Po wejściu w życie niedawno uchwalonej nowelizacji zmienią się zasady opodatkowania usług transportowych. Klucz kilometrowy znajdować będzie zastosowanie tylko dla niektórych usług. W przypadku wielu rodzajów transportu prostsze będą zasady opodatkowania. Sprawdź, jak będą opodatkowane usługi transportowe od 1 stycznia 2010 r.
Od dnia 1 stycznia 2010 r. dotychczasowe przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej : ustawa o VAT), o miejscu świadczenia dla usług zostaną zastąpione przez całkowicie nowe regulacje w tym względzie. Określone w przepisach o VAT miejsce świadczenia determinuje miejsce opodatkowania danych czynności. Stąd też zagadnienia związane z określeniem miejsca świadczenia mają istotne znaczenie.
Wiele zmian - jeśli chodzi o miejsce świadczenia dla usług - od nowego roku czeka usługi transportu, zarówno towarów, jak i osób.
Wiele zmian - jeśli chodzi o miejsce świadczenia dla usług - od nowego roku czeka usługi transportu, zarówno towarów, jak i osób.
Reguły dotychczasowe
Dla lepszego zobrazowania wprowadzanych zmian przypominamy reguły dotychczasowe. Przepisy dotychczas obowiązujące - które pozostaną w mocy do 31 grudnia 2009 r. - są dość skomplikowane odnośnie do ustalania miejsca świadczenia. Zależą od wielu czynników: od tego, czego transport dotyczy, po jakiej trasie się odbywa i kto jest nabywcą usług transportu.
Przewidują jedną podstawową regułę ustalania miejsca świadczenia dla usług transportowych oraz dwie reguły szczególne dla usług transportu wewnątrzwspólnotowego.
Podstawowa reguła wyrażona jest w art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT. Zgodnie z nią w przypadku usług transportowych miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości. Powyższe oznacza konieczność opodatkowania usługi wedle, tzw. klucza kilometrowego. Najogólniej rzecz ujmując, polega to na tym, że ustala się w jakich częściach usługa świadczona jest w jakim państwie (przy uwzględnieniu przebytych odległości - czyli tzw. klucza kilometrowego), a następnie wartość całej usługi dzieli się pomiędzy poszczególne państwa. Reguła ta ma obecnie zastosowanie w każdym przypadku transportu osób oraz w przypadku transportu towarów, który nie ma charakteru wewnątrzwspólnotowego (odbywa się z Polski do kraju trzeciego, bądź z kraju trzeciego do Polski).
Przewidują jedną podstawową regułę ustalania miejsca świadczenia dla usług transportowych oraz dwie reguły szczególne dla usług transportu wewnątrzwspólnotowego.
Podstawowa reguła wyrażona jest w art. 27 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT. Zgodnie z nią w przypadku usług transportowych miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości. Powyższe oznacza konieczność opodatkowania usługi wedle, tzw. klucza kilometrowego. Najogólniej rzecz ujmując, polega to na tym, że ustala się w jakich częściach usługa świadczona jest w jakim państwie (przy uwzględnieniu przebytych odległości - czyli tzw. klucza kilometrowego), a następnie wartość całej usługi dzieli się pomiędzy poszczególne państwa. Reguła ta ma obecnie zastosowanie w każdym przypadku transportu osób oraz w przypadku transportu towarów, który nie ma charakteru wewnątrzwspólnotowego (odbywa się z Polski do kraju trzeciego, bądź z kraju trzeciego do Polski).
PRZYKŁAD
Polski przewoźnik świadczy usługę transportu ze Szwajcarii do Polski. Trasa biegnie przez Szwajcarię (15%), przez Austrię (20%), Niemcy (35%) i Polskę (30%). Kwota należna za usługę transportu to równowartość 3.000 euro. W Polsce podlega opodatkowaniu kwota stanowiąca równowartość 900 euro, w Niemczech - 1.050 euro, w Austrii - 600 euro, w Szwajcarii 450 euro.
