Skorzystaj z odroczenia podatku, jego umorzenia lub rozłożenia na raty!

Jeżeli chcesz skorzystać z odroczenia podatku, jego umorzenia lub rozłożenia na raty, przeczytaj poniższy tekst. Wskazujemy także korzystne dla podatników orzeczenia, na które możesz się powołać w pismach do organów podatkowych.

Organ podatkowy, zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej op), na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b op, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1)         odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2)         odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a op;

3)         umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Podatnik przedsiębiorca również może skorzystać z szeregu ulg podatkowych dotyczących terminowości płacenia podatków. Jednakże w stosunku do  podatnika prowadzącego działalność gospodarczą przepis ten został ograniczony przez art. 67b op, gdyż takim podatnikom można udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a op jedynie, w przypadku gdy:

1)         nie stanowią pomocy publicznej;

2)         stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;

3)         stanowią pomoc publiczną:

     a)    udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia,

     b)    udzielaną w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym,

     c)    udzielaną w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim,

     d)    udzielaną w celu promowania i wspierania kultury, dziedzictwa narodowego, nauki i oświaty,

     e)    będącą rekompensatą za realizację usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym powierzonych na podstawie odrębnych przepisów,

     f)     na szkolenia,

     g)    na zatrudnienie,

     h)    na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw,

     i)     na restrukturyzację,

     j)     na ochronę środowiska,

     k)    na prace badawczo-rozwojowe,

     l)     regionalną,

     m)   udzielaną na inne przeznaczenia przez Radę Ministrów.

Przedsiębiorcy stosują oba te przepisy, a nie tylko art. 67b op.

Problem ulg podatkowych oraz innych udogodnień w płaceniu podatków donosi się do takich pojęć jak: interes podatnika i interes publiczny. Najpierw zajmiemy się interesem publicznym.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 18 listopada 1993 r. (sygn. akt: III ARN 49/93): (…) w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej, a już szczególnie wówczas, gdy chodzi o udowodnienie, iż w interesie publicznym leży ograniczenie (lub odjęcie) określonego przez Konstytucję RP prawa własności (…).

Przykładowo, groźba likwidacji przedsiębiorstwa podatnika mieści się w tej przesłance (jak zresztą i następnej, choć z innych przyczyn). Sytuacja, w której w pewnym momencie dany podmiot nie wytrzymuje konkurencji i traci płynność finansową uzasadnia udzielenie ulgi, gdyż znika w takim wypadku podatnik, płatnik składek, a często i pracodawca. Wszelkie kryzysy rynkowe wpisane są w ryzyko gospodarcze podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Jak stwierdził NSA w wyroku z 28 stycznia 2000 r.: w interesie publicznym jest bowiem przede wszystkim zapobieganiu likwidacji podmiotów gospodarczych, a co za tym idzie podstawowym celem umarzania zaległości podatkowych podmiotów gospodarczych jest zapobieganie ich bankructwu (sygn. akt III SA 181/99). Argumentując w tym kierunku, powołać też można wysokość zaległości podatkowych, która powoduje, że brak ich rozłożenia na raty, odroczenia lub umorzenia spowoduje konieczność przeprowadzenia likwidacji działalności gospodarczej.

W interesie publicznym, biorąc pod uwagę obecną sytuację w kraju, leży niewątpliwie ochrona miejsc pracy oraz zachowanie tzw. źródła podatkowego. Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą mogą posługiwać się również jako argumentem, faktem podejmowania inwestycji, dotychczasowym poziomem zyskowności i zapewnianiem zatrudnienia, a także dotychczasowymi wpływami podatkowymi zarówno z tego tytułu, jak i bezpośrednio w związku z prowadzoną działalnością.

Sytuacja, w której podatnik zmuszony jest do zaprzestania prowadzonej działalności zarobkowej, zwolnienia zatrudnianych pracowników stoi w rażącej sprzeczności z interesem publicznym w postaci interesu podatkowego Skarbu Państwa - co podatnicy wnioskujący o ulgę, nie tylko w szczególnie ciężkiej sytuacji, mogą podnosić we wniosku o stosowną ulgę. Należy bowiem wskazać, iż dla Skarbu Państwa znacznie mniej opłacalna jest sytuacja, w której:

• prowadzona egzekucja nie będzie wiązać się z wyegzekwowaniem całej zaległości podatkowej,
• przestaje funkcjonować aktywny podatnik, który ze swojej działalności zapewnić może znaczne wpływy z tytułu podatku dochodowego oraz VAT,
• przestaje funkcjonować pracodawca dający zatrudnienie i będący płatnikiem podatków i składek z tytułu tego tytuł,
• zatrudniani pracownicy i wspólnicy będą zwolnieni i znajdą się na utrzymaniu Państwa i wobec nieudzielenia wnioskowanej pomocy publicznej nie będą mieli widoków na odzyskanie zlikwidowanych miejsc pracy,
• podatnik może nigdy nie być w stanie spłacić rosnącego w opisany wyżej sposób zadłużenia publicznoprawnego, a może nawet nie móc płacić bieżących zobowiązań podatkowych, które tym samym będą obciążać dodatkowo Skarb Państwa.

