Ulgi podatkowe, które można wykorzystać w 2010 r.

Choć większość ulg w podatku dochodowym od osób fizycznych już nie obowiązuje, w 2010 r. nadal możesz skorzystać z kilku jeszcze istniejących odliczeń. Możesz też skorzystać z praw nabytych i dokonać odliczeń w przypadku ulg nieistniejących w ramach limitów obowiązujących na 2010 r.

W 2010 r. nadal obowiązują ulgi: rehabilitacyjna, na zakup leków, internetowa, na nabycie nowych technologii oraz darowizny na szczytne cele, darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą oraz ulgę odsetkową (w ramach praw nabytych), które odliczasz od dochodu.

Od podatku w 2010 r. odliczasz natomiast ulgę na dziecko (zwana też ulgą prorodzinną), tzw. ulgę na powrót, a w ramach tzw. praw nabytych - wydatki na systematyczne oszczędzanie w kasie mieszkaniowej oraz wydatki poniesione przez osobę prowadzącą gospodarstwo domowe z tytułu opłacenia z własnych środków składek na ubezpieczenia społeczne osoby zatrudnionej w ramach umowy aktywizacyjnej.

Nadal możesz odliczyć nadwyżkę wydatków dokonaną ponad 100 zł miesięcznie (art. 26 ust. 7a pkt 12 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej: updof).

Odliczenie przysługuje osobom niepełnosprawnym bądź podatnikom mającym na utrzymaniu osoby niepełnosprawne, których dochód (tj. osób będących na utrzymaniu) nie przekracza 9.120 zł w roku podatkowym. W ramach limitu rocznego 2.280 zł na każdy wydatek, odliczyć możesz kwoty przeznaczone na opłacenie:

• przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa (art. 26 ust. 7a pkt 7 updof),
• utrzymanie przez osoby niewidome I lub II grupy inwalidztwa, psa przewodnika (art. 26 ust. 7a pkt 8 updof),
• używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby niepełnosprawnej zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę niepełnosprawną zaliczoną do I lub II grupy inwalidztwa albo dzieci niepełnosprawne, które nie ukończyły 16 roku życia, dla potrzeb związanych z koniecznym przewozem na niezbędne zabiegi leczniczo rehabilitacyjne (art. 26 ust. 7a pkt 14 updof).

Odliczeniu podlegają też, w całości bez limitu udokumentowane wydatki poniesione na pozostałe wymienione w art. 26 ust. 7 a updof cele.

Odliczyć możesz darowiznę w dokonanej wysokości, jednak nie więcej niż 6% dochodu (art. 26 ust. 1 pkt 9 updof), przekazaną na:

• cel określony w art. 4 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, Dz.U. nr 96, poz. 873 z późn. zm.), organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele,
• kult religijny,
• krwiodawstwo realizowane przez honorowych dawców krwi (zgodnie z art. 6 ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi, Dz.U. nr 106, poz. 681 z późn. zm., dalej: ustawa o publicznej służbie krwi).

Darowizna nie może być jednak przekazana, m.in. na rzecz partii politycznych, związków zawodowych, fundacji, których jedynym fundatorem jest Skarb Państwa, a także osoby fizycznej lub osoby prawnej prowadzącej działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu wyrobów przemysłu tytoniowego (art. 26 ust. 5 updof oraz art. 3 ust. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie).

W zeznaniu rocznym należy wykazać kwotę (wartość) przekazanej darowizny, kwotę (wartość) odliczonej darowizny oraz dane obdarowanego poprzez podanie m.in. jego nazwy i adresu.

Wartość darowizny liczysz z podatkiem VAT włącznie.
Darowiznę pieniężną musisz udokumentować dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a darowizna rzeczowa dokumentem na podstawie którego można ustalić jej wartość.

W przypadku darowizny na cele krwiodawstwa wysokość darowizny w postaci oddanej krwi ustalasz w wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew, określonego przepisami wydanymi na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o publicznej służbie krwi.

Odliczeniu od podstawy opodatkowania podlega darowizna w faktycznie przekazanej wysokości. Darowizny dokonujesz na podstawie Przepisów ustaw o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej oraz o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych, oznacza to, że przepisy podatkowe nie limitują tego typu darowizn (uchwała NSA z 24 marca 2005 r., sygn. akt: FPS 5/04).

Wymagane jest jednak pokwitowanie odbioru darowizny oraz uzyskanie w okresie 2 lat od dnia przekazania darowizny - sprawozdania o przeznaczeniu jej na tę działalność.

