Przyjmuje się, że faktury końcowe powinny być wystawiane po wydaniu towaru lub wykonaniu usługi. Zdarza się jednak, że podatnicy wystawiają faktury końcowe przedwcześnie, tj. przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi. W przypadkach takich pojawia się pytanie: czy przedwczesne wystawienie faktury skutkuje w takich sytuacjach powstaniem obowiązku podatkowego? Stanowisko w tej kwestii zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 5 stycznia 2010 r. (sygn. I SA/Wr 1467/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Sprawdź szczegóły sprawy.
Stan faktyczny
Kontrola podatkowa przeprowadzona w spółce świadczącej, między innymi, usługi archiwizacyjne odkryła, że usługi te spółka dokumentowała fakturami wystawianymi przed wykonaniem tych usług. Nieprawidłowość ta (łącznie z innymi nieprawidłowościami odkrytymi w toku kontroli) spowodowała wszczęcie postępowania podatkowego i wydanie przez naczelnika urzędu skarbowego decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego spółki za lipiec 2006 r.
Od decyzji tej spółka odwołała się do dyrektora izby skarbowej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek podatkowy przy świadczeniu usług archiwizacyjnych powstaje na zasadach ogólnych, zgodnie z przepisami art. 19 ust. 1 i 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT).
Jednocześnie dyrektor izby skarbowej uznał, że jeżeli spółka przed wykonaniem usługi archiwizowania wystawiła fakturę sprzedaży tej usługi na całkowitą jej wartość, to powinna rozliczyć się z tak powstałego obowiązku podatkowego w VAT w terminie wskazanym przez ustawę oraz w odniesieniu do kwoty objętej tą fakturą (zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT). W konsekwencji organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji, co zostało przez spółkę zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 5 stycznia 2010 r. (sygn. I SA/Wr 1467/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) uznał stanowisko organów podatkowych za nieprawidłowe. W wyroku tym czytamy, że (…) w przedmiotowej sprawie strona skarżąca wystawiła faktury przedwcześnie przed wykonaniem usługi, co w kontekście powyższego nie jest zabronione, albowiem przepis wyraźnie przewiduje jedynie termin końcowy wystawienia faktury, tj. nie później niż 7. dnia od wykonania usługi. Zatem skoro strona skarżąca wystawiła fakturę na całkowitą wartość usługi, to ona w myśl art. 19 ust. 4 ustawy o ptu będzie generowała powstanie obowiązku podatkowego wobec kwoty objętej wspomnianą fakturą.
Zdaniem eksperta
Skutki przedwczesnego wystawiania faktur budzą wątpliwości. W grę wchodzi przyjęcie jednego z trzech stanowisk.
Zgodnie z pierwszym z nich przedwczesne wystawienie faktury dokumentuje później dokonaną czynność (nie jest to tzw. pusta faktura), lecz nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego (który to obowiązek podatkowy powstaje 7. dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi).
Zgodnie z drugim z nich dokumentuje później dokonaną czynność (nie jest to pusta faktura), jak również skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego.
Zgodnie z trzecim z nich przedwcześnie wystawiona faktura nie dokumentuje później dokonanej czynności (jest tzw. pustą fakturą, z której podatek winien zostać zapłacony na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT), jak również nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego (który to obowiązek podatkowy powstaje 7. dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi).
Organy podatkowe w przedstawionej sytuacji zajęły trzecie ze stanowisk, tj. stanowisko najbardziej niekorzystne dla podatników.
Stanowisko to na szczęście zostało odrzucone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który przyjął drugie z zaprezentowanych stanowisk (wcześniej ten sam sąd zaprezentował to stanowisko między innymi w wyroku z 12 sierpnia 2009 r. - sygn. I SA/Wr 256/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ czy w wyroku z 16 października 2009 r. - sygn. I SA/Wr 1010/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Stanowisko to zdaje się również przeważać w doktrynie. Tytułem przykładu wskazać można artykuł Tomasza Michalika „Jak rozliczać faktury VAT wystawione przed wykonaniem usługi lub wydaniem towaru” (Gazeta Prawna z 5 lutego 2008 r.), w którym czytamy, że (…) konstrukcja przepisów wspomnianego art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług pozwala jednak na wniosek, że wystawienie faktury także przed wydaniem towaru, nawet mimo tego, iż faktura ta jest niewłaściwie wystawiona, rodzi obowiązek podatkowy w odniesieniu do danej czynności. Jeżeli bowiem z okoliczności sprawy nie ulega wątpliwości, że faktura dotyczy konkretnej dostawy towarów lub usługi, to w dalszym ciągu jest to faktura potwierdzająca tę czynność podlegającą opodatkowaniu.
Podstawa prawna: - art. 19 oraz art. 108 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).
