Tracisz prawo do ulgi odsetkowej, zaciągając kredyt refinansowy!

Stanowisko to potwierdza orzecznictwo (m.in. wyrok z 12 czerwca 2007 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, sygn. akt: I Sa/Lu 828/06).

Udzielając interpretacji Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że stanowisko przedstawione we wniosku podatnika jest nieprawidłowe.

Podatnik nie zgodził się z taką wykładnią art. 26 b ust. 2 pkt 2 updof. Nowy kredyt w dalszym ciągu miał dotyczyć tego samego zakupionego przez niego lokalu mieszkalnego. Zmianie ulegał jedynie podmiot kredytujący. Podatnik uznał więc, że zostanie pozbawiony słusznie nabytych praw do ulgi odsetkowej.

Zarzucił organowi I instancji profiskalną wykładnię ulgi odsetkowej, dyskryminujacą podatników dążących do minimalizacji kosztów kredytu.

Organ podatkowy w uzasadnieniu stwierdził, że art. 26 b ust. 2 pkt 2 updof na podstawie którego, prawo do odliczeń daje zaciągnięcie kredytu (pożyczki) na ściśle określone inwestycje mieszkaniowe, wymaga spełnienia przewidzianych prawem warunków. Odliczenie, o którym mowa w art. 26 b ust. 1 updof stosuje się, jeżeli kredyt (pożyczka) był udzielony przez podmiot uprawniony na podstawie przepisów prawa bankowego albo przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, do udzielania kredytów (pożyczek), a z umowy kredytu (pożyczki) wynika, że dotyczy on jednej z wymienionych w art. 26 b ust. 1 updof inwestycji. Prawo do odliczeń, daje zatem zaciągnięcie kredytu (pożyczki) na ściśle określone inwestycje mieszkaniowe.

Natomiast drugi kredyt podatnik zaciągnął na spłatę kredytu zaciągniętego na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, tj. zakupu lokalu mieszkalnego w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym.

Zatem zaciągnięcie kredytu w nowym banku, wiąże się z zawarciem umowy o uzyskanie kredytu, którego celem ma być spłata zadłużenia wobec innego banku, a nie sfinansowanie inwestycji mieszkaniowej, która już została sfinansowana środkami z kredytu hipotecznego zaciągniętego wcześniej, w roku 2003.

Podobne stanowisko zajął organ odwoławczy stwierdzając, że nie jest możliwe odliczenie od podstawy opodatkowania wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu przeznaczonego na sfinansowanie innego kredytu z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 26b ust. 1-2 updof, nawet jeśli druga umowa zawierać będzie postanowienia precyzujące, że celem kredytu będzie spłata kredytu na zakup konkretnego lokalu. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej fakt korzystania z odliczeń w ramach tzw. ulgi odsetkowej od roku 2004 (PIT-37 + załącznik PIT-2K) potwierdza, że cel, jakim jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, został osiągnięty.

Skarżący podkreślił, że prezentowane przez niego w przedmiotowej sprawie stanowisko wynika w sposób jednoznaczny już z samej wykładni językowej przepisu regulującego ulgę odsetkową, jednak na taką interpretacje wskazuje również wykładnia celowościowa tego przepisu w świetle art. 75 ust. 1 Konstytucji RP. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego - zwolnienia jak również ulgi podatkowe, będące wyłomem w zasadzie powszechności i równości opodatkowania, służą założonym przez ustawodawcę celom, zwykle celom o charakterze stymulującym rozwój gospodarczy, najczęściej związanym z oczekiwaniem określonych zachowań ze strony podatników (m.in. wyrok TK z 25 kwietnia 2001 r., sygn. K 13/01).

Celem przedmiotowej ulgi jest swego rodzaju pomoc państwa skierowana do podatników, którzy nie będąc w stanie jednorazowo sfinansować inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, zaciągają wieloletnie kredyty hipoteczne. Zatem zaspokojenie tych potrzeb w przypadku tej grupy podatników jest związane z ponoszeniem kosztów obsługi zadłużenia przez wiele kolejnych lat. Dlatego też nieadekwatne w przedmiotowym stanie faktycznym wydaje się stwierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej, iż cel, jakim jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, został osiągnięty.

