Transakcje pod lupą

Ustawa miała wejść w życie w zasadzie po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia (została opublikowana w Dz.U. z 22 grudnia 2000 r.- Dz.U.z 2001 r. nr 116.,poz.1216), chociaż kilka przepisów zaczęło obowiązywać już na początku 2001 r. Kłopoty "organizacyjne" sprawiły, że termin wejścia w życie najistotniejszych zapisów przesunięto na 2002 r. i 2003 r.

Najogólniej mówiąc ustawa zobowiązuje banki, oddziały banków zagranicznych i domy maklerskie (oraz inne podmioty, które prowadzą działalność maklerską) - do rejestrowania transakcji, jeśli ich wartość przekracza równowartość 10.000 euro. Dotyczy to zarówno wartości transakcji pojedynczych, jak i sumy wartości kilku transakcji (kilku operacji), jeżeli z okoliczności wynika, że drobniejsze, pojedyncze operacje są ze sobą powiązane.

To jeszcze nie wszystko - rejestrowane będą też transakcje drobniejsze (bez względu na ich wartość), gdy okoliczności wskazują, że środki pochodzą z nieujawnionych czy nielegalnych źródeł. Obowiązek rejestracji spoczywa też na wielu innych podmiotach, jak np.: zakłady ubezpieczeń, powszechne towarzystwa emerytalne, przedsiębiorstwa leasingowe i factoringowe, Poczta Polska, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, biura notarialne.

Transakcją jest wpłata i wypłata gotówkowa, przeniesienie własności lub posiadania wartości majątkowych, zamiana wierzytelności na akcje lub udziały oraz dokonywanie takich czynności w imieniu cudzym lub własnym na rachunek swój lub cudzy. Rejestr, do którego zostaną wpisane dokonywane przez Twoją firmę transakcje będzie przechowywany przez 5 lat. Termin ten liczy się od pierwszego dnia roku następującego po tym roku, w którym dokonano ostatniego zapisu związanego z transakcją.

Pamiętaj, że jeżeli przeprowadzasz transakcje w imieniu swojej firmy musisz legitymować się aktualnym pełnomocnictwem lub innym dokumentem, który potwierdza, że masz prawo reprezentować firmę. Musisz być przygotowany na to, że urzędnik w banku (czy innej, wyżej wymienionej instytucji) spisze numer i inne dane Twojego dowodu osobistego (czy paszportu) oraz Twoje imię nazwisko, adres, numer PESEL - a także imię, nazwisko i adres osoby, na rzecz której dokonujesz transakcji. Jeżeli reprezentujesz firmę będącą osobą prawną, urzędnik spisze aktualne dane z wyciągu z rejestru sądowego, jej siedzibę i adres. Urzędnik zapisze też dane osób, na rzecz których dokonujesz transakcji.

Informacje o transakcjach, których wartość przekracza ustalony limit będą przekazywane do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej. Generalny Inspektor jest podsekretarzem stanu w Ministerstwie Finansów, a powołuje go i odwołuje Prezes Rady Ministrów. Zwracamy Ci uwagę, że organy podatkowe, organy kontroli skarbowej i organy celne mają obowiązek zawiadamiać Generalnego Inspektora o wszelkich okolicznościach, które wskazują, że zostały wprowadzone do obrotu środki pochodzące z nielegalnych czy nieujawnionych źródeł.

Obowiązek rejestracji wpłat i wypłat gotówkowych zacznie obowiązywać 1 kwietnia 2002 r., a w przypadku pozostałych transakcji - 1 kwietnia 2003 r.

Autor: Monika Mrozowska-Przedworska, redaktor merytoryczny "Poradnika Podatnika"