Imprezy integracyjne stały się już stałym elementem polityki kadrowej polskich przedsiębiorców. Wszyscy są zgodni co do tego, że imprezy te pełnią istotną funkcję motywacyjną, pogłębiają więzi między członkami załogi, poprawiają atmosferę w miejscu pracy i przekładają się na identyfikację pracowników z pracodawcą, a poprzez to przyczyniają się do wzrostu przychodów tego ostatniego. Warto zatem przyjrzeć się skutkom podatkowym organizacji takich imprez. Poglądy dotyczące tej materii uległy dość zasadniczej ewolucji, jednak - niezależnie od tego, kto je wygłasza - podstawowa wątpliwość dotyczy tego, czy udział w imprezie integracyjnej stanowi przychód pracownika. Sprawdź zdanie naszego eksperta na ten temat.
Czy udział w imprezie integracyjnej stanowi przychód pracownika?
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych od podatku (art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm., dalej: updof).
Źródłem przychodów podlegających opodatkowaniu jest m.in. stosunek pracy (art. 10 ust. 1 pkt 1 updof), zaś przychodami z tego źródła są wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń; w tym również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12 ust. 1 updof).
Wartość pieniężną nieodpłatnych świadczeń ustala się, w pewnym uproszczeniu:
- według cen stosowanych wobec innych odbiorców, jeśli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia,
- według cen zakupu, jeśli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione,
- na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, w pozostałych przypadkach
Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń jw., a ponoszoną odpłatnością (art. 11 ust. 2b updof).
| Zastosowanie tych przepisów do imprez integracyjnych budzi wiele sporów i kontrowersji, zaś w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz interpretacjach wydawanych przez organy podatkowe spotkać można dwie linie orzeczniczo-interpretacyjne. |
Jak było dotychczas?
Spora część wcześniejszych interpretacji organów podatkowych, stanowisk komentatorów oraz niektóre orzeczenia sądowe przyznawały rację podatnikom twierdzącym, iż w sytuacji, gdy nie jest możliwe określenie wartości świadczeń przypadających na pracownika, przychód po stronie pracownika nie powstaje w ogóle.
Przykładowo, jeśli impreza integracyjna miała charakter otwarty, bez imiennych zaproszeń, a jej uczestnikiem mógł być każdy pracownik, zaś organizator ponosił opłaty ryczałtowe za jej organizację, to niemożliwe było ustalenie, który z pracowników lub członków jego rodziny uczestniczył w imprezie ani z jakich świadczeń w trakcie tej imprezy korzystał.
Niemożność ustalenia wartości świadczeń miała zatem charakter obiektywny i przychód z tego tytułu nie powstawał.
Jak jest obecnie?
Niestety, obecnie wykształciła się już jednolita linia interpretacyjna, w myśl której świadczenie pracodawcy na rzecz pracowników w postaci imprezy integracyjnej powoduje powstanie przychodu po stronie pracownika, w każdym przypadku.
Interpretacja taka opiera się na następujących przesłankach:
- przychód stanowią wszelkie kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona (art. 12 ust. 1 updof),
- przychodami są nie tylko świadczenia otrzymane, ale również te postawione do dyspozycji podatnika (tutaj: pracownika) (art. 11 ust. 1 updof),
- przedmiotem świadczenia z tytułu imprezy integracyjnej jest prawo do udziału w takiej imprezie, a nie usługi faktycznie skonsumowane w jej trakcie,
- otrzymanie świadczenia nieodpłatnego nie jest tożsame z jego skonsumowaniem; o sposobie skonsumowania tego świadczenia decyduje sam pracownik, zaś sposób ten pozostaje bez znaczenia dla ustalenia przychodu z tego tytułu,
- sposób określenia wartości świadczenia (np. wydatki/liczba uczestników) jest czynnością o czysto techniczno-rachunkowym charakterze, zaś ewentualna niemożność jej ustalenia nie ma charakteru obiektywnego, lecz świadczy o nieudolności organizatora.
| Niezależnie od przyjętej metody obliczania wartości świadczenia przychód z tego tytułu otrzymuje pracownik, a nie uczestniczący w imprezie członkowie jego rodziny. |
Czy można skorzystać ze zwolnienia od podatku?
