Rozporządzenie Rady Unii Europejskiej, dowiedz się, jak je stosować?

Do tej pory byłeś przyzwyczajony, że regulacje dotyczące opodatkowania VAT znajdziesz w ustawie z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT) oraz w wydanych do niej rozporządzeniach. Wśród uregulowań Unii Europejskiej natomiast największe znaczenie miały (i wciąż mają) dyrektywy Rady Unii Europejskiej (w szczególności: Szósta, Ósma oraz Trzynasta Dyrektywa). To wyliczenie zmieniło się jednak wraz z wydaniem pierwszego w historii Unii rozporządzenia („Council Regulation No 1777/2005” – dalej: rozporządzenie) dotyczącego podatku od wartości dodanej.

Zostało ono wydane z datą 17 października 2005 r., przy czym zdecydowana większość przepisów tej regulacji weszła w życie dopiero 1 lipca 2006 r.

Przede wszystkim musisz pamiętać, że rozporządzenia Rady Unii Europejskiej stosuje się bezpośrednio w krajowym porządku prawnym. Jest to jednocześnie podstawowa różnica między tymi aktami a dyrektywami Rady UE. Te ostatnie bowiem znajdują bezpośrednie zastosowanie jedynie w określonych przypadkach (przykładowo, orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie 8/81 - Ursuli Becker).

Innymi słowy, rozporządzenie - w takim kształcie, w jakim zostało ono opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - należy stosować także w Polsce.

Rozporządzenie - inaczej niż Szósta Dyrektywy VAT - nie określa żadnych istotnych zasad w zakresie opodatkowania. Uściśla ono jedynie zasady, wyrażone w tej Dyrektywie, przede wszystkim doprecyzowując zakres obowiązywania poszczególnych uregulowań.

Poniżej przedstawione zostały najistotniejsze zmiany wynikające z rozporządzenia.

Potwierdzone zostało, że montaż urządzenia z dostarczonych przez klienta elementów jest usługą w rozumieniu przepisów VAT. Do tego typu usług stosujesz takie same zasady, jak do innych podobnych usług na ruchomym majątku rzeczowym.

Na przykład, jeżeli klient dysponujący nadanym w Niemczech numerem VAT zleci wykonanie urządzenia w całości z dostarczonych przez niego elementów, a po wykonaniu usługi (zgodnie z art. 28 ust. 8 ustawy o VAT, nie później niż w ciągu 30 dni) urządzenie zostanie wywiezione z Polski, miejscem opodatkowania usługi będą Niemcy. Niemiecki zleceniodawca będzie zobowiązany rozliczyć podatek od tej usługi w deklaracji VAT, składanej u niego w kraju.

Rozporządzenie precyzuje zakres pojęcia usług edukacyjnych (szkoleniowych), którym na podstawie art. 13(A)(1)i VI Dyrektywy zostało przypisane zwolnienie przedmiotowe. Usługi edukacyjne to m. in. różnego rodzaju szkolenia oraz kursy zawodowe (w tym uaktualniające wiedzę związaną z zawodem), niezależnie od czasu ich trwania. A zatem w praktyce zwolnieniem objęte są kursy trwające zarówno kilka godzin, jak i kilka lat.

W myśl rozporządzenia usługi kompleksowej organizacji pogrzebów należy traktować zgodnie z regułą ogólną (art. 9(1) Szóstej Dyrektywy i art. 27 ust. 1 ustawy o VAT), tj. ich miejscem świadczenia (opodatkowania) jest kraj, w którym znajduje się siedziba lub miejsce zamieszkania przedsiębiorcy. W przypadku gdy świadczenie usługi związane jest z prowadzonym w danym kraju stałym miejscem prowadzenia działalności, tam będzie się znajdować miejsce świadczenia dla tej usługi.

Na przykład, jeżeli firma pogrzebowa z Polski, zorganizuje pogrzeb w Czechach - nie będzie podlegać podatkowi w tamtym kraju, lecz w Polsce, chyba że założy po drugiej stronie granicy stałą placówkę, przez którą będzie świadczyć usługi ("stałe miejsce prowadzenia działalności").

Jest to rodzaj transgranicznej dostawy towarów między dwoma krajami Unii Europejskiej, dla której nabywca towaru nie jest podmiotem zobowiązanym do rozliczania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. W praktyce jest to więc najczęściej sprzedaż detaliczna do odbiorców będących osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej.

