Ryczałt i karta podatkowa od 1 stycznia 2007 r.

Wiele zmian w uproszczonych zasadach opodatkowania wprowadziła ustawa z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 217, poz. 1588). Poniżej omawiamy najważniejsze zmiany w ustawie z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 z późn. zm., dalej: uzpdof).

Od 1 stycznia 2007 r. zmianie ulegną stawki karty podatkowej, kwoty, do której można wykonywać świadczenia przy prowadzeniu niektórych usług z wyjątkiem świadczeń dla ludności, oraz wysokość kwartalnych stawek ryczałtu od przychodów proboszczów i wikariuszy. Nowe stawki znajdziesz w obwieszczeniu Ministra Finansów z 10 listopada 2006 r. w sprawie stawek karty podatkowej, kwoty do której można wykonywać świadczenia przy prowadzeniu niektórych usług z wyjątkiem świadczeń dla ludności oraz kwartalnych stawek ryczałtu od przychodów proboszczów i wikariuszy, obowiązujących w 2007 r. (M.P. nr 81, poz. 816).

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 6 kwietnia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz.U. nr 89 poz. 844) nie dłużej niż do 31 grudnia 2006 r. mogła być stosowana dotychczas obowiązująca PKWiU stanowiąca załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 marca 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz.U. nr 42, poz. 264 z pźn. zm.).

Od 1 stycznia 2007 r. z uwagi na brak nowego rozporządzenia Rady Ministrów stosowanie dotychczasowej PKWiU dla celów podatkowych jest możliwe jedynie wtedy, gdy wynika z innych przepisów, w szczególności przepisów prawa podatkowego.

Biorąc powyższe pod uwagę należy zauważyć, że tylko przepisy ustawy o VAT odwołują się wprost do PKWiU, bez określenia, o którą to klasyfikację chodzi co oznacza, iż zastosowanie ma obecna PKWiU. Ustawy o podatku dochodowym nawiązują do PKWiU, każda tylko w jednym przepisie (art. 16a ust 2 pkt 4 updop i art. 22a ust 2 pkt 4 updof), wiążąc to dodatkowo z już nieobowiazującym Systematycznym Wykazem Wyrobów, ale regulacja ta nie wywiera dużych skutków podatkowych.

Istotnym z punktu widzenia ryczałtowców i podatników na karcie podatkowej jest to, że ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym - w zakresie mającym zastosowanie dla celów stosowania PKWiU do ryczałtu - w art. 4 ust. 1 pkt 1 odwołuje się do tracącej (z dniem 31 grudnia 2006 r.) moc obowiązującą PKWiU. W związku z tym od 1 stycznia 2007 r. nie powinny mieć zastosowania te wszystkie regulacje z ustawy ryczałtowej oraz z jej załączników, w których nawiązuje się czy też odsyła do klasyfikacji statystycznej, gdyż odesłania te dotyczą aktu, który stracił moc obowiązującą. Wniosek z tego jest zatem prosty, a w zasadzie są one co najmniej dwa:

- od 1 stycznia 2007 r. trudno będzie precyzyjnie powiedzieć, jaką stawkę ryczałtu lub karty podatkowej należy zastosować do określonych w uzpdof przedmiotów działalności, bo nie można stosować dotychczasowej klasyfikacji i jej nomenklatury statystycznej,
- od 1 stycznia 2007 r. z powodu jak wyżej, w szczególności nie powinny mieć zastosowania wyłączenia z możliwości opodatkowania ryczałtem wynikające z załącznika nr 2 do uzpdof, gdyż ten odwołuje się do nieobowiązującego aktu prawnego - fiskus może tu mieć problem, gdy podatnicy nie będący uprawnieni do ryczałtu z uwagi na załącznik nr 2 do uzpdof, po 1 stycznia 2007 r. - zauważywszy utratę mocy dotychczasowej PKWiU - zgłoszą zmianę formy opodatkowania z zasad ogólnych na ryczałt.

Do przychodów osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej, także prowadzonych w formie spółki cywilnej osób fizycznych lub spółki jawnej osób fizycznych opodatkowanych ryczałtem z tytułu różnic kursowych od 1 stycznia 2007 r. stosujesz odpowiednio art. 24c ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej: updof). Ujemne różnice kursowe zmniejszają przychody uzyskane w roku podatkowym, w którym te różnice powstały (art. 6 ust. 1c uzpdof). Oznacza to, że podatnicy opodatkowani ryczałtem rozliczą różnice kursowe na takich samych zasadach jak podatnicy opodatkowani na zasadach ogólnych.

