Sporo problemów w praktyce wywołuje kwestia prawa do odprawy pośmiertnej dla członków rodziny pracownika w razie zawarcia umowy ubezpieczenia na życie przez zakład pracy w sytuacji, gdy składka ubezpieczeniowa była potrącana z wynagrodzenia pracownika. Poznaj stanowisko, jakie zajęło Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w tej sprawie.
Wielu pracodawców nie wypłaca rodzinom swoich pracownikom odpraw pośmiertnych - dlaczego?
W interpelacji poselskiej (nr 21116), skierowanej do minister pracy wskazano, że u wielu pracodawców zawarto z ubezpieczycielami umowy o ubezpieczenie grupowe na życie, do którego przystępują pracownicy po złożeniu imiennej deklaracji wraz ze zgodą na potrącanie składki ze swego wynagrodzenia.
| Niektórzy pracodawcy odmawiają członkom rodziny zmarłego pracownika prawa do odprawy pośmiertnej, mimo że składkę opłacał pracownik. |
W interpelacji poselskiej zapytano minister pracy, czy umowa na grupowe ubezpieczenie na życie bez opłacania przez zakład składki zwalnia pracodawcę z wypłaty odprawy pośmiertnej lub jej części. Ponadto zapytano, czy członkowie rodziny zmarłego pracownika, który opłacał z własnego wynagrodzenia składkę na grupowe ubezpieczenie na życie, mają prawo do pełnej odprawy pośmiertnej oraz czy resort pracy przewiduje zmianę nieprecyzyjnych przepisów dotyczących kwestii wypłacenia odprawy pośmiertnej w razie zawarcia umowy ubezpieczenia na życie z zakładem ubezpieczeń.
W odpowiedzi na interpelację Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej wskazało, że zgodnie z art. 93 Kodeksu pracy (dalej: kp) w razie śmierci pracownika w czasie trwania stosunku pracy lub w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby, rodzinie zmarłego przysługuje od pracodawcy odprawa pośmiertna, której wysokość uzależniona jest od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy. Odprawa ta przysługuje małżonkowi zmarłego pracownika oraz innym członkom rodziny spełniającym warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Odprawę pośmiertną dzieli się w częściach równych pomiędzy wszystkich uprawnionych członków rodziny, a jeżeli po zmarłym pracowniku pozostał tylko jeden członek rodziny uprawniony do odprawy pośmiertnej przysługuje mu odprawa w wysokości połowy odpowiedniej kwoty wynikającej z okresu zatrudnienia zmarłego pracownika.
| Artykuł 93 § 7 kp dopuszcza możliwość zwolnienia się pracodawcy z obowiązku wypłaty odprawy. Zachodzi to wówczas, gdy pracodawca zawarł z zakładem ubezpieczeń umowę na mocy, której ubezpieczył pracownika na życie i z tego tytułu z własnych środków opłaca stosowne składki, skutkiem czego w razie śmierci pracownika osoby uprawnione otrzymają odszkodowanie nie niższe od kwoty odprawy odpowiadającej okresowi zatrudnienia zmarłego pracownika. Jeżeli to nastąpi, to pracodawca jest całkowicie zwolniony z obowiązku wypłaty odprawy pośmiertnej. |
Natomiast w razie częściowego zaspokojenia przez zakład ubezpieczeń roszczeń osób uprawnionych do odprawy pracodawca jest zwolniony tylko w tej części z długu wobec tych osób. Jest on, zatem zobowiązany do wypłaty kwoty stanowiącej różnicę między odprawą przysługującą na podstawie powołanych przepisów a odszkodowaniem wypłaconym przez instytucję ubezpieczeniową.
Wskazane wyżej przepisy art. 93 § 7 kp nie obejmują sytuacji, gdy pracodawca zawarł z zakładem ubezpieczeń umowę o tzw. ubezpieczenie grupowe pracowników, w ramach której pracownicy dobrowolnie deklarują wysokość wpłacanych przez nich składek, które są potrącane przez pracodawcę z wynagrodzenia pracowników.
Resort pracy poinformował jednocześnie, że nie planuje zmian w przepisach dotyczących omawianej kwestii.
Podstawa prawna: - art. 93 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).