Polska firma zakupiła usługę transportu z Rosji do Polski od firmy rosyjskiej za równowartość 2.000 dolarów amerykańskich. Trasa transportu w Polsce - 20%, na Ukrainie - 50%, w Rosji - 30%. W Polsce opodatkowaniu podlega równowartość 400 dolarów. W tej części musisz zatem rozpoznać import usług.
Polska firma zakupiła usługę transportu z Rosji do Polski od firmy rosyjskiej za równowartość 2.000 dolarów amerykańskich. Trasa transportu w Polsce - 20%, na Ukrainie - 50%, w Rosji - 30%. W Polsce opodatkowaniu podlega równowartość 400 dolarów. W tej części musisz zatem rozpoznać import usług.
Na szczególnych zasadach ustalane jest miejsce świadczenia dla usług transportu wewnątrzwspólnotowego. Transport wewnątrzwspólnotowy to taka sytuacja, gdy towary są transportowane z jednego państwa członkowskiego do innego.
Transport wewnątrzwspólnotowy zaczyna się w jednym państwie członkowskim UE, a kończy w innym państwie członkowskim UE. Nie ma znaczenia, którędy trasa biegnie pomiędzy tymi państwami. Przykładowo transport towarów z Grecji do Polski będzie transportem wewnątrzwspólnotowym nawet jeśli trasa będzie przebiegać przez kraje trzecie (Macedonię i Serbię).
Transport wewnątrzwspólnotowy dotyczy tylko towarów a nie osób. Dla transportu osób zastosowanie ma tylko i wyłącznie ogólna reguła ustalania miejsca świadczenia (według klucza kilometrowego).
Dla transportu wewnątrzwspólnotowego przewidziano dwie reguły ustalania miejsca świadczenia. Pierwsza z nich mówi, że transport ma miejsce świadczenia tam (w tym państwie), gdzie transport się rozpoczyna. Zgodnie z drugą - jeśli nabywca usługi transportu ma rejestrację wewnątrzwspólnotową w innym państwie (niż państwo rozpoczęcia transportu), to wówczas miejscem świadczenia jest państwo rejestracji wewnątrzwspólnotowej.
Transport wewnątrzwspólnotowy zaczyna się w jednym państwie członkowskim UE, a kończy w innym państwie członkowskim UE. Nie ma znaczenia, którędy trasa biegnie pomiędzy tymi państwami. Przykładowo transport towarów z Grecji do Polski będzie transportem wewnątrzwspólnotowym nawet jeśli trasa będzie przebiegać przez kraje trzecie (Macedonię i Serbię).
Transport wewnątrzwspólnotowy dotyczy tylko towarów a nie osób. Dla transportu osób zastosowanie ma tylko i wyłącznie ogólna reguła ustalania miejsca świadczenia (według klucza kilometrowego).
Dla transportu wewnątrzwspólnotowego przewidziano dwie reguły ustalania miejsca świadczenia. Pierwsza z nich mówi, że transport ma miejsce świadczenia tam (w tym państwie), gdzie transport się rozpoczyna. Zgodnie z drugą - jeśli nabywca usługi transportu ma rejestrację wewnątrzwspólnotową w innym państwie (niż państwo rozpoczęcia transportu), to wówczas miejscem świadczenia jest państwo rejestracji wewnątrzwspólnotowej.
PRZYKŁAD
Podatnik A wykonuje usługę transportu towarów z Polski do Niemiec. Jest to transport wewnątrzwspólnotowy. Usługa jest wykonywana dla polskiego podmiotu B. Miejscem świadczenia jest Polska (tutaj bowiem transport się rozpoczyna).
Podmiot B odprzedaje ten transport podatnikowi niemieckiemu C, który ma w swoim państwie numer identyfikacyjny dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych. Usługa transportowa ma miejsce świadczenia w Niemczech. Tam jest opodatkowana.
Podmiot B odprzedaje ten transport podatnikowi niemieckiemu C, który ma w swoim państwie numer identyfikacyjny dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych. Usługa transportowa ma miejsce świadczenia w Niemczech. Tam jest opodatkowana.
Wyjątkowo na takich samych zasadach - jak transport wewnątrzwspólnotowy - traktuje się transport krajowy (zaczynający się w Polsce, przebiegający w Polsce i kończący się w Polsce), jeśli jest bezpośrednio związany z wewnątrzwspólnotową usługą transportu towarów.
