Ustawa deregulacyjna - sprawdź korzystne dla podatników zmiany w przepisach podatkowych!

Przygotowany przez Ministerstwo Gospodarki projekt ustawy o redukcji obowiązków informacyjnych oraz o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (dalej: projekt) zakłada likwidację wielu utrudnień, m.in. w prawie gospodarczym, prawie podatkowym, prawie pracy oraz ubezpieczeń społecznych.

Obecnie podatnicy zobowiązani do sporządzenia sprawozdania finansowego przekazują do urzędu skarbowego sprawozdanie wraz z opinią i raportem podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych w terminie 10 dni od daty zatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego, a spółki także odpis uchwały zgromadzenia zatwierdzającej sprawozdanie finansowe (art. 27 ustawy z 15 lutego1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654, z późn. zm.).

Projekt przewiduje zniesienie obowiązku przekazywania sprawozdania finansowego do urzędu skarbowego. Jak podkreśla Ministerstwo Gospodarki, na podstawie przepisów o rachunkowości sprawozdanie finansowe jest już przekazywane do właściwego rejestru sądowego. Dlatego też propozycja resortu gospodarki zakłada, że urząd skarbowy będzie zapoznawał się ze sprawozdaniem złożonym przez podatniku bezpośrednio w KRS, np. poprzez wgląd do bazy sprawozdań prowadzonej w formie elektronicznej.

W Sejmie trwają obecnie prace nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (druk sejmowy nr 3657), który zawiera znaczne ułatwienia w dostępie do informacji zawartych w KRS (przewidywany termin wejścia w życie to 1 października 2011 r.). Przewiduje się wprowadzenie rozwiązań, które zapewnią nieograniczony wgląd w aktualne dane rejestrowe, pozwolą także bezpłatnie uzyskiwać informacje i dokumenty spółek kapitałowych zgromadzonych w KRS.

Obecnie osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki nieposiadające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane składać, w terminie do 15 stycznia każdego roku, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku (art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613, z późn. zm., dalej: upol).

Wydłużenie terminu na złożenie deklaracji ułatwi podatnikom, szczególnie tym posiadającym nieruchomości na terenie kilku gmin, poprawne wypełnienie deklaracji, a tym samym poprawne wywiązanie się z obowiązku. Termin 15 stycznia jest zdaniem Ministerstwa Gospodarki zbyt krótki. Mogą bowiem wystąpić sytuacje niezależne od podatnika, które uniemożliwią terminowe wywiązanie się tego podatnika z obowiązku podatkowego.

Obecnie podatnik podatku od nieruchomości obowiązany jest składać, w terminie do 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania (wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta) deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy (art. 6 ust. 9 upol). Wzory obowiązujących w danym roku deklaracji, określane przez rady gmin w drodze uchwały, powinny zawierać dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku od nieruchomości. Konsekwencją tego jest to, że w każdej gminie  obowiązuje inny wzór deklaracji podatku od nieruchomości. Podatnik jest zobowiązany do stosowania tego wzoru, gdyż w przeciwnym razie naraża się na ryzyko nieskutecznego złożenia deklaracji podatkowej w wymaganym terminie i zastosowania w stosunku do niego odpowiedzialności karno skarbowej. W praktyce przedsiębiorcy sporządzają deklaracje na podatek od nieruchomości według wzoru tymczasowego, a dopiero później na wezwanie poszczególnych urzędów gmin, już w trakcie roku podatkowego, sporządzane są deklaracje według wzoru obowiązującego w danej gminie. Wszystko to jest uciążliwe i kosztowne.

Ponadto, z uwagi na odmienne wzory deklaracji podatkowych w poszczególnych gminach, nie jest możliwe zautomatyzowanie procesu corocznego sporządzania deklaracji na podatek od nieruchomości poprzez systemy informatyczne. Ponadto w wielu przypadkach pozyskanie danych odnośnie stawek jest utrudnione z uwagi na późną ich publikację przez gminy, co utrudnia terminowe złożenie prawidłowych deklaracji.

Jest to spore obciążenie przede wszystkim dla dużych podmiotów gospodarczych. Zgodnie z brzmieniem obowiązującej ustawy spółka składająca odpis z KRS w sądzie lub urzędzie musi za każdym razem uiścić opłatę skarbową od każdej prokury ujawnionej w KRS. Omawiany problem dotyczy także udzielania innych pełnomocnictw niż prokura.

Przykładowo, w sytuacji, gdy firma chce umocować np. swojego pracownika do reprezentowania go w swoim imieniu w każdej sprawie przed sądami powszechnymi bądź organami administracji publicznej, zobowiązana jest wnieść opłatę skarbową od każdorazowego wykorzystania udzielonego już pełnomocnictwa.

Projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązania polegającego na ponoszeniu opłaty skarbowej od sporządzenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz zmianę właściwości miejscowej organu podatkowego w tym zakresie - właściwy będzie organ podatkowy miejsca zamieszkania lub siedziby mocodawcy.

