Składki na PPE a koszty uzyskania przychodów

W porównaniu do wcześniej zajmowanego stanowiska nastąpi zmiana wykładni stosowanej przez organy podatkowe. Dotychczas stały one na stanowisku, że przepisy art. 15 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm., dalej: updop), należy odczytywać łacznie z art. 16 ust. 1 pkt 59 updop, wymagającym m.in. 5-letniego okresu uczestnictwa w ubezpieczeniu.
Świadczenia na rzecz pracowników, także wydatki na PPE, mogły być zaliczone do kosztów podatkowych, tylko wtedy, jeśli oszczędzanie na emeryturę w PPE miało charakter długoterminowy.

Jednocześnie Minister Finansów podkreślił, że nieaktualny jest dotychczas prezentowany pogląd, zgodnie z którym przepisem decydującym o zaliczeniu składki podstawowej opłacanej przez pracodawców w ramach pracowniczych programów emerytalnych powinien być art. 15 ust. 1 updop, w powiązaniu z art. 16 ust. 1 pkt 59 updop.

Minister Finansów, w nowej wykładni prawa podatkowego, stwierdził zatem, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych (Dz.U. nr 116, poz. 1207, z późn. zm.) pracownicze programy emerytalne mogą być prowadzone w jednej z następujących form:

• funduszu emerytalnego,
• umowy o wnoszenie przez pracodawcę składek pracowników do funduszu inwestycyjnego,
• umowy grupowego ubezpieczenia na życie pracowników z zakładem ubezpieczeń w formie grupowego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym,
• zarządzania zagranicznego.

W myśl art. 15 ust. 1 updop kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Jednocześnie w przepisach art.15 ust. 1b-1h oraz ust. 1q tej ustawy określone zostały szczególne rodzaje wydatków (kosztów), których poniesienie uprawnia do zaliczenia ich do kosztów podatkowych.

Usytuowanie tego rodzaju wydatków w odrębnych ustępach art. 15 updop, zdnaniem Ministra Finansów, miało m.in. na celu wyeliminowanie wątpliwości, jakie mogą pojawiać się przy kwalifikowaniu tego rodzaju wydatków do kosztów podatkowych. Wydatkami tymi są m.in. wydatki poniesione przez pracodawcę na zapewnienie prawidłowej realizacji pracowniczego programu emerytalnego w rozumieniu przepisów o pracowniczych programach emerytalnych (art. 15 ust. 1d updop).

Tym samym przepis art. 15 ust. 1d updop stanowi podstawę do zaliczania do kosztów podatkowych wydatków (w tym składek podstawowych) ponoszonych przez pracodawców w ramach realizowanych pracowniczych programów emerytalnych, bez względu na formę, w jakich są one prowadzone. Dotyczy to zatem także opłacanej przez pracodawców składki na pracowniczy program emerytalny prowadzony w formie grupowego ubezpieczenia na życie pracowników z zakładem ubezpieczeń.

Skoro składki podstawowe opłacane w ramach pracowniczych programów emerytalnych, w tym realizowanych w formie grupowego ubezpieczenia na życie pracowników z zakładem ubezpieczeń, kwalifikowane są do kosztów podatkowych w oparciu o postanowienia art. 15 ust. 1d updop, to tym samym do składek związanych z tego rodzaju ubezpieczeniem nie mają zastosowania ograniczenia wynikające z art. 16 ust. 1 pkt 59 tej ustawy (m. in. wymagany 5-letni okres uczestnictwa w ubezpieczeniu).

Tym samym Minister Finansów wskazał, że przepis art. 16 ust. 1 pkt 59 updop dotyczy innej kategorii grupowych ubezpieczeń na życie zawieranych przez pracodawcę na rzecz pracowników, niż te które zawierane są w ramach pracowniczych programów emerytalnych.

Stanowisko takie prezentowane jest także przez orzecznictwo (m.in. WSA w Gdańsku z wyrok z 15 maja 2007 r., sygn. akt I Sa/Gd 375/06 oraz WSA w Gliwicach wyrok z 20 czerwca 2007 r., sygn. akt I Sa/Gl 1485/06).

W związku z tym należy stwierdzić, że opłacane przez pracodawców na rzecz pracowników składki podstawowe w ramach pracowniczych programów emerytalnych, należy zaliczać do kosztów podatkowych na podstawie art. 15 ust. 1d updop.

Podobnie kwestia ta uregulowana jest u pracodawców rozliczających podatek dochodowy w oparciu o ustawę z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176, z późn. zm., dalej: updof).
W tym wypadku analogicznym przepisem jest przepis art. 22 ust. 1b updof.


Tekst opublikowany: 18 marca 2008 r.