Przepisy Ordynacji podatkowej nie stoją na przeszkodzie zwrotowi nadpłaty w podatku akcyzowym, także wtedy gdy ciężar podatku poniósł nabywca opodatkowanego towaru, tak wynika z uchwały siedmiu sędziów NSA, podjętej 13 lipca 2009 r. Wyrok ten znajdzie odbicie w nowych przepisach o zwrocie nadpłaconej akcyzy.
Projekt nowych przepisów dotyczy producentów, nabywców wewnątrzwspólnotowych albo importerów energii elektrycznej, którzy następnie dokonali jej sprzedaży, uwzględniając powstanie nadpłaty w związku z zapłaconą przez nich akcyzą od energii elektrycznej.
Do dnia 1 stycznia 2006 r. Polska wynegocjowała okres przejściowy, na dostosowanie swojego systemu opodatkowania energii elektrycznej do ram wspólnotowych (zgodnie z art. 18a ust. 9 dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, zmienionej dyrektywą Rady 2004/74/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. akapit 7., dalej: dyrektywa energetyczna).
W wyniku zaniechania Rządu w latach 2005-2007 o zmianie w tym zakresie ustawy o podatku akcyzowym dopiero w 2008 r. została uchwalona nowa ustawa o podatku akcyzowym, która implementowała postanowienia dyrektywy w zakresie zasad opodatkowania energii elektrycznej akcyzą.
W projekcie ustawy przygotowanym przez Ministerstwo Finansów określono zasady ustalania nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu sprzedaży wyprodukowanej, nabytej wewnątrzwspólnotowo albo importowanej, energii elektrycznej, dokonanej w okresie od 1 stycznia 2006 r. do dnia 28 lutego 2009 r., na podstawie ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. Ma to związek z dwoma istotnymi zdarzeniami:
Do dnia 1 stycznia 2006 r. Polska wynegocjowała okres przejściowy, na dostosowanie swojego systemu opodatkowania energii elektrycznej do ram wspólnotowych (zgodnie z art. 18a ust. 9 dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, zmienionej dyrektywą Rady 2004/74/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. akapit 7., dalej: dyrektywa energetyczna).
W wyniku zaniechania Rządu w latach 2005-2007 o zmianie w tym zakresie ustawy o podatku akcyzowym dopiero w 2008 r. została uchwalona nowa ustawa o podatku akcyzowym, która implementowała postanowienia dyrektywy w zakresie zasad opodatkowania energii elektrycznej akcyzą.
W projekcie ustawy przygotowanym przez Ministerstwo Finansów określono zasady ustalania nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu sprzedaży wyprodukowanej, nabytej wewnątrzwspólnotowo albo importowanej, energii elektrycznej, dokonanej w okresie od 1 stycznia 2006 r. do dnia 28 lutego 2009 r., na podstawie ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym. Ma to związek z dwoma istotnymi zdarzeniami:
- wyrokiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-475/07 z dnia 12 lutego 2009r. oraz
- uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2009 r. odpowiadająca na pytanie, czy w świetle art. 72 §1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.), powstaje nadpłata w podatku akcyzowym, podlegająca zwrotowi w sytuacji, gdy ciężar podatku poniósł nabywca opodatkowanego towaru.
W wyroku w sprawie C-475/07, ETS orzekł, że Polska uchybiła ciążącym na niej zobowiązaniom, nie dostosowując do dnia 1 stycznia 2006 r. swojego systemu opodatkowania energii elektrycznej do wymogów unijnych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, w zakresie określenia momentu, w którym podatek od energii elektrycznej staje się wymagalny.
W dniu 13 lipca 2009 r. skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjął uchwałę w sprawie zagadnienia prawnego przekazanego mu do rozstrzygnięcia przez Izbę Finansową NSA rozpatrującą skargę kasacyjną producenta energii elektrycznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na mocy którego sąd odmówił elektrowni stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży energii elektrycznej.
W podjętej uchwale NSA stwierdził, że przepis art. 72 op nie stoi na przeszkodzie zwrotowi nadpłaty w podatku akcyzowym, także wtedy gdy ciężar podatku poniósł nabywca opodatkowanego towaru.
Przygotowana przez resort finansów ustawa reguluje skutki wynikające z ww. wyroków, uznając nadpłatę i konieczność jej zwrotu, jednak na specyficznie określonych zasadach. Zwrot będzie liczony od strat przesyłowych, według średniej określonej dla każdego roku.
Przepisy dyrektywy energetycznej nie określają podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku akcyzowego od energii elektrycznej, a określają jedynie moment, w którym podatek akcyzowy staje się wymagalny. Zatem możliwe jest obciążenie podatkiem akcyzowym producenta energii elektrycznej, jednak nie w momencie wydania przez niego energii, ale w momencie dostarczenia tej energii nabywcy końcowemu przez dystrybutora.
W efekcie opodatkowaniu podlegałaby energia elektryczna w ilości zmniejszonej o straty związane z jej przesyłem. Projekt ustawy uznaje zatem nadpłatę i konieczność jej zwrotu producentom, nabywcom wewnątrzwspólnotowym albo importerom energii elektrycznej, którzy następnie dokonali jej sprzedaży, jednakże nie w wysokości całej zapłaconej akcyzy, lecz w wysokości akcyzy zapłaconej od energii, która stanowiłaby straty związane z jej przesyłem, gdyby akcyza była pobierana na dalszym etapie obrotu.