Rozwiązanie to ograniczy liczbę czynności, jak również znaczne koszty ponoszone przez podmioty gospodarcze udzielające pełnomocnictw i prokury. Mając na uwadze to, że opłata pobierana będzie jednorazowo, organem właściwym miejscowo w sprawie opłaty skarbowej od sporządzenia pełnomocnictwa powinien być organ podatkowy (w rozumieniu ustawy o opłacie skarbowej - wójt, burmistrz lub prezydent miasta) właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę mocodawcy.

Projekt przewiduje możliwość przechowywania ksiąg podatkowych i związanych z ich prowadzeniem dokumentów także w formie elektronicznej.

Obecnie, zgodnie z § 20 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr 152, poz. 1475) oraz § 3 i § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2002 r. w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (Dz.U. nr 219, poz. 1836) podatnicy ewidencjonujący sprzedaż za pomocą kas fiskalnych są zobowiązani dokonywać zapisów w księdze przychodów i rozchodów w oparciu o dobowe raporty fiskalne albo na podstawie danych wynikających z miesięcznych zestawień raportów dobowych. W ewidencji przychodów nie przewiduje się zapisów na podstawie miesięcznych zestawień raportów dobowych - przepisy rozporządzenia wprowadzają obowiązek prowadzenia zapisów w oparciu o wystawione na koniec dnia dowody wewnętrzne podsumowujące przychody z każdego dnia.

Ministerstwo Gospodarki tłumaczy tę zmianę tym, że obecnie, w przypadku nawet niewielkiej firmy, która prowadzi sprzedaż za pomocą np. tylko dwóch kas fiskalnych - jest to około 50 zapisów miesięcznie zamiast 2. Jest to nieuzasadniony, biurokratyczny obowiązek nakazujący podatnikom przenoszenie dziennych zestawień sprzedaży z dobowych raportów fiskalnych zamiast dokonania jednego wpisu do ewidencji podatkowej w oparciu o miesięczny raport fiskalny.

Kwestia opodatkowania pakietów medycznych dla pracowników budzi w praktyce wiele wątpliwości. W uchwale z 24 maja 2010 r., sygn. akt II FPS 1/10, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że wykupione przez pracodawcę pakiety świadczeń medycznych, których wartość nie jest wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowią dla pracowników, uprawnionych do ich wykorzystania, nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 tej ustawy.

Ministerstwo Gospodarki podkreśla, że w wyniku wydania przez NSA ww. uchwały z maja 2010 r. pracodawcy, którzy nie odprowadzali zaliczek, mogą być obecnie zobligowani do uregulowania zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Dodatkowym skutkiem może być konieczność dokonania korekt informacji dotyczących odprowadzonych zaliczek. Ponadto do końca 2006 r. pracodawcy sporządzali comiesięczne informacje PIT-4R. Zastosowanie się do uchwały będzie wymagało często sporządzenia kilkudziesięciu korekt wraz z uzasadnieniem, a pracodawcy będą zobowiązani w krótkim okresie ponieść znaczne koszty zaległego podatku.

Stąd w ocenie resortu gospodarki zaszła konieczność wydania przez Ministra Finansów rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku. Projekt zawiera propozycję zaniechania poboru podatku dochodowego od nieodpłatnego świadczenia w formie pakietów medycznych za okres od 1 stycznia 2006 r. (co jest związane z okresem przedawnienia zobowiązań podatkowych) do dnia wejścia w życie proponowanych przepisów.

Ministerstwo Gospodarki podkreśla, że podatnicy nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji niejasnych przepisów.

Obecnie Minister Finansów może z urzędu zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (art. 14e § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej: op).

Projekt przewiduje wprowadzenie możliwości występowania do Ministra Finansów o zmianę indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych w przypadku występowania interpretacji  dotyczącej tego samego stanu prawnego i faktycznego, która byłaby sprzeczna z otrzymaną uprzednio przez podatnika interpretacją, z wyłączeniem spraw rozstrzygniętych przez sąd.

Proponowane rozwiązanie ma doprowadzić do zredukowania problemu istnienia sprzecznych indywidualnych interpretacji podatkowych.

Obecnie, na podstawie art. 14a op, możliwe jest wydanie przez Ministra Finansów interpretacji ogólnej przepisów prawa podatkowego. W obecnym stanie prawnym interpretacja ogólna ma charakter wykładni przepisów prawa podatkowego. Obecnie podmiotem decydującym o potrzebie dokonania interpretacji jest wyłącznie Minister Finansów.

Projekt Ministerstwa Gospodarki zakłada wprowadzenie w art. 14 a op możliwość wystąpienia przez reprezentatywne organizacje pracodawców i reprezentatywne organizacje związkowe z wiążącym Ministra Finansów wnioskiem o dokonanie interpretacji ogólnej przepisów prawa podatkowego. Wniosek taki będzie musiał zawierać uzasadnienie konieczności wydania interpretacji ogólnej oraz przedstawienie stanu faktycznego i prawnego wymagającego wydania takiej interpretacji. Wniosek będzie musiał być rozpatrzony bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni.

Omawiany projekt ustawy o redukcji obowiązków informacyjnych oraz o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców po przyjęciu przez kierownictwo Ministerstwa Gospodarki znajduje się obecnie w konsultacjach międzyresortowych. Następnie trafi pod obrady rządu i do prac w parlamencie.