W 2009 r. odliczysz zagraniczne składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne!

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, który dostosowuje polskie przepisy podatkowe do prawa unijnego oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt: K 18/06).

W projekcie określono między innymi, że podatnik (również opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych) będzie miał prawo do odliczenia od dochodu lub podatku składek zapłaconych za granicą na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Zmiana ta jest zgodna z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 7 listopada 2007 r., w którym Trybunał uznał, że brak możliwości odliczenia w rocznym zeznaniu podatkowym składanym w Polsce składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne płaconych za granicą, jest niezgodny z Konstytucją RP.

Wyrok dotyczył jednak tylko tych składek, które nie mogły być odliczone od podatku lub dochodu za granicą. Zatem odnosił się do podatników, którzy osiągnęli dochód z zatrudnienia w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej i tam opłacili składki ubezpieczeniowe, które nie zostały odliczone od uiszczonego w tym państwie podatku dochodowego.

Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów ze względu na konieczność wprowadzenia istotnej zmiany systemu podatkowego w trakcie trwania roku podatkowego w postaci wprowadzenia postanowień dotyczących odliczania od podstawy opodatkowania, bądź od podatku dochodowego składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Zakwestionowane przez Trybunał przepisy utracą moc obowiązującą z dniem 30 listopada 2008 r.

Znowelizowane przepisy mają wejść w życie z dniem 1 grudnia 2008 r. i będą miały zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionej straty) od 1 stycznia 2008 r.

Zmieni się art. 26 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej: updof), zgodnie z którym, od podstawy obliczenia podatku będą podlegały odliczeniu kwoty składek zapłaconych w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem ust. 13a-13c.

Zgodnie z nowym ust. 13b i ust. 13c odliczenie nie będzie dotyczyć składek:

1) których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska,
2) odliczonych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej od dochodu (przychodu) albo podatku osiągniętego w tym państwie albo od podatku na podstawie art. 27b ust. 1 pkt 2.

Odliczenie będzie miało zastosowanie pod warunkiem istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik opłacał składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne.

Zmieni się również art. 27b ust. 1 updof, podatek dochodowy, obliczony zgodnie z art. 27 lub art. 30c, w pierwszej kolejności będzie ulegał obniżeniu o kwotę:

1) składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 210, poz. 2135 z późn. zm.):
a) opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
b) pobranej w roku podatkowym przez płatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
- obniżenie nie będzie dotyczyć składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku,
2) składki zapłaconej w roku podatkowym ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego obowiązującymi w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem ust. 4.

W art. 27b updof dodany zostanie ust. 4 zgodnie z którym, obniżenie będzie miało zastosowanie, pod warunkiem że:

1) nie dotyczy składki, której podstawą wymiaru jest dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska,
2) składka na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne zapłacona w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej nie została odliczona od dochodu (przychodu) albo podatku w tym państwie albo nie została odliczona na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2a,
3) istnieje podstawa prawna wynikająca z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik opłacał składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.

Analogiczne zmiany projekt nowelizacji wprowadza w ustawie z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).

Tekst opublikowany: 1 października 2008 r.