W ustawie proponuje się przyjąć średnią wartość strat energii elektrycznej związanych z jej przesyłem odrębnie dla każdego roku. Przewidziano także możliwość wykazania przez podatników rzeczywistej wysokości strat, jeżeli są one wyższe od przyjętej średniej.
Ewentualny całkowity zwrot podatku akcyzowego od energii elektrycznej, który przysługiwałby pewnej grupie podmiotów, które wyprodukowały energię elektryczną w Polsce po 1 stycznia 2006 r. do dnia 28 lutego 2009 r., mógłby stanowić niedozwoloną pomoc publiczną dla przedsiębiorstw oraz byłby niezgodny z przepisami acquis communautaire. (m.in. dyrektywy energetycznej 2003/96/WE nakazującej opodatkowanie energii elektrycznej minimalną stawką 0,5 Euro/MW).
Kwota zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu sprzedaży energii elektrycznej w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 28 lutego 2009 r. byłaby obliczana poprzez pomnożenie odpowiedniego dla danego roku wskaźnika strat i kwoty akcyzy zapłaconej od wydanej przez producenta energii elektrycznej, wskazanej we wniosku.
Ponadto zwrot akcyzy zapłaconej z tytułu importu energii elektrycznej może stanowić dla podatników podstawę do występowania o zwrot nadpłaty podatku od towarów i usług, gdyż podatek akcyzowy wliczany jest do podstawy opodatkowania VAT z tytułu importu towaru (art. 29 ust. 13 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).
Tekst opublikowany: 28 sierpnia 2009 r.
W dniu 13 lipca 2009 r. skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjął uchwałę w sprawie zagadnienia prawnego przekazanego mu do rozstrzygnięcia przez Izbę Finansową NSA rozpatrującą skargę kasacyjną producenta energii elektrycznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na mocy którego sąd odmówił elektrowni stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży energii elektrycznej.
W podjętej uchwale NSA stwierdził, że przepis art. 72 op nie stoi na przeszkodzie zwrotowi nadpłaty w podatku akcyzowym, także wtedy gdy ciężar podatku poniósł nabywca opodatkowanego towaru.
Przygotowana przez resort finansów ustawa reguluje skutki wynikające z ww. wyroków, uznając nadpłatę i konieczność jej zwrotu, jednak na specyficznie określonych zasadach. Zwrot będzie liczony od strat przesyłowych, według średniej określonej dla każdego roku.
Przepisy dyrektywy energetycznej nie określają podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku akcyzowego od energii elektrycznej, a określają jedynie moment, w którym podatek akcyzowy staje się wymagalny. Zatem możliwe jest obciążenie podatkiem akcyzowym producenta energii elektrycznej, jednak nie w momencie wydania przez niego energii, ale w momencie dostarczenia tej energii nabywcy końcowemu przez dystrybutora.
W efekcie opodatkowaniu podlegałaby energia elektryczna w ilości zmniejszonej o straty związane z jej przesyłem. Projekt ustawy uznaje zatem nadpłatę i konieczność jej zwrotu producentom, nabywcom wewnątrzwspólnotowym albo importerom energii elektrycznej, którzy następnie dokonali jej sprzedaży, jednakże nie w wysokości całej zapłaconej akcyzy, lecz w wysokości akcyzy zapłaconej od energii, która stanowiłaby straty związane z jej przesyłem, gdyby akcyza była pobierana na dalszym etapie obrotu.
W ustawie proponuje się przyjąć średnią wartość strat energii elektrycznej związanych z jej przesyłem odrębnie dla każdego roku. Przewidziano także możliwość wykazania przez podatników rzeczywistej wysokości strat, jeżeli są one wyższe od przyjętej średniej.
Ewentualny całkowity zwrot podatku akcyzowego od energii elektrycznej, który przysługiwałby pewnej grupie podmiotów, które wyprodukowały energię elektryczną w Polsce po 1 stycznia 2006 r. do dnia 28 lutego 2009 r., mógłby stanowić niedozwoloną pomoc publiczną dla przedsiębiorstw oraz byłby niezgodny z przepisami acquis communautaire. (m.in. dyrektywy energetycznej 2003/96/WE nakazującej opodatkowanie energii elektrycznej minimalną stawką 0,5 Euro/MW).
Kwota zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu sprzedaży energii elektrycznej w okresie od 1 stycznia 2006 r. do 28 lutego 2009 r. byłaby obliczana poprzez pomnożenie odpowiedniego dla danego roku wskaźnika strat i kwoty akcyzy zapłaconej od wydanej przez producenta energii elektrycznej, wskazanej we wniosku.
Ponadto zwrot akcyzy zapłaconej z tytułu importu energii elektrycznej może stanowić dla podatników podstawę do występowania o zwrot nadpłaty podatku od towarów i usług, gdyż podatek akcyzowy wliczany jest do podstawy opodatkowania VAT z tytułu importu towaru (art. 29 ust. 13 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).
Tekst opublikowany: 28 sierpnia 2009 r.