PRZYKŁAD
Transport odbywa się z Bielawy do Kostrzynia, a następnie z Kostrzynia do Mainz (Niemcy).
Polska firma A świadczy usługę transportu dla polskiej firmy B, zaś następnie firma B wystawia fakturę na firmę C (niemieckiego podatnika z rejestracją wewnątrzwspólnotową).
Usługa firmy A (dla firmy B) ma miejsce świadczenia w Polsce (tam gdzie transport się zaczyna).
Usługa firmy B (dla firmy C) ma miejsce świadczenia w Niemczech (tam, gdzie rejestrację wewnątrzwspólnotową ma nabywca usługi).
Polska firma A świadczy usługę transportu dla polskiej firmy B, zaś następnie firma B wystawia fakturę na firmę C (niemieckiego podatnika z rejestracją wewnątrzwspólnotową).
Usługa firmy A (dla firmy B) ma miejsce świadczenia w Polsce (tam gdzie transport się zaczyna).
Usługa firmy B (dla firmy C) ma miejsce świadczenia w Niemczech (tam, gdzie rejestrację wewnątrzwspólnotową ma nabywca usługi).
Nowe zasady ustalania miejsca świadczenia dla usług transportowych
Od dnia 1 stycznia 2010 r. regulacje prawne dotyczące miejsca świadczenia dla usług transportowych zostaną w istotny sposób zmienione. Obecna reguła ogólna (klucz kilometrowy) zostanie utrzymana względem usług przewozu osób oraz względem usług nie-wewnątrzwspolnotowego przewozu towarów na rzecz osób niebędących podatnikami.
Usługa transportu (przewozu) osób będzie zatem miała miejsce świadczenia tam, gdzie transport się odbywał (z uwzględnieniem pokonanych odległości).
Usługa transportu (przewozu) osób będzie zatem miała miejsce świadczenia tam, gdzie transport się odbywał (z uwzględnieniem pokonanych odległości).
PRZYKŁAD
Polski podatnik na zlecenie polskiego biura podróży świadczy usługę transportu osób z Polski do Hiszpanii. Podobnie, jak obecnie, usługa ta będzie miała miejsce świadczenia we wszystkich tych państwach przez które biegnie transport.
Zasada klucza kilometrowego będzie miała także zastosowanie do usług transportu towarów, o ile transport ten nie jest świadczony wewnątrz Unii (z jednego państwa członkowskiego do innego). Kluczem kilometrowym ustalisz miejsce świadczenia dla usług transportu towarów:
z kraju trzeciego do Polski albo innego państwa członkowskiego,
z Polski albo z innego państwa członkowskiego do kraju trzeciego,
z kraju trzeciego do kraju trzeciego, także wówczas gdy transport przebiega przez Polskę.
PRZYKŁAD
Polska firma budowlana na zlecenie polskiej osoby fizycznej świadczy usługę przewozu materiałów budowlanych z Polski na Ukrainę. Ta usługa ma miejsce świadczenia w Polsce i na Ukrainie (stosownie do odległości przebytych w tych państwach).
Polska firma nabywa usługę transportu towarów z Rosji na Litwę. Ta usługa nie ma w ogóle miejsca świadczenia w Polsce. Nie trzeba rozpoznawać importu usług.
Polska firma nabywa usługę transportu towarów z Rosji na Litwę. Ta usługa nie ma w ogóle miejsca świadczenia w Polsce. Nie trzeba rozpoznawać importu usług.
Wprowadzona zostanie jedna nowa reguła odnosząca się do miejsca świadczenia usług wewnątrzwspólnotowego transportu towarów na rzecz osób niebędących podatnikami. Miejscem świadczenia takiej usługi będzie miejsce rozpoczęcia transportu. Transport wewnątrzwspólnotowy to - tak jak dotychczas - przewiezienie towarów z jednego państwa członkowskiego do innego.