Darowiznę dokumentuje się w analogiczny sposób , jak wyżej wymienione darowizny limitowane. W zeznaniu rocznym należy wykazać kwotę przekazanej darowizny, kwotę odliczonej darowizny oraz dane obdarowanego, podając m.in. jego nazwę i adres.

Wydatki ponoszone z tytułu użytkowania sieci Internet w lokalu (budynku) będącym miejscem zamieszkania podatnika podlegają odliczeniu do wysokości 760 zł rocznie (art. 26 ust. 1 pkt 6a updof). Wydatki muszą być udokumentowane fakturą VAT.

Wydatki poniesione przez podatnika uzyskującego przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej (nieprowadzonej w SSE na podstawie zezwolenia) mogą zostać odliczone w ramach ulgi na nabycie nowych technologii. Nowe technologie to wiedza w postaci wartości niematerialnych i prawnych, np. wyniki badań i prac rozwojowych, nabyta przez podatnika, która umożliwia wytwarzanie nowych lub udoskonalonych usług i która nie jest stosowana na świecie przez okres dłuższy niż 5 lat, co potwierdza opinia niezależnej jednostki naukowej w rozumieniu ustawy z 8 października 2004 r. o finansowania nauki (Dz.U. nr 238, poz. 2390 z późn. zm.).

Odliczyć możesz wydatki poniesione na nabycie nowej technologii, uwzględnione w wartości początkowej w części, w jakiej została zapłacona podmiotowi uprawnionemu w roku podatkowym, w którym ją wprowadzono do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych lub w roku następującym po tym roku, oraz w której nie została zwrócona podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Wydatki odlicza się od podstawy obliczenia podatku (opodatkowania), ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1 updof.

Jeżeli podatnik dokonał przedpłat (zadatków) na poczet ww. wydatków w roku poprzedzającym rok, w którym wprowadził technologię do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, uznaje się je za poniesione w roku jej wprowadzenia do tej ewidencji.

Odliczenia nie mogą przekroczyć 50% wydatków na nabycie nowych technologii. Nie można odliczyć więcej niż uzyskany dochód z działalności gospodarczej. Odliczenia dokonujesz w zeznaniu za rok podatkowy, w którym poniesione zostały wydatki, o których mowa wyżej. W przypadku straty lub niewystarczającej wielkości dochodu z działalności, wydatki odliczasz odpowiednio w całej kwocie, a pozostałą część odliczasz w zeznaniach za kolejno po sobie trzy lata podatkowe licząc od końca roku, w którym nową technologię wprowadzono do ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych (art. 26c ust. 5, 6 i 8 updof).

Z ulgi odsetkowej możesz skorzystać jedynie w ramach praw nabytych (art. 26b updof, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. oraz art. 9 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. nr 217, poz. 1588 oraz z 2008 r. nr 209, poz. 1316).

Odliczasz wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanej z:

• budową budynku mieszkalnego, albo
• wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo
• zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo
• nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

Odliczeniu w 2010 r. podlegają odsetki od tej części kredytu, która nie przekracza kwoty odpowiadającej 264.810 zł (obwieszczenie Ministra Finansów z 30 listopada 2009 r. w sprawie wysokości ogólnej kwoty odliczeń wydatków na cele mieszkaniowe, MP nr 79, poz. 989).

Prawo do odliczania wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu (pożyczki), przysługuje do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r.

Podstawowym warunkiem skorzystania z tej ulgi, na zasadzie praw nabytych, jest podpisanie z kredytodawcą odpowiednio pożyczkodawcą umowy kredytu (pożyczki) do końca 2006 r. Moment podpisania umowy kredytowej (pożyczkowej) jest równoznaczny z udzieleniem kredytu przez bank lub skok, o którym mowa w art. 9 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588 oraz z 2008 r. nr 209, poz. 1316).

W ramach ulgi odsetkowej odliczyć można odsetki od kredytu (pożyczki) zaciągniętego w latach 2002-2006 na sfinansowanie jednej z wyżej wymienionych inwestycji mieszkaniowych (tzw. kredyt mieszkaniowy) oraz odsetki od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi na refinansowanie kredytu mieszkaniowego lub od tzw. kredytu konsolidacyjnego (w części przeznaczonej na spłatę kredytu mieszkaniowego lub kredytu refinansowego).

W 2010 r. ulga na dzieci (tzw. ulga prorodzinna) obowiązuje w zmienionej wersji (art. 27f updof).