Nowelizacja ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym wprowadza zmianę w wysokości limitu uprawniającego do opodatkowania ryczałtowego (art. 6 ust. 4 pkt 1 uzpdof). Kwota limitu została obniżona z 250.000 euro do 150.000 euro (czyli w przeliczeniu na złote: 597.525 zł (150.000 euro × 3,9835 zł).

Zmiana ta ma jednak zastosowanie dopiero od 1 stycznia 2008 r. (zgodnie z art. 22 nowelizacji, jej art. 2 pkt 1 lit. b i c, pkt 2 lit. b wchodzą w życie z 1 stycznia 2008 r.).

- prowadziłeś działalność samodzielnie lub w formie spółki, z której przychody były opodatkowane wyłącznie w formie karty podatkowej,

- lub za część roku byłeś opodatkowany w formie karty podatkowej i za część roku na ogólnych zasadach.

Kwotę limitu obliczasz wyłącznie na podstawie wystawionych faktur lub rachunków (art. 6 ust. 6 uzpdof).

Jeżeli wybrałeś uproszoną formę opodatkowania, jaką jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, utracisz prawo do opodatkowania w tej formie od miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskasz przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej prowadzonej:

Masz wtedy obowiązek zaprowadzić właściwe księgi i opłacać podatek dochodowy na ogólnych zasadach (art. 8 ust. 6 i 7 uzpdof).

Od 1 stycznia 2007 r., jeżeli prowadzisz działalność w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, stracisz możliwość opodatkowania swojej działalności ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Do grupy podatników, którzy nie mogą korzystać z opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, dodano bowiem podatników prowadzących działalność w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych (art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. f uzpdof).

Nie ma natomiast zmian w załączniku nr 2 do uzpdof, zawierającym wykaz usług, których świadczenie wyłącza Cię z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Do podatników opodatkowanych ryczałtowo w 2007 r. będą miały zastosowanie takie same zwolnienia przedmiotowe jak dla podatników rozliczających się na zasadach ogólnych (art. 10 uzpdof).

Zwolnienia od podatku dochodowego, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 43, 46, 47a, 47c, 111, 114, 122, 125 i 129 updof, stosujesz odpowiednio opłacając ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

- dochodów uzyskanych z tytułu wynajmu pokoi gościnnych, w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym, osobom przebywającym na wypoczynku oraz dochody uzyskane z tytułu wyżywienia tych osób, jeżeli liczba wynajmowanych pokoi nie przekracza 5,

- dochodów otrzymanych przez podatnika, jeżeli:

- dotacje z budżetu państwa otrzymane na dofinansowanie przedsięwzięć realizowanych w ramach Specjalnego Przedakcesyjnego Programu na Rzecz Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich (SAPARD),

- kwot otrzymanych od agencji rządowych, jeżeli agencje te otrzymały środki na ten cel z budżetu państwa,

- oprocentowania otrzymanego w związku ze zwrotem nadpłaconych zobowiązań podatkowych i innych należności budżetowych, a także oprocentowanie zwrotu różnicy podatku od towarów i usług, w rozumieniu odrębnych przepisów,

- wartości otrzymanych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych oraz wartość świadczeń rzeczowych (w naturze) finansowanych lub współfinansowanych ze środków budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego, ze środków agencji rządowych lub ze środków pochodzących od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, w ramach rządowych programów,

- wkładu własnego podmiotu publicznego, otrzymanego przez partnera prywatnego i przeznaczony na cele określone w umowie o partnerstwie publiczno-prywatnym,

- wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn,

- dotacje, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, otrzymane z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Jako podatnik uzyskujący przychody i opłacający ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w 2007 r. masz prawo odliczyć od przychodów stratę oraz wydatki określone w art. 26 ust. 1 updof, jeżeli nie odliczyłeś ich od dochodu lub nie zaliczyłeś ich do kosztów uzyskania przychodów na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym (art. 11 ust. 1 i 2 uzpdof).

Podatnicy opodatkowani w formie zryczałtowanej mogą obniżyć przychody o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym. Możesz obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących 5 latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% kwoty tej straty.

Łączna kwota odliczeń od przychodów została ograniczona podobnie jak w przypadku podatników opodatkowanych na zasadach ogólnych, m.in. tak jak w przypadku odliczania darowizn, wydatków związanych z ulga rehabilitacyjną, wydatków na leki.

W przypadku dokonywania ww. odliczeń od przychodów stosujesz odpowiednio przepisy art. 9 ust. 3 i 3a oraz art. 26 ust. 5-7h updof.

