Twoja firma jest w trudnej sytuacji ekonomicznej? – dowiedz się, czy od 10 października 2006 r. będziesz mógł liczyć na wsparcie.

Udzielanie pomocy publicznej przedsiębiorcom podlega nadzorowi i może odbywać się jedynie w formie i na takich samych zasadach obowiązujących wszystkie państwa członkowskie.

Między innymi na podstawie art. 70 ust. 3 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. nr 123, poz. 1291) do dnia 1 maja 2007 r. Rada Ministrów może, w drodze rozporządzeń, ustanawiać programy pomocowe wchodzące w zakres dopuszczalnej pomocy publicznej. Takim aktem jest np. rozporządzenie Rady Ministrów z 4 sierpnia 2006 r. w sprawie udzielania przez gminy pomocy regionalnej na wspieranie nowych inwestycji lub tworzenie nowych miejsc pracy związanych z nową inwestycją (Dz.U. nr 142, poz. 1017), które obowiązuje od 24 sierpnia 2006 r. Umożliwia ono zwolnienie niektórych przedsiębiorców z podatku od nieruchomości.

W dniu 10 października 2006 r. wejdzie w życie kolejny z takich aktów - rozporządzenie Rady Ministrów z 5 września 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania małym i średnim przedsiębiorcom pomocy publicznej na restrukturyzację niektórych należności publicznoprawnych (Dz.U. nr 169, poz. 1202).

Ponieważ pomoc przyznawana na podstawie niniejszego rozporządzenia nie przekracza granicy pomocy de minimis, jej udzielenie jest zwolnione z obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej.

Pomoc na restrukturyzację jest skierowana do małych i średnich przedsiębiorców znajdujących się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Przy czym przez małego i średniego przedsiębiorcę należy rozumieć takich przedsiębiorców, do których odnoszą się przepisy unijne (definicja określona jest w załączniku I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 70/2001 z 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy państwa dla małych i średnich przedsiębiorstw, Dz.Urz. WE L 10 z 13 stycznia 2001 r., str. 33 z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 08, t. 2, str. 141).

Podobnie jest z pojęciem przedsiębiorcy znajdującego się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Należy przez to rozumieć przedsiębiorcę spełniającego kryteria określone w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej.

Restrukturyzacją mogą zostać objęci przedsiębiorcy, którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji (art. 1 ust. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, Dz.U. nr 155, poz. 1287 z późn. zm.).

Restrukturyzacja należności polega na umorzeniu tych należności w całości wraz z odsetkami za zwłokę lub opłatą prolongacyjną. Zasadniczo może ona dotyczyć należności podatkowych, wobec ZUS, a także należności spornych oraz opłat prolongacyjnych.

Rozporządzenia nie stosuje się także do pomocy na restrukturyzację należności, której wartość, łącznie z inną pomocą przewidzianą w okresie realizacji planu restrukturyzacji, niezależnie od podmiotu jej udzielającego i jej przeznaczenia oraz z pomocą na ratowanie otrzymaną przez przedsiębiorcę, przekracza równowartość 10.000.000 euro (pomoc de minimis).

Możliwość otrzymania pomocy jest limitowana. Jeżeli zatem mały i średni przedsiębiorca otrzymał już wcześniej jakąkolwiek inną pomoc, musi upłynąć odpowiedni okres czasu, aby mógł się on ponownie ubiegać o pomoc publiczną.

Ograniczenie to dotyczy również takich sytuacji, gdy przedsiębiorca nabył aktywa od innego przedsiębiorcy, który otrzymał pomoc na ratowanie lub restrukturyzację przed zbyciem tych aktywów, to pomoc na restrukturyzację należności może być udzielona, jeżeli upłynął okres 10 lat od momentu otrzymania pomocy przez przedsiębiorcę zbywającego aktywa.

Pomoc na restrukturyzację należności może być udzielona przed upływem okresu 10 lat od przyznania małemu i średniemu przedsiębiorcy pomocy na ratowanie, jeżeli pomoc na ratowanie została udzielona w ramach tego samego procesu restrukturyzacji.

Pomoc na restrukturyzację należności może być udzielona przed upływem 10 lat, jeżeli występują wyjątkowe i nieprzewidywalne okoliczności, za które mały i średni przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności.