Odliczeniu podlega kwota 92,67 zł (stanowiąca 1/6 kwoty 556,02 zł), za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, nad małoletnim dzieckiem. Rocznie ulga wynosi więc 1.112,04 zł na każde dziecko.

Praktycznie odliczenie może dotyczyć poszczególnych dni, kiedy to jedno z rodziców sprawowało opiekę na dzieckiem. Wtedy odliczasz 3,09 zł (92,67/30) za każdy dzień sprawowania opieki.
Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim.

Odliczenie przysługuje również podatnikom utrzymującym pełnoletnie dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 updof, w związku:

• wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz
• ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.

Ulga na dzieci przysługuje na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym podatnik:

• wykonywał władzę rodzicielską,
• pełnił funkcję opiekuna prawnego, o ile dziecko z nim zamieszkiwało,
• sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

W zeznaniu podatkowym musisz podać liczbę dzieci, ich PESEL (ew. imię, nazwisko, data urodzenia). Dodatkowo przypadku kontroli na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej należy przedstawić dowody niezbędne dla ustalenia istnienia prawa do odliczenia. Mogą to być następujące dokumenty:

• odpisy aktu urodzenia,
• zaświadczenie z sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego,
• odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej,
• umowa między rodziną zastępczą a starostą,
• zaświadczenie o uczęszczaniu dziecka do szkoły.

Ulga na dziecko przysługuje również na dzieci studiujące za granicą.

Odliczeniu podlega kwota stanowiąca różnicę między podatkiem obliczonym przy zastosowaniu metody odliczenia proporcjonalnego, a kwotą podatku obliczonego za ten rok podatkowy przy zastosowaniu, do dochodów wymienionych w art. 27g ust. 1 updof, metody wyłączenia z progresją (art. 27g updof).

Ulga przysługuje podatnikom podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i uzyskującym poza terytorium Polski dochody:

• ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych,
• z działalności wykonywanej osobiście,
• z działalności gospodarczej (również opodatkowanej podatkiem liniowym),

(tj. źródeł, o których mowa w art. 12 ust. 1, art. 13, art. 14 updof), lub

• z praw majątkowych w zakresie praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, z wykonywanej poza terytorium Polski działalności artystycznej, literackiej, naukowej, oświatowej i publicystycznej, z wyjątkiem dochodów (przychodów) uzyskanych z tytułu korzystania z tych praw lub rozporządzania nim

- które rozlicza na zasadach określonych w art. 27 ust. 9 albo 9a updof, tj. stosując metodę odliczenia proporcjonalnego.

W ramach tzw. praw nabytych odliczasz wydatki na systematyczne oszczędzanie w kasie mieszkaniowej.

Odliczeniu podlega 30% poniesionych wydatków, w 2010 r. nie więcej niż 11.340 zł (6% z 189.000 zł) - limit roczny (art. 4 ust. 3 ustawy z 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, Dz.U. nr 134, poz. 1509). Możliwość ta dotyczy kontynuacji odliczeń wydatków poniesionych na ten cel. Chodzi o wydatki odliczane w ramach limitu odliczeń z tytułu wydatków inwestycyjnych na własne cele mieszkaniowe, tj. w ramach limitu 35.910 zł (19% z 189.000 zł) w okresie obowiązywania ustawy.

Limit 11.340 zł odpowiada wydatkom w kwocie 37.800 zł. Odliczenie przysługuje podatnikom, którzy przed dniem 1 stycznia 2002 r. nabyli prawo do odliczeń z tego tytułu i po tym dniu dokonują dalszych wpłat na kontynuację systematycznego gromadzenia oszczędności wyłącznie na tym samym rachunku i w tym samym banku prowadzącym kasę mieszkaniową.

W ramach tzw. praw nabytych - wydatki poniesione przez osobę prowadzącą gospodarstwo domowe z tytułu opłacenia z własnych środków składek na ubezpieczenia społeczne osoby zatrudnionej w ramach umowy aktywizacyjnej.

Odliczyć możesz wydatki w wysokości udokumentowanej dowodami stwierdzającymi ich poniesienie (art. 27e updof, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. oraz art. 11 nowelizacji ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw Dz.U. nr 217, poz. 1588 oraz z 2008 r. nr 209, poz. 1316).

Możliwość odliczenia dotyczy wydatków ponoszonych do końca obowiązywania umowy zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r. Nie dotyczy natomiast wydatków ponoszonych w związku z przedłużeniem umowy dokonanym po dniu 31 grudnia 2006 r.

Tekst opublikowany: 2 lutego 2010 r.