Jak się okazuje dalej trwa zamieszanie dotyczące nowych wymogów nałożonych na firmy transportowe, w tym dotyczących ważności licencji przewoźników. Jest to spowodowane nieprzygotowaniem przez rząd na czas przepisów dostosowujących polskie przepisy do wymogów UE obowiązujących od 4 grudnia 2011 r.
© FotoChannels / Glow Images
Jakie wymogi wprowadzają przepisy unijne na przewoźników?
Od 4 grudnia 2011 r. obowiązują trzy rozporządzenia unijne, które wprowadzają zmiany na unijnym rynku transportowym:
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51),
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE.L.2009.300.72),
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88).
Wskazane wyżej rozporządzenia unijne m.in. definiują pojęcie zawodu przewoźnika i osoby zarządzającej transportem. W/w rozporządzenia unijne określają szczegółowo funkcję osoby zarządzającej transportem.
| Przepisy nakładają na przewoźnika drogowego obowiązek wyznaczenia przynajmniej jednej osoby fizycznej - zarządzającego, która w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa. Przepisy unijne określają ponadto wymogi dobrej reputacji, jaką muszą legitymować się zarządzający transportem lub przedsiębiorca transportowego. |
Na podmiotach tych nie mogą ciążyć wyroki skazujące lub sankcje za naruszenie krajowych przepisów:
- prawa handlowego,
- prawa upadłościowego,
- przepisów dotyczących płac i warunków zatrudnienia w zawodzie
- prawa o ruchu drogowym;
- odpowiedzialności zawodowej,
- przepisów dotyczących handlu ludźmi lub narkotykami.
| Wszyscy przewoźnicy, niezależnie od obszaru na którym wykonują przewozy muszą uzyskać zezwolenie na wykonywanie przewozów drogowych. Dodatkowo przedsiębiorcy wykonujący międzynarodowy transport drogowy, oprócz zezwolenia są zobowiązani uzyskać licencję wspólnotową. |
Przedsiębiorcy transportowi muszą posiadać siedzibę, która musi składać się z lokali, w których są prowadzone (i przechowywane) dokumenty księgowe, akta dotyczące pracowników, dokumenty zawierające dane na temat czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku oraz wszelkie inne dokumenty, do których dostęp muszą mieć organy uprawnione do nadzoru i kontroli przewoźnika. Ponadto zgodnie z wymogami unijnymi przedsiębiorcy transportowi muszą posiadać bazę eksploatacyjną, która umożliwia prowadzenie działalności związanej z pojazdami.
Czy polscy przewoźnicy muszą stosować się do nowych przepisów UE?
Przepisy ww. rozporządzeń unijnych powinny być wdrożone do polskiego prawa najpóźniej do 4 grudnia 2011 r., kiedy to weszły w życie. Jednak do tej pory stosowne zmiany w polskim prawie nie zostały uchwalone. Rząd przygotował projekt zmian w ustawie o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z 7 września 2011 r. Projekt ten przewiduje, że każda firma transportowa jest obowiązana przestrzegać nowe wymogi unijne już od 4 grudnia 2011 r. (czyli od ich wejścia w życie), natomiast przewoźnicy będą zobowiązani legitymować się przed organami kontrolnymi przestrzeganiem tych warunków dopiero od 4 grudnia 2012 r. Oznacza to w praktyce, że przewoźnicy muszą już obecnie dostosować się do wymogów unijnych, ale nie będą w stosunku do nich do dnia 4 grudnia 2012 r. stosowane żadne konsekwencje za niedostosowanie się do wymogów unijnych. To racjonalne rozwiązanie, zważywszy na to, że nowelizacji ustawy o transporcie drogowym dostosowującej ja do rozporządzeń unijnych wciąż brak.
Stąd nie dziwi mnóstwo pytań i wątpliwości przewoźników w zakresie spełnienia wymogów UE, w tym dotyczących licencji.
