Twoja firma zatrudnia ciężarną pracownicę lub karmiącą piersią? Sprawdź, jakie ma wobec niej obowiązki!

Dnia 29 marca br. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z 3 marca 2006 r. w sprawie sposobu i trybu wydawania zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią (Dz.U. nr 42, poz. 292).

Zgodnie z przepisami tego rozporządzenia zaświadczenie lekarskie, stwierdzające przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią, wydaje sprawujący opiekę profilaktyczną nad pracownicą lekarz.

To on na wniosek pracownicy, pracodawcy albo z własnej inicjatywy wydaje jej zaświadczenie, niezwłocznie po powzięciu wiadomości o okolicznościach ww.

Jeżeli pracownica będąca w ciąży lub karmiąca dziecko zatrudniona w Twojej firmie przedstawi Ci zaświadczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy, zwróć uwagę, aby zawierało ono następujące elementy:

- imię i nazwisko pracownicy,
- numer PESEL,
- miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów prawa cywilnego,
- stwierdzenie przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią uzasadniających: przeniesienie pracownicy do innej pracy, a jeżeli jest to niemożliwe, zwolnienie ja na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy albo zmianę warunków pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy lub przeniesienie pracownicy do innej pracy, a jeżeli to niemożliwe, zwolnienie jej na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 179 § 7 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm., dalej: kp).

Przypomnijmy, że zgodnie z art. 179 § 7 kp pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pracy wymienionej w przepisach wydanych na podstawie art. 176, wzbronionej takiej pracownicy bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne, jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a jeżeli jest to niemożliwe, zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

Wśród prac wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz.U. nr 114, poz. 545) w art. 179 kp wyróżniono prace wzbronione kobietom w ciąży oraz karmiącym piersią:

- niezależnie od stopnia narażenia ich na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne (np. prace wewnątrz zbiorników i kanałów) - w tym przypadku pracodawca ma bezwzględny obowiązek przenieść kobietę w ciąży lub karmiąca piersią do innej pracy.

W tym przypadku obowiązek przeniesienia pracownicy ciężarnej do innej pracy musi być zrealizowany bez względu na profil działalności i rzeczywiste warunki pracodawcy.

- jedynie w razie przekroczenia określonych w wykazie limitów - w tym przypadku pracodawca jest obowiązany w pierwszej kolejności dokonać odpowiednich modyfikacji warunków pracy na zajmowanym stanowisku poprzez dostosowanie ich do wymagań określonych w tych przepisach lub należyte skrócenie czasu pracy. W przypadku gdy okaże się to niemożliwe albo niecelowe, pracodawca ma obowiązek przenieść pracownicę do innej pracy, a w razie braku takiej możliwości zwolnić pracownicę do innej pracy, a w razie braku takiej możliwości zwolnić pracownicę na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

Ponadto pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pozostałych pracach wymienionych w przepisach wydanych na podstawie art. 176 kp jest obowiązany dostosować warunki pracy do wymagań określonych w tych przepisach lub tak ograniczyć czas pracy, aby wyeliminować zagrożenia dla zdrowia lub bezpieczeństwa pracownicy.
Jeżeli dostosowanie warunków pracy na dotychczasowym stanowisku pracy lub skrócenie czasu pracy jest niemożliwe lub niecelowe, pracodawca jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a w razie braku takiej możliwości zwolnić pracownicę na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy.

Zaznaczyć należy, że dotyczy to odpowiednio pracodawcy w przypadku, gdy przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania dotychczasowej pracy przez pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią wynikają z orzeczenia lekarskiego.

Pracownicy, którą pracodawca zwolnił z obowiązku świadczenia pracy, przysługuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia.

Może się zdarzyć, że zmiana warunków pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku pracy, skrócenie czasu pracy lub przeniesienie pracownicy do innej pracy spowoduje obniżenie wynagrodzenia pracownicy.

W takiej sytuacji pracownicy należy wypłacić dodatek wyrównawczy.

Jeżeli przyczyny uzasadniające przeniesienie pracownicy do innej pracy, skrócenie jej czasu pracy lub zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy ustaną, pracodawca jest obowiązany zatrudnić pracownicę przy pracy i w wymiarze czasu pracy

Autor: Anna Kostecka, konsultant prawny