Niestety, nie ma możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego w przypadku uczestnictwa w imprezach integracyjnych. Przychody pracowników z tytułu udziału w imprezie integracyjnej nie zostały bowiem wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych z art. 21 ust. 1 updof.
| Zwolnieniem objęte są jedynie udzielone pracownikowi świadczenia rzeczowe do wysokości 380 zł rocznie, sfinansowane w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych (art. 21 ust. 1 pkt 67 updof). |
Ponieważ jednak prawo do udziału w imprezie integracyjnej nie jest świadczeniem rzeczowym sfinansowanym z ZFŚS, przepis ten nie może mieć zastosowania w omawianej sytuacji.
Osoby trzecie na imprezie integracyjnej
Nieodpłatne świadczenie w postaci prawa do udziału w takiej imprezie osób trzecich, niebędących pracownikami ani członkami ich rodzin, stanowi dla tych osób przychód z innych źródeł (art. 20 ust. 1, w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 updof).
Jeśli świadczenie to związane jest z promocją lub reklamą organizatora, a jego wartość nie przekracza kwoty 200 zł, to korzysta ze zwolnienia od podatku (art. 21 ust. 1 pkt 68a updof).
| Na podstawie nowelizacji, która weszła w życie 20 maja 2010 r. (ustawa z 18 maja 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. nr 75, poz. 473), podwyższeniu uległa wartość nieodpłatnych świadczeń otrzymanych od świadczeniodawcy w związku z jego promocją lub reklamą, która jest wolna od podatku dochodowego (ze 100 zł do 200 zł). Regulacja ta ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2010 r. |
Jeżeli natomiast ww. warunki zwolnienia nie są spełnione, to organizator ma obowiązek sporządzić informację PIT-8C i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika (art. 42a updof).
Co z kosztami uzyskania przychodu?
Ponieważ organizacja imprez integracyjnych przekłada się na polepszenie atmosfery w zakładzie pracy, więzi między pracownikami, identyfikację pracowników z pracodawcą itp., imprezy te bez wątpienia mają pośredni wpływ na przychody pracodawcy. Mogą w związku z tym zostać zaliczone do podatkowych kosztów uzyskania przychodu (art. 22 ust. 1 updof oraz art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm., dalej: updop). Stanowisko to podzielają organy podatkowe w licznych interpretacjach wydawanych na wniosek podatników.
Nie dotyczy to jednak tej części wydatków związanych z organizacją imprezy, która poniesiona została na sfinansowanie udziału w imprezie rodzin oraz osób trzecich. Uznaje się powszechnie, że ta część wydatków nie stanowi kosztów uzyskania przychodu z uwagi na brak związku z przychodami (art. 22 ust. 1 updof oraz art. 15 ust. 1 updop).
Często uznaje się również, iż ta część wydatków ma charakter wydatków reprezentacyjnych wyłączonych z kosztów uzyskania przychodu na mocy art. 23 ust. 1 pkt 23 updof oraz art. 16 ust. 1 pkt 28 updop.
Szkolenia organizowane dla pracowników
| Opisane wyżej zasady nie mają zastosowania w odniesieniu do organizowanych przez pracodawcę szkoleń pracowników. |
Jeśli szkolenie stanowi realizację obowiązków pracodawcy (np. szkolenie BHP) lub jego interesów, np. szkolenie w zakresie nowej technologii, ISO, itp., mające na celu podniesienie kwalifikacji pracowników niezbędnych do wykonywania pracy, to szkolenie takie nie stanowi przychodu pracowników w rozumieniu art. 12 ust. 1 updof.
Koszty takich szkoleń zaliczane są natomiast do kosztów uzyskania przychodu pracodawcy (art. 22 ust. 1 updof oraz art. 15 ust. 1 updop).
Żaden przepis nie określa, ani nie ogranicza formy czy miejsca szkolenia. Bez wątpienia jednak musi ono pozostawać w związku z działalnością pracodawcy i być prawidłowo udokumentowane (program i dokumentacja szkolenia, prawidłowe oddelegowanie nań pracowników, itp.).
Podstawa prawna: - art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 1 i pkt 9, art. 11 ust. 1, ust. 2a, ust. 2b, art. 12 ust. 1 i ust. 3, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 67 i pkt 68a, art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 23 oraz art. 42a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.),
- art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.),
- art. 1 pkt 3, art. 6 ustawy z 18 maja 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 75, poz. 473).
- art. 15 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.),
- art. 1 pkt 3, art. 6 ustawy z 18 maja 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 75, poz. 473).
