Sprawozdanie zarządu jako uzupełnienie sprawozdania finansowego

MRR 1 w § 13 wskazuje w szczególności na analizę finansową sporządzoną przez kierownictwo, zawierającą opis oraz wyjaśnienie głównych wyznaczników efektywności finansowej i sytuacji finansowej jednostki oraz najistotniejsze obszary niepewności, jakie jednostka napotkała. Raport taki może zawierać omówienie:

• głównych okoliczności i czynników wpływających na efektywność finansową, w tym zmian w środowisku, w którym jednostka prowadzi działalność gospodarczą, reakcji jednostki na te zmiany i ich efektów, jak również polityki inwestycyjnej jednostki zmierzającej do utrzymania i dalszej poprawy efektywności finansowej, w tym polityki dotyczącej dywidend,
• źródeł finansowania jednostki a także jej docelowy wskaźnik zobowiązań do kapitału własnego, oraz
• zasobów jednostki, które nie zostały ujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej sporządzonym zgodnie z MSSF.

Rada IASB postanowiła zbadać czy istnieją możliwości wydania w tym zakresie standardu. I w tym celu w 2002 roku został powołany zespół roboczy złożony z przedstawicieli organów standardotwórczych z czterech krajów. Na podstawie wyników przeprowadzonych przez nich analiz w październiku 2005 opublikowano materiał do dyskusji. Na podstawie komentarzy do tego projektu została przygotowana wstępna wersja standardu ED/2009/6 „Komentarz kierownictwa”. Ten projekt standardu zawiera propozycję systemu, który ułatwiłby kierownictwu firmy opracowanie komentarzy towarzyszących sprawozdaniu finansowemu opracowanemu zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej, przydatnych przy podejmowaniu decyzji. Po opracowaniu system ten stałby się raczej częścią nieobowiązujących wytycznych, a nie obowiązkowym standardem.

Propozycja skierowana jest nie tylko do spółek giełdowych i zakłada, że jeżeli jednostka opracuje komentarze kierownictwa jako uzupełnienie sprawozdania finansowego, powinna:

• udostępniać je wyłącznie razem ze sprawozdaniem finansowym, którego dotyczą i
• jasno odróżnić komentarze kierownictwa od innych danych zawartych w tym samym raporcie.

Opracowując projekt standardu postanowiono iż:

• kierownictwo, opracowując komentarz, kierowało go do podstawowych użytkowników sprawozdania finansowego (tj. obecnych i potencjalnych inwestorów) wskazanych w Ramach Konceptualnych i było świadome ich potrzeb
• kierownictwo powinno nie tylko zamieszczać informacje o zdarzeniach, które wystąpiły w okresie sprawozdawczym, ale również objaśnienia przyczyn tych zdarzeń oraz ich potencjalnego oddziaływania w przyszłości, ponieważ użytkownicy potrzebują informacji przydatnych przy podejmowaniu decyzji i nadających sprawozdaniu finansowemu odpowiedni kontekst
• w raporcie powinny być zamieszczone informacje dotyczące zasobów jednostki, dotyczących ich roszczeń, transakcji, zdarzeń i innych okoliczności, które mogą mieć wpływ na te zasoby i roszczenia
• powinny znaleźć się też informacje dotyczące przeszłej i bieżącej pozycji finansowej jednostki.

Rada IASB stoi na stanowisku, ze głównym celem raportu powinno być ułatwienie użytkownikom między innymi zrozumienie:

• ryzyka, na jakie narażona jest jednostka, strategii zarządzania nim i jej skuteczności;
• wpływu zasobów nieujętych w sprawozdaniu finansowym na działalność jednostki oraz
• wpływu czynników pozafinansowych na informacje zawarte w sprawozdaniu finansowym

Rada IASB zaznaczyła w projekcie, by treść raportu zarządu umożliwiała użytkownikom zrozumienie:

• charakteru prowadzonej działalności omówionego na poziomie makro- (np. branży, społeczno-ekonomicznym, prawnym) i mikroekonomicznym (model działalności, portfel produktów itp.) ;
• cele i strategie przyjęte przez kierownictwo dla ich osiągnięcia, w tym priorytetowe działania, eliminacji zagrożeń i wykorzystywania szans tworzonych przez trendy rynkowe;
• najważniejszych finansowych i niefinansowych zasobów firmy (np. personelu), podstawowych rodzajów ryzyka strategicznego, handlowego, operacyjnego i finansowego oraz powiązań, które mogą mieć wpływ na wyniki i wartość jednostki (np. omówienie struktury bazy klientów);
• wyniki prowadzonej działalności, poziom ich reprezentatywności w odniesieniu do prognoz, ocenę perspektyw jednostki dokonaną przez kierownictwo (w tym docelową wartość wskaźników finansowych i pozafinansowych oraz przyjęte założenia i rodzaje ryzyka, jeżeli są wymierne), jak również
• podstawowe wskaźniki realizacji i współczynniki wykorzystywane przez zarząd do kierowania jednostką i oceny jej wyników w odniesieniu do wyznaczonych celów.

Zgodnie z tymi założeniami Komentarz (Raport) zarządu powinien charakteryzować się trzema cechami:

• omawiać i analizować wyniki, pozycję i rozwój jednostki z perspektywy jej kierownictwa, ujawniając informacje istotne dla sprawowania funkcji kierowniczej;
• uzupełniać i poszerzać informacje zawarte w sprawozdaniu finansowym podając przy tym dodatkowe wyjaśnienia dotyczące prezentowanych w nim kwot oraz informacje, które w nim się nie znalazły;
• mieć charakter perspektywiczny i informować o dalszym ukierunkowaniu działalności firmy z punktu widzenia kierownictwa. W sytuacji, gdy kierownictwo firmy ma świadomość występowania czynników, które mogą w przyszłości wpłynąć na pozycję finansową lub wynik finansowy jednostki, to powinno uwzględnić w komentarzu odpowiednie informacje dotyczące przyszłości.

Termin nadsyłania uwag dotyczących propozycji upływa w dniu 1 marca 2010 r. Zatem przyjęcia przez Radę można spodziewać się pod koniec 2010 r.

Tekst opublikowany: 23 grudnia 2009 r.