Udzielenie ulgi wiązać się może z konkretnymi korzyściami dla interesu finansowego Skarbu Państwa, jak również szerzej rozumianego interesu publicznego:

• uiszczona zostanie zaległa należność podatkowa,
• Skarb Państwa zostanie wynagrodzony należną od udzielonej pomocy publicznej opłatą prolongacyjną - przy ulgach, przy których się ją nalicza,
• z obrotu nie zostanie wyeliminowany aktywny, płacący znaczne podatki podatnik, który również nie będzie musiał liczyć, poza wnioskowanym zakresem, na pomoc Skarbu Państwa,
• utrzymanie działalności gospodarczej podatnika pozwolić może na zatrudnienie zwolnionych wcześniej pracowników, a w perspektywie także nowych osób - co pociągnie za sobą zmniejszenie bezrobocia, a także dalsze zasilenie funduszy publicznych składkami i podatkami płaconymi przez zatrudnionych,
• podatnik nie będzie generować nowych zaległości podatkowych i będzie w stanie na bieżąco regulować wszelkie swój zobowiązania.

Orzecznictwo NSA wskazuje, że za ważnym interesem podatnika przemawia przede wszystkim jego sytuacja materialna. Dotyczy to zarówno wniosków o rozłożenie podatku na raty, czy też o odroczenie terminu płatności, jak również wniosków o umorzenie zaległości podatkowych. Można się zatem się posiłkować w tym zakresie bogatym orzecznictwem odnośnie do umorzenia zaległości podatkowych. Musisz jednakże mieć na uwadze odmienny cel tych dwóch różnych instytucji. Przy odroczeniu terminu, czy też rozłożeniu na raty państwo nie pozbawia się należnych mu płatności, w przeciwieństwie do instytucji umorzenia zaległości podatkowych.

Przesłanka ważnego interesu strony musi dotyczyć konkretnej sytuacji, konkretnego podmiotu przy zastosowaniu kryteriów obiektywnych. Jak zauważył WSA w Warszawie w wyroku z 29 sierpnia 2006 r. (sygn. akt II SA/Wa 497/07): (…) skoro podatnik, powołując się na swoją trudną sytuację ekonomiczną wynikającą z ciążących na nim długów wskazywał, że zapłata ciążących na nim zaległości podatkowych w znacznych kwotach, może negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie jego przedsiębiorstwa, a w dalszej konsekwencji doprowadzić do jego likwidacji, to brak było podstaw do twierdzenia, że okoliczności te nie świadczą o ważnym interesie podatnika. W przypadku spółki akcyjnej nie można uznać, że prowadzenie przez nią przedsiębiorstwa zarobkowego nie stanowi dla niej ważnej kwestii (…).

Dlatego we wniosku o ulgę powołujesz aktualną sytuację przedsiębiorstwa. Wskazywać musisz na swoją sytuację finansową, osiągane dochody, które - co należy wykazać - są niższe niż wartość zadłużenia. Powołujesz się także na brak możliwości dalszego prowadzenia działalności, spłat zadłużenia - z uwagi na zagrożenie likwidacją (z powołaniem wyroków wskazanych w poprzednim punkcie).

Poza tym, że w wniosku do organu podatkowego analizie podlegać powinny elementy stanu faktycznego aktualne na dzień składania pisma, to dodatkowo musisz wykazać szereg innych okoliczności, takich, jak: aktualna sytuacja finansowa, możliwość uiszczenia zaległości objętych wnioskiem, możliwość dalszego prowadzenia działalności lub nawet jej rozwoju i płacenia z tego tytułu należności publicznoprawnych, itp. Jak bowiem stwierdził WSA w Gdańsku w wyroku z 8 stycznia 2008 r. (sygn. akt I SA/Gd 909/07): (…) interes podatnika, w rozumieniu art. 67a §1 op należy widzieć mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, w tym wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków (…).

Żadne wniosek nie zostanie uwzględniony, jeżeli nie wykażesz dowodowo powyższych okoliczności. Zawsze dołącz dokumenty przedstawiające opisaną w Twoim piśmie sytuację!

Tekst opublikowano: 22 października 2009 r.