Warto w tej sytuacji odwołać się do komunikatu Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zgodnie z którym: „w przypadku międzynarodowego transportu drogowego do 4 grudnia 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego wydaje licencje wspólnotowe na dotychczasowych zasadach wynikających z przepisów ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz odpowiednich dotychczasowych przepisów UE. Wnioski złożone w Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego przed dniem 4 grudnia 2011 r. o przedłużenie licencji wspólnotowej, której ważność upływa od 4 grudnia 2011 r., będą rozpatrywane na dotychczasowych warunkach, i traktowane, jako kontynuacja uprawnień do wykonywania międzynarodowego transportu drogowego. Licencje te będą wydawane na blankietach według dotychczasowego wzoru, na okres 5 lat. Wnioski o wydanie nowej licencji wspólnotowej lub przedłużenie dotychczasowej złożone do GITD od dnia 4 grudnia 2011 r. będą rozpatrywane i realizowane zgodnie ze stanem prawnym wynikającym z przepisami UE oraz ustawy o transporcie drogowym.”
Jak w takim razie jest teraz do czasu uchwalenia nowelizacji ustawy o transporcie drogowym?
Przewoźnicy powinni też pamiętać, że do czasu uchwalenia wspomnianej wcześniej projektowanej nowelizacji ustawy o transporcie drogowym przyjmuje się, że wydanie licencji wspólnotowej jest równoważne ze sprawdzeniem warunków, o których mowa w art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE Nr 1071/2009 i tym samym wydaniem zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, o którym mowa w art. 2 pkt 6 w/w rozporządzenia.
Przy wydaniu lub przedłużeniu licencji wspólnotowej Główny Inspektor Transportu Drogowego sprawdzi spełnienie warunków określonych w art. 3 rozporządzenia WE Nr 1071/2009, o których mowa w przepisach art. 5 (warunki dotyczące siedziby i bazy eksploatacyjnej), art. 6 (warunki dotyczące dobrej reputacji), art. 7 (warunki dotyczące zdolności finansowej), art. 8 (warunki dotyczące kompetencji zawodowej).
W jaki sposób będzie dokonywana ocena warunków dotyczących siedziby i zdolności finansowej?
1. Ocena warunków dotyczących siedziby i bazy eksploatacyjnej
Ocena warunków dotyczących siedziby i bazy eksploatacyjnej oraz warunków w zakresie posiadania dobrej reputacji odbywać się będzie wyłącznie na podstawie oświadczenia przedsiębiorcy - do czasu określenia sposobu dokumentowania tych warunków w przepisach krajowych, czyli w projektowanej nowelizacji ustawy o transporcie drogowym.
| Przewoźnicy muszą pamiętać, że złożenie niezgodnego ze stanem faktycznym oświadczenia w tym zakresie będzie powodować odmowę udzielenia uprawnienia lub cofnięcie licencji wspólnotowej (zgodnie z art. 7 ust. 2 lit b. rozporządzenia nr 1072/2009 WE lub art. 21 ust 1 lit. b. rozporządzenia nr 1073/2009 WE). |
2. Ocena warunków dotyczących zdolności finansowej
Ocena warunków dotyczących zdolności finansowej odbywać się będzie na podstawie dokumentów wskazanych w przepisie art. 7 rozporządzenia nr 1071/2009 WE. Natomiast ocena warunków dotyczących kompetencji zawodowych odbywać się będzie na podstawie certyfikatu kompetencji zawodowej, o którym mowa w § 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 8 października 2003 r. w sprawie uzyskiwania certyfikatów kompetencji zawodowych w transporcie drogowym (Dz.U. nr 176, poz. 1720, z późn. zm.).
Licencja wspólnotowa może być wydawana lub przedłużana na okres do lat 10. W przypadku 10-letniego okresu ważności licencji, opłata wynosić będzie podwójną stawkę pięcioletnią określoną w § 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 4 grudnia 2007 r. w sprawie wysokości opłat za czynności administracyjne związane z wykonywaniem przewozu drogowego oraz za egzaminowanie i wydanie certyfikatu kompetencji zawodowych (Dz.U. nr 235, poz. 1726, z późn. zm.).
Natomiast w przypadku krajowego transportu drogowego w odniesieniu do starostów wydających nowe licencje na krajowy transport drogowy osób i rzeczy, które po wejściu w życie rozporządzenia nr 1071/2009 WE traktowane będą, jako równoważne z wydaniem zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego organ stosować będzie odpowiednio zasady wskazane w komunikacie dla wydania licencji wspólnotowej.
| Opłaty za wydanie licencji na transport krajowy i wypisów z tej licencji pozostają na niezmienionym poziomie i będą pobierane na dotychczasowych zasadach. |
Podstawa prawna: - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z 21 października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51),
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE.L.2009.300.72),
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88).
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE.L.2009.300.72),
- rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300.88).
