Od 1 października 2011 r. zmieniły się zasady zgłaszania do ubezpieczeń i opłacania składek za studentów zleceniobiorców. Chodzi o te osoby, które ukończyły studia pierwszego stopnia w trakcie roku akademickiego. Sprawdź, jak je teraz należy traktować po dacie obrony pracy licencjackiej!
© FotoChannels / Glow Image
Ustawa systemowa nie określała statusu studenta
Posiadanie przez ubezpieczonego statusu studenta, co do zasady, nie ma wpływu na jego sytuację prawną w zakresie ubezpieczeń społecznych.
| Wyjątek dotyczy zleceniobiorców w rozumieniu ustawy systemowej, a więc osób, które wykonują pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. |
Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 4 ustawy systemowej nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym zleceniobiorcy, którzy są uczniami gimnazjów, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat.
| Na marginesie wypada jednak zauważyć, że art. 6 ust. 4 ustawy systemowej nie stosuje się do niań, które sprawują opiekę nad dziećmi na podstawie umowy uaktywniającej, a wynika to z art. 6 ust. 4a ustawy systemowej. |
Ustawa systemowa nie określa bliżej kto jest studentem w rozumieniu jej przepisów. Stąd też ZUS w tym zakresie sięga do przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
Osoba, która ukończyła studia pierwszego stopnia, zachowuje prawa studenta do…
Dnia 1 października 2011 r. weszła w życie ustawa nowelizująca, która nowelizuje ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym m.in. w zakresie statusu studenta. I tak, zgodnie z regulacjami prawnymi, które wprowadziła ustawa nowelizująca:
- studentem jest osoba kształcąca się na studiach wyższych,
- studia wyższe to studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, prowadzone przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia,
- studia pierwszego stopnia to forma kształcenia, na którą są przyjmowani kandydaci posiadający świadectwo dojrzałości, kończąca się uzyskaniem kwalifikacji pierwszego stopnia, tj. efektu kształcenia na studiach pierwszego stopnia, zakończonych uzyskaniem tytułu zawodowego licencjata, inżyniera lub równorzędnego określonego kierunku studiów i profilu kształcenia, potwierdzonym odpowiednim dyplomem,
- studia drugiego stopnia to forma kształcenia, na którą są przyjmowani kandydaci posiadający co najmniej kwalifikacje pierwszego stopnia, kończąca się uzyskaniem kwalifikacji drugiego stopnia, tj. efektu kształcenia na studiach drugiego stopnia, zakończonych uzyskaniem tytułu zawodowego magistra, magistra inżyniera lub równorzędnego określonego kierunku studiów i profilu kształcenia, potwierdzonym odpowiednim dyplomem,
- jednolite studia to forma kształcenia, na którą są przyjmowani kandydaci posiadający świadectwo dojrzałości, kończąca się uzyskaniem kwalifikacji drugiego stopnia,
- osoba, która ukończyła studia pierwszego stopnia, zachowuje prawa studenta do 31 października roku, w którym ukończyła te studia.
| O ile definicje wymienione w pkt 1-5 nie wpływają na dotychczasowe rozumienie terminu „student” na gruncie ustawy systemowej - i tak jak to miało miejsce dotychczas, nie są nim objęci uczestnicy studiów doktoranckich czy też studiów podyplomowych - o tyle zmiana wymieniona w pkt 6 ma już taki charakter. |
Dotychczas bowiem osoba, która ukończyła studia pierwszego stopnia, od daty ukończenia tych studiów nie była traktowana jako student przez ZUS.
Co za tym idzie, wykonując pracę na podstawie:
- umowy agencyjnej,
- umowy zlecenia lub
- innej umowy o świadczenie usług
- podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym.
Z obowiązującego od 1 października br. art. 167 ust. 2a ustawy Prawa o szkolnictwie wyższym wynika, że od tego dnia osoba, która ukończyła studia pierwszego stopnia, status studenta traci w istocie dopiero 1 listopada roku, w którym ukończyła te studia. Do tego też dnia, jeżeli nie ukończyła 26. roku życia i nie jest nianią wykonującą pracę na podstawie umowy uaktywniającej, stosuje się do niej art. 6 ust. 4 ustawy systemowej, zgodnie z którym zleceniobiorcy będący studentami, do ukończenia 26 lat, nie podlegają ubezpieczeniom społecznym.
PRZYKŁAD
Jan K. jest zatrudniony na podstawie umowy zlecenia w firmie informatycznej. Dnia 31 stycznia 2012 r. Jan K. ukończył studia pierwszego stopnia na Politechnice Warszawskiej. Z uwagi na to, że nie ukończył 26 lat i prawa studenta zachowuje do 31 października 2012 r., do tego też dnia nie podlega ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia.
Na koniec wypada dodać, że tak jak to miało miejsce dotychczas, za datę ukończenia studiów uważa się datę:
- złożenia egzaminu dyplomowego,
- złożenia ostatniego wymaganego planem studiów egzaminu - w przypadku kierunków lekarskiego, lekarsko-dentystycznego i weterynarii,
- zaliczenia ostatniej, przewidzianej w planie studiów praktyki - w przypadku kierunku farmacja,
- skreślenia z listy studentów.
Podstawa prawna: - art. 6 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.),
- art. 2 ust. 1 pkt 5, 7-11, 18f-18h i 18k oraz art. 167 ustawy z 27 lipca 2005 r. o Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365 z późn. zm.),
- art. 1 oraz art. 38 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 84, poz. 455 z późn. zm.).
- art. 2 ust. 1 pkt 5, 7-11, 18f-18h i 18k oraz art. 167 ustawy z 27 lipca 2005 r. o Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365 z późn. zm.),
- art. 1 oraz art. 38 ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 84, poz. 455 z późn. zm.).
