Skoryguj zaliczki na podatek i składki ZUS od pakietów medycznych!

Pakiety medyczne, jako przychód ze stosunku pracy podlegają opodatkowaniu oraz - co do zasady - również oskładkowaniu. Właściwie los świadczeń medycznych został w tym zakresie przesądzony. Organy podatkowe jak i sądy twardo stoją na stanowisku, że mamy do czynienia z przysporzeniem z nieodpłatnych świadczeń, nawet jeśli pracodawca opłaca abonament ryczałtowo, bez względu na fakt skonsumowania danej usługi medycznej. Przychód z tego tytułu powstaje w momencie otrzymania uprawnienia do korzystania z oferty placówki medycznej (abonamentu medycznego), a nie w momencie skorzystania z konkretnego leczenia. W ubiegłym roku 24 maja 2011 r. NSA wydał uchwałę (II FPS 1/10), w której podzielił opinię organów podatkowych o konieczności opodatkowania wartości pakietów medycznych w części obejmującej nieobowiązkową ochronę zdrowia pracowników. Już wtedy pojawiły się dyskusje na temat obowiązku dokonywania korekt w podatku oraz składkach. Ostatnie orzeczenie NSA z 24 października 2011 r. (II FPS 7/10) po raz kolejny potwierdziło, że nie da się uniknąć zapłaty danin od opieki medycznej.

Najwięcej pracy z odkręceniem nieprawidłowości związanych z niepobieraniem zaliczek podatkowych od wartości pakietów, mają pracodawcy. Wynika to z odpowiedzialności, jaką płatnik jest obciążony na podstawie przepisów op.

Na gruncie przepisów updof funkcję płatnika potwierdza art. 31 updof. Zakłady pracy są obowiązane, jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku pracy i pokrewnych oraz zasiłki z ubezpieczenia społecznego, których płatnikami są te zakłady pracy.

Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi fakt niepobrania i niewpłacenia podatku (np. od wartości pakietów medycznych), organ ten wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej płatnika, w której określa wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku. Decyzję, organ podatkowy może wydać również po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego.

Reasumując, w przypadku, gdy przepisy prawa podatkowego przewidują pobór zaliczki na podatek dochodowy przez płatnika, odpowiedzialność za jej niepobranie lub niewpłacenie w terminie, co do zasady ponosi płatnik, a tylko wyjątkowo podatnik.

Sytuacja taka ma miejsce, gdy odrębne przepisy stanowią inaczej, albo podatek nie został pobrany z winy podatnika.

Płatnikowi, który nie wykonał czynności związanych z poborem i wpłatą podatku na konto urzędu skarbowego, pozostaje skorygowanie poprzednio złożonych deklaracji. Chodzi tu o deklaracje roczne PIT-4R oraz informacje PIT-11. Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie deklaracji korygującej wraz z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty.

Zatem, płatnik powinien w wyjaśnieniach opisać, że:

• korekta deklaracji PIT-4R dotyczy kwot należnych zaliczek na podatek,
• korekta informacji PIT-11 dotyczy sumy przychodów ze stosunku pracy w związku z doliczeniem wartości pakietu medycznego udostępnionego pracownikowi w danym roku podatkowym.

W korektach informacji PIT-11 pracodawca podwyższa tylko wartość przychodu ze stosunku pracy, natomiast pozostałe dane nie ulegają zmianie. Składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz zaliczki podatkowe zostały, bowiem potrącone i odprowadzone w wysokościach wcześniej wykazanych.

Zaległe, nienaliczone od pakietu medycznego zaliczki, płatnik musi zapłacić do urzędu wraz z odsetkami za zwłokę. Ustalenie kwot zaległości wymaga obliczenia podatku od wartości pakietu medycznego za poszczególne miesiące każdego roku podatkowego.

W uzasadnieniu korekty informacji PIT-11 pracodawca powinien również zawrzeć informację, że zaległe zaliczki wraz z odsetkami zapłaci ze swoich środków.

Dlaczego? Otóż, pracownik po otrzymaniu od pracodawcy korekt informacji PIT-11 będzie zobligowany do skorygowania swoich zeznań rocznych za ubiegłe lata. Na podstawie tych nowych informacji ponownie ustali wysokość należnego podatku. W przypadku niedopłaty nie będzie musiał jej płacić wraz z odsetkami, skoro zaległość zapłacił płatnik. Organ będzie o tym wiedział z wyjaśnienia przyczyn korekty informacji PIT-11.

Oznacza to, że pracodawców czeka sporządzanie korekt za 5 lat wstecz.

Podatnicy, którzy nie są już pracownikami danego płatnika (byli pracownicy), muszą we własnym zakresie skorygować zeznania roczne, ustalić niedopłatę i zapłacić zaległość wraz z odsetkami. Będą musieli postarać się o informację na temat wysokości przychodu z tytułu pakietu medycznego.

W przypadku składek ubezpieczeniowych, podstawą ich wymiaru jest przychód pracownika z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, w rozumieniu updof. To, co jest przychodem dla celów podatkowych, podlega również obciążeniu składkami. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy dane świadczenie wolne jest z oskładkowania na podstawie rozporządzenia składkowego.

Jeżeli więc pakiet medyczny podlegał składkom na ZUS, a płatnik ich nie pobrał i nie wpłacił, ma obowiązek sporządzić korekty imiennych raportów miesięcznych ZUS RCA za każdego z pracowników objętych opieką medyczną oraz korekty deklaracji zbiorczych ZUS DRA. W korektach należy podwyższyć podstawę wymiaru wszystkich składek o wartość pakietu, rozliczyć je ponownie i zapłacić zaległość wraz z odsetkami za zwłokę.

Korekty należy sporządzić i zaległości zapłacić za 10 ostatnich lat. Zgodnie, bowiem z art. 24 ust. 4 ustawy systemowej należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne tj. od dnia następnego po dacie, do której powinny zostać opłacone.

Pracodawca, który zapłacił za danego pracownika zaległy podatek oraz składki w części finansowanej przez stronę ubezpieczoną może domagać się od niego zwrotu tych należności (należności głównej, bez odsetek). Pracodawca, bowiem wypełnił swoje obowiązki wobec urzędów, jako płatnik a rozliczenie się z zapłaconych danin powinno już nastąpić między nim a pracownikiem.

Są tu dwie możliwości:

1. Pracownik zgadza się na zwrot podatku i składek, które pracodawca pokrył z własnych środków. Pracownik może albo wpłacić sumę do kasy pracodawcy albo wyrazić pisemną zgodę na potrącenie z jego wynagrodzenia netto. Wówczas pracodawca traktuje należność, jako dobrowolne potrącenie na jego rzecz, z zachowaniem kwoty wolnej w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę netto.
2. Pracownik nie wyraża zgody na zwrot. W tej sytuacji, kiedy nie ma zgody pracownika pracodawca winien doliczyć zapłacone przez siebie należności budżetowe do przychodu pracownika ze stosunku pracy. Są to, bowiem świadczenia ponoszone za pracownika.

Zatem, będą one podlegały opodatkowaniu i oskładkowaniu jak zwykły przychód z etatu.