Mały i średni przedsiębiorca należący do grupy kapitałowej, która otrzymała pomoc na ratowanie lub restrukturyzację, może otrzymać pomoc na restrukturyzację należności, jeżeli upłynęło co najmniej 10 lat od daty najpóźniejszego z następujących zdarzeń:

W przypadku gdy przedsiębiorca należący do grupy kapitałowej otrzymał pomoc na ratowanie lub restrukturyzację, inny mały i średni przedsiębiorca należący do tej grupy może otrzymać pomoc na restrukturyzację należności, przed upływem okresu, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2, liczonego dla przedsiębiorcy w grupie, który otrzymał pomoc, pod warunkiem że pomoc na restrukturyzację należności nie będzie transferowana do tego przedsiębiorcy.

Aby przedsiębiorca mógł otrzymać pomoc, musi w restrukturyzację zaangażować również własne środki. Środkami własnymi małego i średniego przedsiębiorcy są środki finansowe tego przedsiębiorcy, właścicieli, wspólników lub grupy kapitałowej, do której należy ten przedsiębiorca.

Są to także środki pochodzące ze sprzedaży majątku lub środki uzyskane od instytucji finansowych lub z innych źródeł na warunkach rynkowych oraz bez udziału pomocy publicznej. Środki własne powinny stanowić rzeczywisty wkład w finansowanie kosztów restrukturyzacji i nie obejmować środków pochodzących z amortyzacji oraz planowanych zysków.

Udział środków własnych małego i średniego przedsiębiorcy w finansowaniu kosztów restrukturyzacji przedsiębiorstwa nie może być niższy niż:

25% kosztów restrukturyzacji wynikających z planu restrukturyzacji, w przypadku małego przedsiębiorcy;

40% kosztów restrukturyzacji wynikających z planu restrukturyzacji, w przypadku średniego przedsiębiorcy.

Ponadto mały i średni przedsiębiorca nie może zwiększać zdolności produkcyjnych w okresie realizacji planu restrukturyzacji.

Mały i średni przedsiębiorca ubiegający się o pomoc na restrukturyzację należności musi złożyć podmiotowi udzielającemu pomocy plan restrukturyzacji.

Plan restrukturyzacji to pozytywnie zaopiniowany przez właściwy organ przedsiębiorcy plan, w którym okres restrukturyzacji jest ograniczony do niezbędnego minimum. Ma on na celu przywrócenie przedsiębiorcy długookresowej zdolności do konkurowania na rynku, na podstawie restrukturyzacji majątkowej, finansowej, organizacyjnej, zatrudnienia lub mającej na celu modernizację lub racjonalizację produkcji, w tym zmianę profilu produkcyjnego.

Podmiotem udzielającym pomocy są w przypadku należności publicznoprawnych organy podatkowe, organy celne lub inne organy właściwe do poboru należności, będące organem pierwszej instancji. Plan ten nie może być sprzeczny z programem restrukturyzacji, o którym mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

Plan restrukturyzacji powinien zawierać elementy określone w części III.8.A pkt 2 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 794/2004 z 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (Dz.Urz. UE L 140 z 30 kwietnia 2004 r., str. 1; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 08, t. 4, str. 3).

Plan restrukturyzacji średniego przedsiębiorcy powinien określać środki wyrównujące zakłócenia konkurencji na rynku, w szczególności polegające na zbyciu aktywów, ograniczeniu zdolności produkcyjnych lub udziału w rynku.

Środki wyrównujące zakłócenia konkurencji na rynku powinny być proporcjonalne do wielkości średniego przedsiębiorcy i jego znaczenia na rynku.

Nie stanowią środków wyrównujących zakłócenia konkurencji na rynku działania polegające na likwidacji lub ograniczeniu działalności przedsiębiorstwa, które są konieczne ze względu na straty, jakie ta działalność przynosi.

Ponadto, jeżeli o pomoc na restrukturyzację należności ubiega się średni przedsiębiorca, musi złożyć oświadczenie, że w okresie restrukturyzacji nie będzie korzystał z pomocy publicznej innej niż pomoc de minimis lub pomoc w ramach wyłączeń grupowych lub występując o pomoc, poinformuje podmiot udzielający pomocy, że jest w trakcie restrukturyzacji.

Zasadniczo plan ten nie powinien ulegać zmianom. Zmiana planu restrukturyzacji, w tym przewidywanej w nim pomocy na restrukturyzację należności, jest jednak możliwa, gdy są spełnione łącznie określone warunki:

Organy restrukturyzacyjne przekazują sprawozdania o przedsiębiorcach, którym udzielono pomocy na restrukturyzację należności, spełniające wymogi określone w przepisach prawa Unii Europejskiej dotyczących udzielania pomocy publicznej, do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 60 dni od zakończenia roku budżetowego.