymienioną w art. 83a ust. 2 z ustawy 7 września 1991 r. o systemie oświaty, obejmującą prowadzenie kształcenia ustawicznego w formach pozaszkolnych, dla której uzyskała akredytację, o której mowa w art. 68b ustawy o systemie oświaty.

W związku z tym Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie uznał za błędne stanowisko spółki, zdaniem której do objęcia zwolnieniem przychodów pracowników z tytułu uczestnictwa w ww. formach kształcenia pozaszkolnego nie jest konieczne posiadanie przez organizatora akredytacji.

W przypadku nieposiadania przez niego takiej akredytacji nie jest on organizatorem kształcenia w rozumieniu rozporządzenia, a więc prowadzone przez niego zajęcia nie stanowią pozaszkolnych form kształcenia, o których mowa w rozporządzeniu, co oznacza, że przychody z tytułu uczestnictwa pracowników spółki w tym szkoleniach nie korzystają ze zwolnienia, gdyż świadczenia nie są przyznawane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki.

Błędne jest więc stanowisko Spółki, iż do zastosowania ww. zwolnienia nie jest konieczne to, aby organizator kształcenia posiadał akredytację, o której mowa w art. 83a ust. 2 o systemie oświaty. Bez wpływu na ten fakt pozostają przepisy tej ustawy, na mocy których uzyskanie akredytacji nie jest dla organizatorów kształcenia obowiązkowe. Zwolnienie z podatku określonych świadczeń nie oznacza, że przekazywanie innych świadczeń niż zwolnione jest nielegalne, jak również fakt wskazania, iż dozwolone jest przekazywanie dowolnych świadczeń nie oznacza że wszystkie dozwolone formy przekazywania świadczeń są lub nie są opodatkowane.

W opinii Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie, to że dany podmiot może prowadzić kształcenie również bez akredytacji nie oznacza, że zwolnione z podatku są świadczenia związane z kształceniem organizowanym przez takie podmioty. Jak wynika z powyższych przepisów zwolnienie dotyczy tylko świadczeń związanych z formami kształcenia organizowanymi przez podmioty posiadające akredytację i nie zmienia tego brak obowiązku posiadania akredytacji.

Data publikacji: 28 stycznia 2008 r.