Z pojęciem sprzedaży wysyłkowej związane są progi obrotów, których osiągnięcie decyduje o przeniesieniu miejsca świadczenia (opodatkowania) do kraju, do którego towar jest sprzedany. Zazwyczaj wartość progu wynosi 35.000 euro (wyjątkami są m.in. Wielka Brytania, Niemcy oraz Austria, gdzie wynosi on odpowiednio: 70.000 funtów oraz 100.000 euro, w przypadku Włoch - jest to 27.889 euro). W konsekwencji polski podatnik VAT, zajmujący się sprzedażą wysyłkową do innych krajów Unii Europejskiej, jest obowiązany do rejestracji na cele VAT w kraju, w którym zamieszkują jego odbiorcy, jeżeli wartość sprzedaży do tego kraju przekroczy próg obowiązujący dla danego kraju.

Rozporządzenie precyzuje, że obowiązek ten dotyczy już dostawy, przez wartość której dochodzi do przekroczenia progu (inaczej niż określał to art. 23 ust. 4 ustawy o VAT, jednakże z mocą od 10 sierpnia 2006 r. został on dostosowany do zmian wynikających z rozporządzenia).

Warto przy tym, abyś pamiętał, że:

Zasady opodatkowania tego rodzaju usług przypominają reguły obowiązujące dla innych usług „niematerialnych”. W przypadku świadczenia takich usług przez podatnika zarejestrowanego w jednym kraju Unii na rzecz podatnika z siedzibą (lub miejscem zamieszkania) w drugim kraju Unii Europejskiej, VAT zostanie rozliczony przez beneficjenta tej usługi w drugim kraju. Jednakże to, co różni usługi elektroniczne od innych „niematerialnych” (art. 9(2)(e) Szóstej Dyrektywy i art. 27 ust. 4 ustawy o VAT) to przypadek, gdy podmiot z siedzibą w kraju trzecim świadczy usługi na rzecz podmiotów, które nie są podatnikami VAT, a mają miejsce zamieszkania w którymś z krajów UE. W tej sytuacji VI Dyrektywa przewiduje, że miejscem świadczenia (opodatkowania) jest kraj Unii Europejskiej, w którym zamieszkują beneficjenci takiej usługi.

Zgodnie z treścią rozporządzenia do usług elektronicznych, tj. świadczonych przy pomocy sieci Internet lub innej sieci elektronicznej, zaliczysz m.in.:

- sprzedaż produktów cyfrowych (oprogramowania),

- udostępnienie możliwości sprzedaży towarów w serwisie aukcyjnym (WWW),

- administracja systemu na odległość,

- dostęp lub pobieranie (download) programów,

- pobieranie zdjęć, filmów, subskrypcja biuletynów elektronicznych lub dostęp do informacji w innej formie,

- pobieranie muzyki, dzwonków i zdjęć na telefon komórkowy,

- dostęp do usług edukacyjnych „on-line”.

Nie są zaś usługami elektronicznymi, w szczególności: usługi przechowywania danych „off-line” oraz usługi konsultantów (prawników, itp.) wyłącznie dlatego, jeżeli komunikacja z nimi miałaby obywać się przez e-mail.

Ustawa o VAT oraz VI Dyrektywa określają dla ww. usług pośredników (art. 27 ust. 4 ustawy o VAT) takie same zasady ustalania miejsca świadczenia (opodatkowania), jak w przypadku usług, które są przedmiotem tego pośrednictwa. Rozporządzenie określa, że zakres ten obejmuje zarówno pośredników działających w imieniu i na rzecz usługobiorców, jak i usługodawców.

Obowiązujący w Polsce limit zakupów, poniżej którego nie dokonuje się zwrotu podatku osobom zamieszkałym poza Wspólnotą, dokonującym w Polsce zakupów, wynosi 200 zł. Jest to kwota uwzględniająca podatek VAT i odnosząca się do zakupów od jednego sprzedawcy.

Rozporządzenie precyzuje, że ww. próg uznaje się za przekroczony (co do zasady, umożliwiając tym samym zwrot podatku) w przypadku gdy podróżny kupuje od tego samego sprzedawcy więcej niż jeden towar, tylko i wyłącznie wtedy, jeżeli całość tych zakupów jest wymieniona na jednej fakturze.