Jako ryczałtowiec w 2007 r. masz również takie samo prawo jak podatnicy na księgach do przekazania 1% podatku należnego na rzecz organizacji pożytku publicznego (art. 21 ust. 3a-3d).

Jeżeli dokonasz odpłatnego zbycia praw majątkowych lub nieruchomości będących: środkami trwałymi, składnikami majątku, o wartości nieprzekraczającej 3.500 zł (o których mowa w art. 22d ust. 1 ustawy o podatku dochodowym, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa, ustalona zgodnie z art. 22g ustawy o podatku dochodowym, jest niższa niż 1.500 zł) i wartościami niematerialnymi i prawnymi, które podatnik ująłeś w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, stawka podatku nie ulega zmianie. Jak dotychczas zapłacisz, bez względu na okres ich nabycia, 10% uzyskanego przychodu, nawet jeżeli przed zbyciem wycofałeś je z pozarolniczej działalności gospodarczej, a pomiędzy pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik majątku został wycofany z działalności, i dniem jego zbycia nie upłynęło 6 lat.

To samo dotyczy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie, których nie ująłeś w wykazie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a wykorzystujesz je w pozarolniczej działalności gospodarczej.

Zmiana ta ma jedynie charakter dostosowujący i wynika ze zmian w updof (uchylenie art. 28 updof).

Ważniejsza jest natomiast zmiana w przypadku odpłatnego zbycia wykorzystywanych przez Ciebie w pozarolniczej działalności gospodarczej:

- budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu,

- gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie,

- związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie.

Jeżeli dokonasz ich odpłatnego zbycia przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym je nabyłeś lub zostały wybudowanie – stawka podatku wynosi 19% podstawy obliczenia podatku, jednakże wtedy zastosowanie mają art. 21 ust. 1 pkt 126 i art. 30e updof.

Podstawą obliczenia podatku jest dochód, który ustalasz jako różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw a kosztami uzyskania tego przychodu, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

W przypadku odpłatnego zbycia w drodze zamiany ww. nieruchomości lub praw dochód ustala się u każdej ze stron umowy na opisanych wyżej zasadach.

Podatek musisz zapłacić w terminie złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.

Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych nie łączysz z dochodami (przychodami) z innych źródeł.

Wyżej opisane zasady nie mają zastosowania, jeżeli:

- pod warunkiem że byłeś zameldowany ww. budynku lub lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą jego zbycia.

Zwolnienie ma zastosowanie jeżeli w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, złożysz oświadczenie, że spełniasz warunki do zwolnienia, we właściwym według Twojego miejsca zamieszkania. Zwolnienie ma zastosowanie łącznie do obojga małżonków.

Z uwagi na wejście w życie 1 stycznia 2007 r. nowego podatku (ustawa z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym, Dz.U. nr 183, poz. 1353), podatnicy, będący armatorami w rozumieniu ustawy o podatku tonażowym, prowadzący działalność opodatkowaną podatkiem tonażowym oraz inną działalność opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, są obowiązani w ewidencji wyodrębnić przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem tonażowym i ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Pośród warunków, które musisz spełnić, aby skorzystać z opodatkowania kartą podatkową, nowelizacja dodała jeden nowy warunek. Prowadzona przez Ciebie pozarolnicza działalność gospodarcza zgłoszona we wniosku o objęcie opodatkowaniem kartą podatkową musi mieścić się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 25 w ust. 1 w pkt t uzpdof). Zgodnie zaś z art. 24 ust. 1 uzpdof prowadząc działalność opodatkowaną w formie karty podatkowej po 1 stycznia 2007 r. nadal nie masz obowiązku prowadzenia ksiąg, składania zeznań podatkowych oraz wpłacania zaliczek na podatek dochodowy.

Jeżeli zrezygnujesz z karty podatkowej, do końca miesiąca, w którym zrzekłeś się zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej, jesteś obowiązany opłacać podatek dochodowy na ogólnych zasadach. W tym przypadku masz obowiązek wpłacić - w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zrezygnowałeś z opodatkowania w formie karty podatkowej - różnicę pomiędzy kwotą podatku dochodowego obliczonego na ogólnych zasadach za okres od początku roku do końca miesiąca, w którym to zrzeczenie miało miejsce, a kwotą podatku dochodowego zapłaconego przez Ciebie w formie karty podatkowej, w okresie przed zrzeczeniem się opodatkowania w tej formie (art. 32 ust. 3 uzpdof).