PRZYKŁAD
Polska firma budowlana na zlecenie polskiej osoby fizycznej świadczy usługę przewozu materiałów budowlanych z Polski do Niemiec. Ta usługa ma miejsce świadczenia w Polsce, gdyż tutaj rozpoczyna się transport mający charakter transportu wewnątrzwspólnotowego.
Ta reguła ustalenia miejsca świadczenia znajduje zastosowanie tylko do usług świadczonych na rzecz konsumentów. W odniesieniu do usług świadczonych na rzecz przedsiębiorców pojęcie transportu wewnątrzwspólnotowego znika. Transport taki nie będzie w żaden szczególny sposób traktowany.
Dla pozostałych przypadków transportu - niewymienionych wyżej - zastosowanie będzie znajdować reguła ogólna dotycząca świadczenia usług na rzecz podatników, zgodnie z którą miejscem świadczenia jest państwo siedziby (stałego miejsca prowadzenia działalności, miejsca zamieszkania) usługobiorcy, pozostałe przypadki, o których tu mowa:
Dla pozostałych przypadków transportu - niewymienionych wyżej - zastosowanie będzie znajdować reguła ogólna dotycząca świadczenia usług na rzecz podatników, zgodnie z którą miejscem świadczenia jest państwo siedziby (stałego miejsca prowadzenia działalności, miejsca zamieszkania) usługobiorcy, pozostałe przypadki, o których tu mowa:
transport towarów na rzecz podatników (jakichkolwiek),
wewnątrzwspólnotowy transport towarów na rzecz podatników (w tym ostatnim przypadku nie będzie już miało znaczenia to, czy podatnik jest zarejestrowany dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych, czy też nie).
Dla ustalenia miejsca świadczenia usług transportowych w tych przypadkach nie będzie miała znaczenia ani trasa, po której transport się odbywa, ani to, czy nabywca jest zidentyfikowany (i gdzie) dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych.
PRZYKŁAD
Firma litewska na zlecenie polskiego podatnika świadczy usługę przewozu towarów z Polski do Rosji. Miejscem świadczenia jest Polska (tu ma siedzibę nabywca usługi).
Firma polska - na zlecenie firmy szwedzkiej - świadczy usługę przewozu towarów w Polsce. Usługa ma miejsce świadczenia w Szwecji. Nie jest opodatkowana w Polsce.
Firma włoska świadczy na zlecenie polskiego podatnika usługę przewozu towarów z Włoch do Polski. Niezależnie od tego, czy nabywca ma numer wewnątrzwspólnotowy, czy też nie, usługa ma miejsce świadczenia w Polsce (państwo siedziby usługobiorcy).
Jeśli polski podatnik zrefakturuje usługę (o której mowa wyżej) na rzecz podmiotu litewskiego, to wówczas usługa (przy jej refakturowaniu) będzie miała miejsce świadczenia na Litwie (zasada B2B).
Dotyczy to także przypadku refakturowania na podatnika spoza Unii (także wówczas miejsce świadczenia ocenia się według siedziby usługobiorcy). Przykładowo usługa zrefakturowana na podmiot rosyjski - miejsce świadczenia w Rosji.
Firma polska - na zlecenie firmy szwedzkiej - świadczy usługę przewozu towarów w Polsce. Usługa ma miejsce świadczenia w Szwecji. Nie jest opodatkowana w Polsce.
Firma włoska świadczy na zlecenie polskiego podatnika usługę przewozu towarów z Włoch do Polski. Niezależnie od tego, czy nabywca ma numer wewnątrzwspólnotowy, czy też nie, usługa ma miejsce świadczenia w Polsce (państwo siedziby usługobiorcy).
Jeśli polski podatnik zrefakturuje usługę (o której mowa wyżej) na rzecz podmiotu litewskiego, to wówczas usługa (przy jej refakturowaniu) będzie miała miejsce świadczenia na Litwie (zasada B2B).
Dotyczy to także przypadku refakturowania na podatnika spoza Unii (także wówczas miejsce świadczenia ocenia się według siedziby usługobiorcy). Przykładowo usługa zrefakturowana na podmiot rosyjski - miejsce świadczenia w Rosji.
Tekst opublikowany: 2 listopada 2009 r.
