Sprawdź korzystny wyrok WSA w sprawie stosowania 0% VAT z tytułu eksportu towarów!

W ramach prowadzonej działalności spółka (będąca zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT) dokonała w 2007 r. sprzedaży maszyny produkcyjnej na rzecz spółki z siedzibą na terytorium Rosji. Strony transakcji, tj. spółka i podmiot rosyjski, postanowiły następnie, że przez określony czas będąca przedmiotem dostawy maszyna, już jako urządzenie, w stosunku do którego prawo własności przysługuje spółce rosyjskiej, nie zostanie od razu wywieziona do Rosji, lecz będzie wykorzystywana przez spółkę do produkcji towarów na rzecz podmiotu rosyjskiego i dopiero po tym okresie zostanie wywieziona poza terytorium Wspólnoty. Towary, produkowane przez spółkę przy użyciu tej maszyny, były przedmiotem dostawy wyłącznie na rzecz wymienionej spółki rosyjskiej.

W związku z tym, iż maszyna sprzedana spółce rosyjskiej nie została wywieziona z terytorium Polski na terytorium Rosji, w 2007 r. spółka na dokumentującej transakcję fakturze VAT rozliczyła tę sprzedaż tak jak dostawę krajową i naliczyła 22% VAT. Następnie w grudniu 2009 r. przedmiotowa maszyna produkcyjna została wywieziona z terytorium Polski (i jednocześnie z terytorium Wspólnoty Europejskiej) na terytorium Rosji. Obecnie spółka jest w posiadaniu potwierdzającego wywóz z terytorium Wspólnoty dokumentu SAD. Podmiotem dokonującym wywozu była spółka i to ona została wskazana na dokumentach celnych jako podmiot, który dokonał tego wywozu.

W świetle powyższego spółka zwróciła się do Ministra Finansów z pytaniem, czy w związku z wywozem sprzedanej podmiotowi rosyjskiemu maszyny produkcyjnej poza terytorium Wspólnoty Europejskiej spółce przysługuje prawo do skorygowania dotychczasowego sposobu rozliczenia tej transakcji, tj. zmniejszenia o te kwoty, w tym o wartość podatku należnego VAT, wartości sprzedaży krajowej i rozliczenia tej transakcji jako eksportu towarów podlegającego opodatkowaniu 0% stawką VAT. Zdaniem spółki uprawnienie takie jej przysługuje.

Odpowiedzi spółce w imieniu Ministra Finansów udzielił Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wydając interpretację indywidualną z 8 września 2010 r. (sygn. ILPP2/443-943/10-2/PG).

Organ podatkowy uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, stwierdzając, że „zakwalifikowanie danej czynności do eksportu towarów (…) wymaga spełnienia szeregu warunków zarówno o charakterze podmiotowym, jak i przedmiotowym. Do tych ostatnich należy przede wszystkim zaliczyć fakt wywozu towaru z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na terytorium państwa trzeciego jako bezpośredniego następstwa dokonanej przez podatnika dostawy towarów”.

Doprowadziło to Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu do wniosku, że „dokonanie przez Wnioskodawcę dostawy towaru na rzecz kontrahenta z Rosji, nie może być uznane za eksport, w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Wywóz przedmiotowej maszyny, który miał ostatecznie miejsce po upływie określonego czasu od dostawy (w 2007 r. - dostawa towaru, grudzień 2009 r. - wywóz towarów), nie był bezpośrednią konsekwencją przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, był natomiast efektem dyspozycji kontrahenta przemieszczającego własny towar. Potwierdzeniem powyższego jest także fakt, że podmiot rosyjski złożył Spółce zlecenie wykorzystywania maszyny do produkcji wyrobów na jego rzecz”.

W konsekwencji organ podatkowy uznał, że „w związku z wywozem poza terytorium Wspólnoty w grudniu 2009 r. sprzedanej w 2007 r. podmiotowi rosyjskiemu maszyny produkcyjnej zainteresowanemu nie przysługuje prawo do skorygowania dotychczasowego sposobu rozliczenia tej transakcji, bowiem dostawa tej maszyny nie spełniała definicji eksportu towaru lecz podlegała opodatkowaniu na terytorium kraju, wg stawki podatku w wysokości 22%, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy”.

