Nowości
RSS
Ważny od 2008-07-02 do 2008-12-31
Tryb wyboru oraz odwołania rady pracowników ulegnie zmianie!
Trybunał Konstytucyjny na posiedzeniu, które odbyło się 1 lipca br. orzekł, że tryb wyboru oraz odwołania rady pracowników w zależności od przynależności pracowników do reprezentatywnej organizacji związkowej jest niezgodny z Konstytucją RP. Przepis regulujący powyższe zagadnienie zostanie zmieniony z upływem 12. miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.
Dnia 1 lipca 2008 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Konfederacji Pracodawców Polskich dotyczący trybu wyboru i odwołania rady pracowników.
Trybunał Konstytucyjny orzekł (K 23/07), że art. 4 ust. 1, 3 i 5 ustawy z 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz.U. nr 79, poz. 550 ze zm.), dalej ustawa o radzie pracowników w zakresie, w jakim określa tryb wyboru oraz odwołania rady pracowników w zależności od przynależności pracowników do reprezentatywnej organizacji związkowej, jest niezgodny z art. 59 ust. 1 w związku z art. 32 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
W jaki sposób jest powoływana rada pracowników?
Przypomnijmy, że od 24 marca 2008 r. rady pracowników powinni utworzyć pracodawcy zatrudniający co najmniej 50 pracowników. Rada pracowników jest nowym przedstawicielstwem pracowników, które funkcjonuje obok zakładowych organizacji związkowych i jednocześnie najsłabszą formą udziału pracowników w zarządzaniu zakładem pracy.
Ustawa o radzie pracowników wprowadza 3 tryby powoływania rady, w zależności od tego, czy u pracodawcy działa reprezentatywna organizacja związkowa, czy nie. I tak:
1. jeśli u pracodawcy działa jedna reprezentatywna organizacja związkowa - wyboru rady pracowników dokonuje jej zarząd (tryb "związkowy");
2. jeśli u pracodawcy działają dwie lub więcej reprezentatywne organizacje dokonują wyboru wspólnie i powiadamiają o tym pracodawcę (tryb "mieszany");
3. jeśli u pracodawcy nie działa żadna organizacja związkowa - radę pracowników wybiera ogół pracowników (cała załoga przedsiębiorstwa) spośród kandydatów zgłoszonych przez grupy pracowników (tryb "załogowy").
Jak z powyższego wynika, pracownicy niebędący członkami reprezentatywnej organizacji związkowej, zatrudnieni u pracodawcy, u którego działa taka organizacja, nie mają wpływu na wybór i działanie, i na sposób pełnienia funkcji przez członków rady pracowników.
Problem niekonstytucyjności przepisów
Wnioskodawca, jakim jest Konfederacja Pracodawców Polskich, zauważył słusznie, że wybór rady pracowników jest przywilejem, który przysługuje związkom zawodowym oraz tym samym przykładem dyskryminacji pracowników niezrzeszonych w związku zawodowym. Prawo wyboru reprezentantów załogi dla potrzeb informacji i konsultacji z pracodawcą zostało uzależnione od członkostwa w organizacji związkowej.
Wnioskodawca stwierdził, że pracownik, który nie jest zrzeszony w takim związku również powinien mieć prawo korzystać z takich samych uprawnień, jakie przysługują pracownikom zrzeszonym.
Kwestionowane przez wnioskodawcę przepisy pozbawiły m.in. pracowników niezrzeszonych wpływu na wybór przedstawicieli załogi do rady pracowników. Ponadto pozbawiły również prawa egzekwowania informacji o sytuacji ekonomicznej pracodawcy, o zmianach w organizacji pracy, podstawach zatrudnienia, które pracodawca zobowiązany jest przekazywać, w myśl przepisów ustawy o radzie pracowników.
Zaskarżone przepisy stawiają pracowników nienależących do reprezentatywnej organizacji związkowej w gorszej sytuacji niż członków takiej organizacji, naruszając tym samym zasadę tzw. negatywnej wolności związkowej. Ponadto naruszają zasadę równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji wprowadzając zróżnicowanie sytuacji pracowników ze względu na przynależność lub nie do organizacji związkowej.
Przepisy niezgodne z Konstytucją stracą moc
Jak wspomnieliśmy wyżej Trybunał Konstytucyjny orzekł, że zakwestionowane przepisy stracą moc po upływie 12 miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Z chwilą wejścia w życie nowych regulacji rady pracowników (u pracodawcy, w których działają reprezentatywne organizacje związkowe) powołane na dotychczasowych zasadachutracą mandat do wykonywania swoich zadań
Podstawa prawna:
- art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 59 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.).
Autor: Paweł Bejger, specjalista z zakresu prawa pracy
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
Autor: Paweł Bejger
Słowa kluczowe:
Porady o zbliżonej tematyce
-
Jak należy postąpić krok po kroku, gdy firma nie zatrudnia 100 pracowników, a od marca 2008 r. należy przeprowadzić wybory do rad pracowników?
Pytanie: Proszę o informację, jak należy postąpić krok po kroku, gdy firma nie zatrudnia 100 pracowników i od marca 2008 r. należy przeprowadzić wybory do rad pracowników? Sprawdź, jaka jest...
