Zdarza się, że udziały oraz akcje w spółkach obejmowane są w zamian za wnoszone jako aport wierzytelności własne podmiotu wnoszącego aport. W wydanej 2 lutego 2010 r. interpretacji indywidualnej Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy (sygn. ITPP1/443-1085a/09/DM, publ. http://sip.mf.gov.pl/sip/) wyjaśnił w imieniu Ministra Finansów, czy wnoszenie aportów w postaci własnych wierzytelności podlega opodatkowaniu VAT. Więcej na ten temat znajdziesz w tekście.
Stan faktyczny
Spółka, w której podatnik posiada 80,61% udziałów, zwróciła się z wnioskiem o przekształcenie zaległości spółki wobec podatnika na udziały w spółce. Podatnik zamierzał rozpatrzyć ten wniosek pozytywnie, tj. dokonać konwersji swoich wierzytelności na udziały w kapitale zakładowym spółki poprzez potrącenie umowne. W zamian za wkład niepieniężny (aport) w postaci przedmiotowych wierzytelności podatnik zamierzał objąć udziały w kapitale zakładowym spółki, a następnie dokonać potrącenia umownego.
W związku z powyższym podatnik zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem o udzielenie interpretacji, pytając, czy w związku z powyższym będzie obowiązany do ustalenia należnego VAT. Zdaniem podatnika - będzie na nim ciążył taki obowiązek.
Stanowisko Ministra Finansów
W odpowiedzi na wniosek podatnika Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy wydał, w imieniu Ministra Finansów, interpretację indywidualną z 2 lutego 2010 r. (sygn. ITPP1/443-1085a/09/DM, publ. http://sip.mf.gov.pl/sip/).
W interpretacji tej organ podatkowy uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe, wyjaśniając, że „(…) czynności polegającej na zbyciu własnej wierzytelności nie można uznać za dostawę towaru, gdyż wierzytelność stanowi prawo majątkowe, które nie mieści się w dyspozycji art. 2 pkt 6 ustawy, określającego co należy rozumieć na potrzeby podatku od towarów i usług pod pojęciem towaru. Zbycie własnych wierzytelności nie stanowi również świadczenia usługi, ponieważ jest ono jedynie przejawem wykonania prawa własności w stosunku do wierzytelności powstałej z innego tytułu (dostawy towaru lub świadczenia usługi)”.
W konsekwencji organ podatkowy wskazał, że „(…) czynność wniesienia do spółki wkładu niepieniężnego (aportu) w postaci własnej wierzytelności, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako dostawa towarów i z tych też względów z tytułu dokonanej czynności Wnioskodawca nie będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług”.
Zdaniem eksperta
Stanowisko organu podatkowego jest prawidłowe. Należy zauważyć, że opodatkowaniu VAT podlegają wyłącznie czynności wymienione w art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT), w szczególności odpłatne dostawy towarów oraz odpłatne świadczenie usług (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT).
Wierzytelności własne z pewnością nie stanowią towarów w rozumieniu VAT, a w konsekwencji czynności, których przedmiotem są takie wierzytelności, nie podlegają opodatkowaniu VAT jako dostawy towarów.
Dominuje również stanowisko, że zbycie wierzytelności własnej nie stanowi świadczenia usługi w rozumieniu VAT (zob. przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 3 kwietnia 2007 r. - sygn. akt I SA/Wr 89/07, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 27 października 2009 r. - sygn. I SA/Gd 491/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W konsekwencji zbywanie przez podatników wierzytelności własnych nie podlega opodatkowaniu VAT.
Komentowana interpretacja wskazuje, że zasada ta dotyczy również wierzytelności własnych wnoszonych jako aport do spółek. Aporty takie nie podlegają opodatkowaniu VAT, co oznacza, że ich wnoszenia nie trzeba (ani nie należy) dokumentować fakturami VAT oraz wykazywać w ewidencji i deklaracjach VAT.
Dodać warto, że stanowisko to nie jest nowe. W ostatnich latach organy podatkowe wielokrotnie wskazywały, że wnoszenie do spółek aportów w postaci własnych wierzytelności nie podlega opodatkowaniu.
Tytułem przykładu wskazać można interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 17 grudnia 2008 r. (sygn. IPPP3/443-171/08-2/MM, publ. http://sip.mf.gov.pl/sip/) czy interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 13 lipca 2009 r. (sygn. ILPP1/443-534/09-2/AT, publ. http://sip.mf.gov.pl/sip/).
Podstawa prawna: - art. 5, art. 7 oraz art. 8 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).
