Twoja firma za 2010 r. poniosła stratę? Sprawdź, jak rozliczyć ją w księgach rachunkowych

Strata bilansowa poniesiona za rok obrotowy pozostaje na koncie Wynik finansowy aż do momentu zatwierdzenia sprawozdania finansowego. Roczne sprawozdanie finansowe jednostki podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający nie później niż w ciągu 6 miesięcy od dnia bilansowego. Wtedy też organ uprawniony do zatwierdzenia sprawozdania finansowego będzie mógł podjąć uchwałę o sposobie rozliczenia straty bilansowej za 2010 r.

Z art. 231 § 2 pkt 2 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej: ksh) wynika, że w czasie obrad zwyczajnego zgromadzenia wspólników w spółce z o.o. powinna zostać podjęta uchwała o podziale zysku albo pokryciu straty. Dla spółek akcyjnych podstawa prawna to: art. 395 § 2 pkt 2 ksh.

To zarząd jest odpowiedzialny za zaproponowanie właścicielom sposobu pokrycia straty bilansowej. Informacja na ten temat powinna być umieszczona w sprawozdaniu finansowym za 2010 r.

Propozycje co do sposobu podziału zysku lub pokrycia straty za rok obrotowy zamieszcza się w dodatkowych informacjach i objaśnieniach (pkt 1 ppkt 7 załącznika nr 1 do uor).

W tej części sprawozdania finansowego jednostka powinna zatem ujawnić na przykład zamiar pokrycia straty zyskiem następnych lat albo częścią kapitału rezerwowego.

Na podstawie uchwały o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za dany rok obrotowy dokonasz w księgach tego roku przeksięgowania salda konta Wynik finansowy na konto Rozliczenie wyniku finansowego.

Przeniesienie straty bilansowej ujmiesz zapisem:

• Wn „Rozliczenie wyniku finansowego” - Strata za 2010 r.,
• Ma „Wynik finansowy 2010 r.”.

Uchwała w sprawie pokrycia straty za dany rok obrotowy powinna zostać ujęta w księgach następnego roku - pod datą tej uchwały.

Przykład uchwały w sprawie pokrycia straty netto za 2010 r. przedstawiamy poniżej.

Pamiętaj, że treść uchwały wspólników o pokryciu straty uwarunkowana jest:

• wysokością poniesionej straty,
• zapisami umowy spółki,
• przepisami ksh.

W świetle przepisów ksh zgromadzenie wspólników może podjąć uchwałę o pokryciu straty bilansowej:

• z kapitału zapasowego lub rezerwowego.
• z dopłat wspólników,
• z zysków lat następnych.

W przypadku spółek akcyjnych ksh nie przewiduje możliwości wnoszenia dopłat.

Jeśli wspólnicy (akcjonariusze) zdecydują o pokryciu straty z kapitału zapasowego (który przecież jest głównie tworzony w celu pokrycia straty), to zapisy w księgach rachunkowych będą następujące:

Pokrycie straty bilansowej z kapitału zapasowego w wysokości określonej uchwałą zgromadzenia wspólników:

• Wn „Kapitał zapasowy”,
• Ma „Rozliczenie wyniku finansowego - Strata za 2010 r.”.

Właściciele mogą także podjąć decyzje o pokryciu straty z tworzonego w latach wcześniejszych na ten cel kapitału rezerwowego.

Ujęcie na kontach będzie wtedy następujące:

• Wn „Kapitał rezerwowy”,
• Ma „Rozliczenie wyniku finansowego - Strata za 2010 r.”.

Kolejnym sposobem rozliczenia straty za 2010 r. jest podjęcie uchwały o dopłatach wnoszonych przez wspólników. Dotyczy to wyłącznie spółek z o.o. Powzięcie przez wspólników uchwały zarządzającej dopłaty możliwe jest wtedy, gdy umowa spółki przewiduje obowiązek wniesienia dopłat przez wspólników.

Artykuł 177 § 1 ksh przewiduje, że umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Dopłaty powinny być nakładane i uiszczane przez wspólników równomiernie w stosunku do ich udziałów. Wysokość i terminy dopłat oznaczane są w miarę potrzeby uchwałą wspólników.

W spółce z o.o. dopłaty te mogą mieć charakter bezzwrotny albo po upływie określonego w umowie lub ksh czasu podlegać zwrotowi.

Ujęcie w księgach rachunkowych spółki z o.o. otrzymującej dopłaty nie budzi wątpliwości. Ujmowane dopłaty są, jako element kapitału rezerwowego. Wyraźnie o tym mówi art. 36 ust. 2e uor. W razie powzięcia uchwały wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością określającej termin i wysokość dopłat, równowartość dopłat ujmuje się w odrębnej pozycji pasywów bilansu (kapitał rezerwowy z dopłat wspólników) i wykazuje się jako składnik kapitału własnego dopóty, dopóki ten nie zostanie użyty w sposób uzasadniający jego odpisanie.

Pod datą uchwały ujmujesz w księgach rachunkowych rozliczanej spółki:

• Wn „Pozostałe rozrachunki - rozrachunki z tytułu dopłat”,
• Ma „Kapitał rezerwowy z dopłat wspólników”.

W chwili wniesienia środków pieniężnych na podstawie wyciągu bankowego nastąpi księgowanie:

• Wn „Rachunek bankowy”,
• Ma „Pozostałe rozrachunki - rozrachunki z tytułu dopłat”.

Na podstawie uchwały o przeznaczeniu dopłat na pokrycie straty bilansowej, księgowania będą następujące:

• Wn „Kapitał rezerwowy z dopłat wspólników”,
• Ma „Rozliczenie wyniku finansowego - Strata za 2010 r.”.

W przypadku spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich o także przedsiębiorstwa osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą prowadzących księgi rachunkowe możliwe jest także pokrycie straty bilansowej bezpośrednio przez wpłaty wspólników na podstawie podjętej przez nich uchwały:

1. wpłata gotówkowa:
   • Wn „Kasa” lub „Rachunek bieżący”,
   • Ma „Pozostałe rozrachunki - Rozrachunki z właścicielami”;
2. równoległe pokrycie straty:
   • Wn „Pozostałe rozrachunki - Rozrachunki z właścicielami”,
   • Ma „Rozliczenie wyniku finansowego - Strata za 2010 r.”.

Wspólnicy (akcjonariusze) mają także prawo pozostawić stratę za 2010 r. jako nierozliczoną. Będzie ona wtedy rozliczana z zysków lat następnych. W przypadku podjęcia uchwały o pozostawieniu całości lub części straty niepokrytej do czasu wygospodarowania zysku, niepokryta strata będzie podlegała wykazaniu w pasywach bilansu - w wierszu A. VII jako wielkość ujemna (strata z lat ubiegłych) w kolejnych sprawozdaniach finansowych (za 2011 r. i następne).