Otrzymaną interpretację spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając jej naruszenie prawa poprzez błędną wykładnię art. 2 pkt 8 lit. a, art. 7, art. 41 ust. 9 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.), dalej: ustawy o VAT.

Skargę spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpatrzył wydając wyrok z 23 lutego 2011 r. (sygn. I SA/Wr 1495/10).

Wyrokiem tym Sąd uznał skargę spółki za zasadną i uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. W uzasadnieniu wyroku sąd dokonał analizy przepisów ustawy o VAT oraz przepisów unijnych, co doprowadziło go do wniosku, że „zarówno ustawodawca wspólnotowy, jak i krajowy nie formułuje żadnego dodatkowego warunku, od którego spełnienia uzależniałby kwalifikację danej transakcji jako eksportu towarów. Takim warunkiem nie jest zatem przyjęta niejako w domyśle (bo nie wypowiedziana wyraźnie w treści interpretacji) przesłanka, że wywóz towarów powinien nastąpić bezpośrednio po jego dostawie. Co więcej, sama treść art. 41 ust. 9 ustawy o VAT wyraźnie wskazuje, że podatnik może posiadać dokument wywozu w terminie późniejszym. I dopiero wówczas podatnik ten może dokonać korekty podatku należnego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym podatnik otrzymał ten dokument. Do momentu zaś braku takiego dokumentu transakcja taka jest traktowana jako transakcja krajowa”.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przypomniał również „utrwalone orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym pojęcia definiujące czynności podlegające opodatkowaniu w ramach wspólnego systemu VAT mają charakter obiektywny i znajdują zastosowanie niezależnie od celów i rezultatów danych czynności (zob. m.in. wyroki: z 12 stycznia 2006 r. w sprawach połączonych C-354/03, C-355/03 i C-484/03 Optigen i in., pkt 44; z 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych C-439/04 i C-440/04 Kittel i Recolta Recycling, pkt 41).

W konsekwencji Sąd orzekł, że w omawianej sprawie „strona skarżąca dokonała dostawy towarów na rzecz kontrahenta rosyjskiego, jednakże wywóz przez nią towarów nastąpił w terminie późniejszym, co zostało udokumentowane dokumentem wywozu. Zatem z eksportem towarów mamy do czynienia w momencie spełnienia wszystkich wspomnianych wyżej przesłanek”.

Przede wszystkim należy wskazać, że omawiany wyrok zapadł na gruncie przepisów ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w 2007 r. Mimo to (w szczególności mimo zmian w przepisach art. 2 pkt 8, art. 7 oraz art. 41 ust. 9 ustawy o VAT) zachowuje on pełną aktualność na gruncie przepisów obecnie obowiązujących.

Wyrok ten, rzecz jasna, jest korzystny dla podatników - pozwala on na korygowanie podatku należnego w przypadku dostaw towarów wywożonych z opóźnieniem poza terytorium Wspólnoty, gdyż w jego świetle dostawy takie stanowią opodatkowany stawką 0% eksport towarów.

Stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie jest jednak oczywiste, gdyż z art. 2 pkt 8 ustawy o VAT wynika, że przez eksport towarów rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty w wykonaniu czynności stanowiących dostawę towarów. Użycie zwrotu „w wykonaniu” sugeruje, że wywóz ten powinien nastąpić w bezpośrednim następstwie tych czynności.

W tej sytuacji spodziewać się należy, że komentowany wyrok zostanie przez Ministra Finansów zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Dodać także należy, że podobną konstrukcję do art. 2 pkt 8 ustawy o VAT ma art. 13 ust. 1 ustawy o VAT, tj. przepis definiujący wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (także z tego przepisu wynika, że wywóz towarów ma nastąpić w wykonaniu czynności stanowiących dostawę towarów).

W konsekwencji komentowany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu ma odpowiednie zastosowanie w przypadku towarów wywożonych z opóźnieniem na terytorium innych państw członkowskich. W świetle stanowiska zajętego przez Sąd - jeżeli uznać je za prawidłowe - dostawy takie mogą być w drodze korekty opodatkowywane stawką 0% (oczywiście o ile spełnione są pozostałe warunki wystąpienia wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i opodatkowania jej stawką 0%).