Dnia 16 lipca 2010 r. wejdą w życie nowe przepisy dotyczące podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników. Sprawdź, już dziś jakie zmiany wprowadzają nowe przepisy w zakresie prawa pracy oraz podatku dochodowego od osób fizycznych.
1. Jak było do tej pory?
Do 11 kwietnia 2010 r. przepisy dotyczące ułatwiania pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych były uregulowane w:
- art. 17 Kodeksu pracy, dalej: kp, który zawiera jedną z podstawowych zasad prawa pracy, zgodnie z którą pracodawca jest obowiązany ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych,
- art. 94 pkt 6 kp, który wśród obowiązków pracodawcy wymienia obowiązek ułatwiania pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych,
- art. 103 kp, który zwiera upoważnienie dla Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej do wydania rozporządzenia określającego zakres i warunki, na jakich pracodawca ułatwia pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych,
- rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz.U. nr 103, poz. 472 z późn.zm.).
W związku z tym zaistniała potrzeba zmiany tych przepisów i Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt nowelizacji kp. Ustawa nowelizująca kp została uchwalona 20 maja 2010 r.
2. Jak będzie po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu pracy?
Dnia 8 czerwca 2010 r. Marszałek Sejmu wykonujący obowiązki Prezydenta RP podpisał ustawę z 20 maja 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nr 105, poz.655).
Nowela wprowadza przepisy do kp regulujące podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracownika. Co oznacza, że nie będzie żadnego rozporządzenia wykonawczego, a przepisy dotyczące podnoszenia kwalifikacji zawodowych będą teraz uregulowane tylko w kp.
Nowela kp ponadto likwiduje problem braku podstawy do zastosowania zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych określonego w art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm., dalej: updof).
3. Uprawnienia dla pracownika podnoszącego kwalifikacje
Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe przysługują:
- urlop szkoleniowy w wymiarze:
- 6 dni - dla pracownika przystępującego do egzaminów eksternistycznych,
- 6 dni - dla pracownika przystępującego do egzaminu maturalnego,
- 6 dni - dla pracownika przystępującego do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe,
- 21 dni w ostatnim roku studiów - na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.
| Urlopu szkoleniowego udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. |
- zwolnienie z całości lub części dnia pracy, na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania.
Co oznacza podnoszenie kwalifikacji zawodowych według nowych przepisów? Przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych rozumie się zdobywanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności przez pracownika, z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą.
Poza wyżej wymienionymi pracodawca może przyznać pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe dodatkowe świadczenia, w szczególności pokryć opłaty za kształcenie, przejazd, podręczniki i zakwaterowanie.
Pracownikom zdobywającym lub uzupełniającym wiedzę i umiejętności na zasadach innych, niż określone w art. 1031 -1035 kp będą mogły być przyznane:
- zwolnienie z całości lub części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia,
- urlop bezpłatny,
4. Najpierw umowa szkoleniowa!
Pracodawca, u którego pracownik będzie chciał podnosić kwalifikacje zawodowe będzie miał obowiązek zawrzeć z nim pisemną umowę, w której zostaną określone wzajemne prawa i obowiązki stron.
Pracodawca musi pamiętać, aby w umowie nie było żadnych zapisów mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy regulujące dokształcanie pracowników zawartych w kp (art. 1031-1036 kp).
| Jeżeli pracodawca nie zamierza zobowiązać pracownika do pozostawania w zatrudnieniu po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych nie ma obowiązku zawierania z nim umowy. |
5. Kiedy pracownik będzie musiał zwrócić koszty?
Pracownik podnoszący kwalifikacje zawodowe:
- który bez uzasadnionych przyczyn nie podejmie podnoszenia kwalifikacji zawodowych albo przerwie podnoszenie tych kwalifikacji,
- z którym pracodawca rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia z jego winy, w trakcie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub po jego ukończeniu, w terminie określonym w umowie, o której mowa w art. 1034, nie dłuższym niż 3 lata,
- który w okresie wskazanym w pkt 2 rozwiąże stosunek pracy za wypowiedzeniem, z wyjątkiem wypowiedzenia umowy o pracę z przyczyn określonych w art. 943 kp,
- który w okresie wskazanym w pkt 2 rozwiąże stosunek pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 kp lub art. 943 kp, mimo braku przyczyn określonych w tych przepisach
6. Jak będzie do czasu wejścia w życie nowych przepisów z podatkiem a jak po ich wejściu?
Z dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do pracowników, którzy rozpoczęli podnoszenie kwalifikacji zawodowych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, będą miały, bowiem zastosowanie unormowania regulujące zasady i warunki podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracowników, obowiązujące przed 11 kwietnia 2010 r.
W konsekwencji, świadczenia na podnoszenie kwalifikacji zawodowych przyznane przez pracodawcę pracownikowi w okresie od 11 kwietnia 2010 r. do dnia wejścia w życie omawianej ustawy, będą objęte zwolnieniem od podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 90 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zakresie w jakim regulowały je przepisy obowiązujące przed 11 kwietnia 2010 r. (wyjaśnienie Rzecznika Prasowego Ministerstwa Finansów z 25 maja 2010 r.).
Po wejściu w życie przepisów nowelizacji kp wolna od podatku będzie wartość świadczeń przyznanych zgodnie z odrębnymi przepisami przez pracodawcę na podnoszenie kwalifikacji zawodowych, z wyjątkiem wynagrodzeń otrzymywanych za czas zwolnienia z całości lub części dnia pracy oraz za czas urlopu szkoleniowego.
Podstawa prawna: - ustawa z 20 maja 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. nr 105, poz.655).
