Sprawdź, komu zgodnie z nowymi regulacjami należą się diety z tytułu podróży służbowej!

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej: updof), wskazuje pośrednio na możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów diet osób prowadzących działalność gospodarczą. Ogranicza tylko ich wysokość.

Oznacza to, że diety w wysokości np. 23 zł na terenie kraju mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeżeli są zasadne, czyli podróż służbowa się odbyła.

Ważny wyrok w tym zakresie wydał WSA w Poznaniu 13 października 2009 r., sygn. akt I SA/Po 661/09, zgodnie z którym „podróż służbowa przedsiębiorcy to podróż związana z wykonywaniem przez niego działalności gospodarczej(...). Podróże służbowe podatnika mogą być stałym elementem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, mogącym wpływać na zwiększenie kosztów utrzymania w stosunku do innych podatników. Artykuł 23 ust. 1 pkt 52 updof nie daje podstaw do ograniczania zwiększania kosztów uzyskania przychodów osób prowadzących działalność jedynie o diety związane z podróżami mającymi charakter incydentalny”. WSA powołał się między innymi na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 812/07.

W świetle powyższego przedsiębiorcy mają prawo do zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wartości diet wynikających z odbywanych przez nich podróży służbowych. Ważne jest jednak, aby wysokość tych diet nie przekroczyła limitów określonych w rozporządzeniach Ministra Pracy i Polityki Socjalnej.

Także taki pogląd potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 9 lutego 2010 r., nr IPPB1/415-898/09-2/EC, w której stwierdzono między innymi, że przedsiębiorca ma możliwość zaliczenia do kosztów podatkowych poniesionych w zagranicznej podróży i prawidłowo udokumentowanych wydatków na: noclegi, przejazdy oraz wartości diet do wysokości określonej w ustawie - jako wydatków mających na celu uzyskanie lub zwiększenie przychodów. Należy przy tym pamiętać, że obowiązkiem podatnika, jako odnoszącego ewidentną korzyść z faktu zaliczenia określonych wydatków w ciężar kosztów, jest wykazanie niebudzącego wątpliwości związku pomiędzy poniesieniem kosztu a prowadzoną przez niego działalnością.

Rozliczanie diet osób prowadzących działalność gospodarczą oraz pracowników - kierowców w firmach transportowych w ostatnich 2 latach wywoływało sporo emocji. Uchwała Sądu Najwyższego w składzie 7 Sędziów z 19 listopada 2008 r. (sygn. akt II PZP 11/08) wskazywała, że kierowcy, którzy w sposób stały wykonują przewozy po określonym terytorium, chociażby tak rozległym jak Unia Europejska, nie są w podróży służbowej. W związku z tym nie przysługują im diety i inne świadczenia związane z taką podróżą.

Ministerstwo wcześniej wskazywało także, że przedsiębiorcom - transportowcom nie przysługują diety - m.in. pisma z 5 grudnia 2003 r., nr PB2/AS-033-0600-2495/03 oraz z 12 września 2005 r., nr PB3-IP-8213-206/05/1165. Ministerstwo stało na stanowisku, że nie można uznać za podróże służbowe wyjazdów związanych ze świadczeniem usług transportowych w ramach wykonywanej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej stanowiących istotę tej działalności.

Odpowiedzią na takie stanowisko Ministerstwa były jednak zupełnie inne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego - miedzy innymi wyroki z 17 września 2009 r., sygn. akt II FSK 547/08, 7 października 2009 r., sygn. akt II FSK 757/08, 5 listopada 2009 r., sygn. akt II FSK 889/08. Jednoznacznie z nich wynika, że osoby prowadzące działalność gospodarczą w zakresie usług transportowych oraz osoby z nimi współpracujące mają prawo uwzględnić w kosztach uzyskania przychodu wartości diet za czas podróży służbowych w ramach określonego limitu, tj. do wysokości diet przysługujących pracownikom.

W ten sam sposób ten problem traktuje ostatnia ogólna interpretacja Ministra Finansów z 15 lutego 2010 r., nr DD2/033/259/PMN/09/1113. Zgodnie z nią osoby prowadzące działalność gospodarczą w zakresie wykonywania usług transportowych mogą zaliczać do kosztów podatkowych diety z tytułu odbytych podróży. Nie ma przy tym znaczenia, czy podróż ma charakter incydentalny, czy odbywana jest w celu świadczenia usług transportowych (realizacji zasadniczego przedmiotu działalności).

W związku w pojawiającymi się kontrowersjami podjęto prace nad nowelizacją ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z art. 4 uchwalonej 12 lutego 2010 r. ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 43, poz. 246) wprowadzono następujące zmiany do ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. nr 92, poz. 879 z późn. zm.):

• dodano definicję podróży służbowej oraz
• określono, że kierowcy przysługują diety.

Kierowcy w podróży służbowej przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z wykonywaniem tego zadania służbowego, ustalane na zasadach określonych w przepisach art. 77⁵ § 3-5 kp.