Podatnik wskazał, że stanowisko organów podatkowych budzi również wątpliwości w odniesieniu do niejednokrotnie podkreślanego przez Trybunał Konstytucyjny zakazu niejednakowego traktowania podatników pozostających w identycznej sytuacji faktycznej, wynikającego z art. 32 Konstytucji RP. Z konstytucyjnej zasady równości wobec prawa wynika bowiem nakaz równego (takiego samego) traktowania podmiotów, które charakteryzują się w równym stopniu cechą istotną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że wykładnia dokonana przez Dyrektora Izby Skarbowej prawa nie narusza, bowiem zgodnie z art. 26 b ust. 1 updof od podstawy obliczania podatku ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1, odlicza się, z zastrzeżeniem ust. 2-4, faktycznie poniesione w roku podatkowym wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) udzielonego podatnikowi, o którym mowa w art. 3 ust. 1 na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych:

1) budowę budynku mieszkalnego,

2) wniesienie wkładu budowlanego lub mieszkalnego do spółdzielni mieszkaniowej

na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku,

3) zakup nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej,

4) nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku mieszkalnego, jego części lub pomieszczenie niemieszkalnego na cele mieszkalne w wyniku, których powstanie samodzielne mieszkanie spełniające wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

Wobec kategorycznego brzmienia powołanego wyżej przepisu słusznie organy podatkowe przyjęły, że warunkiem skorzystania z ulgi odsetkowej jest zaciągnięcie kredytu (pożyczki) z przeznaczeniem na ściśle określone rodzaje inwestycji mieszkaniowych, a cel jakim jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych stanowi zatem istotny element konstrukcyjny ulgi.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 84 Konstytucji RP każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie, a w związku z tym każda ulga podatkowa jako czyniąca wyłom w zasadzie powszechności opodatkowania i równego traktowania podmiotów, musi być wykładana i stosowana ściśle.

W związku z powyższym słuszne jest prezentowane w zaskarżonej interpretacji stanowisko organów podatkowych, że zawarcie nowej umowy kredytowej mającej na celu spłatę zaciągniętego wcześniej kredytu hipotecznego, prowadzi nie tylko do zamiany podmiotu finansującego inwestycję, ale także do zmiany celu na jaki zostaną przeznaczone uzyskane w ten sposób środki pieniężne. Środki pieniężne uzyskane z nowego kredytu zostaną bowiem przeznaczone na spłatę kredytu zaciągniętego wcześniej, a nie na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika. Zmiana taka w konsekwencji prowadzi do pozbawienia podatnika prawa do kontynuowania odliczeń z tytułu ulgi odsetkowej, z których do tej pory korzystał.

Nie jest możliwe odliczenie od podstawy opodatkowania wydatków poniesionych na spłatę odsetek od kredytu przeznaczonego na sfinansowanie innego kredytu, z uwagi na niespełnienie ustawowych przesłanek skorzystania z ulgi. Podatnik utraci uprawnienie do kontynuowania odliczeń, mimo że w drugiej umowie zostanie sprecyzowane, iż przeznaczeniem kredytu jest spłata kredytu na zakup konkretnego lokalu mieszkalnego.

Wskazanie w nowej umowie lokalu mieszkalnego (tego samego, który pierwotnie uprawniał podatnika do skorzystania z ulgi) pozostaje bez wpływu na fakt, że celem zawarcia nowej umowy będzie refinansowanie wcześniej zaciągniętego kredytu przeznaczonego na cele objęte ulgą.

Sąd odwołał się również do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego stwierdzając, że nie można uznać za uzasadniony podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przez organy podatkowe przy wydaniu zaskarżonej interpretacji art. 32 Konstytucji RP kształtującego zasadę równości wobec prawa. Jak podkreślił w jednym ze swoich orzeczeń TK dla stwierdzenia naruszenia wskazanej wyżej zasady konieczne byłoby wykazanie niedozwolonego (nierównego) traktowania podmiotów podobnych. Jednocześnie Trybunał podkreślił, że ustawodawcy w pewnym zakresie (zróżnicowanym ze względu na dziedzinę stosunków, do jakiej dana regulacja się odnosi), przysługuje uprawnienie do określania istotnych cech, według których dokonywane jest różnicowanie sytuacji prawnej poszczególnych podmiotów. Dobór takich cech, jak i przeprowadzone na ich podstawie klasyfikacje, korzystają z domniemania konstytucyjności.

Wprowadzenie do sytemu podatkowego tzw. ulgi odsetkowej jest rodzajem przywileju przyznanego podatnikom w ramach realizacji celów nałożonych przez art. 75 Konstytucji RP. Niemniej jednak charakter prawny tej preferencji ulga podatkowa pociąga za sobą konieczność ścisłej interpretacji konstruujących ją przepisów. Dla podatnika rodzi to konsekwencje w postaci konieczności spełnienia wszystkich określonych w ustawie warunków.