Nowości
RSS
Ważny od 2008-06-30 do 2008-12-31
Rachunkowość świadczeń pracowniczych w świetle MSR 19
Świadczenia pracownicze są kosztem występującym praktycznie w każdej jednostce gospodarczej. Długoterminowe świadczenia mogą sprawiać kłopoty, w szczególności w zakresie ich prawidłowej wyceny. Na czym polega rachunkowość świadczeń pracowniczych? - dowiesz się z tekstu.
Międzynarodowy Standard Rachunkowości 19 poświęcony jest problematyce świadczeń pracowniczych, które obowiązują pracodawców. Standard, ze względu na ponad graniczny charakter, w wielu przypadkach nie znajduje odzwierciedlenia w polskich realiach gospodarczych. Dlatego w niniejszym opracowaniu pewne obszary tematyczne zostały wyeliminowane, bądź omówione w węższym zakresie z powodu małego prawdopodobieństwa ich wystąpienia w rodzimych warunkach.
Co to są świadczenia pracownicze?
Zgodnie z zakresem definicyjnym przez świadczenia pracownicze należy rozumieć wszelkie formy świadczeń jednostki, oferowane w zamian za wykonaną przez pracowników pracę.
Świadczenia pracownicze dzielisz na:
- krótkoterminowe świadczenia pracownicze – do tego rodzaju świadczeń zaliczasz wynagrodzenia, składki na ubezpieczenie, płatne urlopy chorobowe i wypoczynkowe, nagrody z zysku, premie, pod warunkiem że przypadają do zapłaty w ciągu dwunastu miesięcy,
- świadczenia po okresie zatrudnienia – są to przykładowo świadczenia emerytalne, ubezpieczenia na życie po okresie zatrudnienia czy też opieka medyczna po okresie zatrudnienia. Standard w ramach tej kategorii wprowadził podział na programy określonych składek oraz programy określonych świadczeń,
- inne długoterminowe świadczenia pracownicze – obejmują urlopy z tytułu długiego stażu pracy, nagrody jubileuszowe, wypłaty z zysku przypadające do wypłaty w okresie przekraczającym dwanaście miesięcy,
- świadczenia z tytułu rozwiązania pracy – są to świadczenia płatne na skutek decyzji jednostki o rozwiązaniu stosunku pracy przed osiągnięciem przez pracownika wieku emerytalnego.
| Standard wprowadził oddzielne wymagania dla każdej z wyżej wymienionych kategorii świadczeń pracowniczych. |
Rysunek 1. Podział świadczeń pracowniczych na podstawie MSR 19
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze
Rachunkowość krótkoterminowych świadczeń jest prosta, ponieważ nie wymaga stosowania założeń aktuarialnych, a w konsekwencji nie prowadzi do powstawania zysków lub strat aktuarialnych.
Co do zasady krótkoterminowe świadczenia pracownicze ujmujesz jako koszty bieżącego okresu, a w szczególnych przypadkach - jako składnik aktywów, tj. jako zapasy lub rzeczowe aktywa trwałe.
Co do zasady krótkoterminowe świadczenia pracownicze ujmujesz jako koszty bieżącego okresu, a w szczególnych przypadkach - jako składnik aktywów, tj. jako zapasy lub rzeczowe aktywa trwałe.
| Jeżeli kwota wypłaconych świadczeń krótkoterminowych przekracza kwotę należną, wówczas nadwyżkę ujmujesz jako czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów. |
Zgodnie z postanowieniami MSR 19 musisz ujmować przewidywane koszty krótkoterminowych świadczeń pracowniczych w postaci płatnych nieobecności, bowiem niezarachowanie na bieżąco tych kosztów będzie prowadzić do zachwiania zasady współmierności przychodów i kosztów.
Dotyczy to przykładowo urlopu wypoczynkowego, do którego uprawnienia przechodzą na przyszłe okresy. Utworzenie rezerwy na niewykorzystane urlopy wypoczynkowe spowoduje, że koszty zostaną właściwie przypisane do okresu. Najogólniej ujmując, pracownik przyczynia się do powstawania przychodu w jednostce gospodarczej przez okres 11 miesięcy, przy czym otrzymuje wynagrodzenie przez okres 12 miesięcy. W przypadku wykorzystania całego urlopu w ciągu jednego miesiąca dla danego pracownika powstaną wyłącznie koszty.
Dotyczy to przykładowo urlopu wypoczynkowego, do którego uprawnienia przechodzą na przyszłe okresy. Utworzenie rezerwy na niewykorzystane urlopy wypoczynkowe spowoduje, że koszty zostaną właściwie przypisane do okresu. Najogólniej ujmując, pracownik przyczynia się do powstawania przychodu w jednostce gospodarczej przez okres 11 miesięcy, przy czym otrzymuje wynagrodzenie przez okres 12 miesięcy. W przypadku wykorzystania całego urlopu w ciągu jednego miesiąca dla danego pracownika powstaną wyłącznie koszty.
PRZYKŁAD
Przedsiębiorstwo produkcyjne zatrudnia 720 pracowników. Średnie wynagrodzenie roczne ukształtowało się na poziomie 35.000 zł. Jednostka w celu zachowania współmierności przychodów i kosztów tworzy rezerwę na niewykorzystanie urlopy. Pracownicy niewykorzystani w sumie 3.187 dni przysługującego im urlopu.
W pierwszym etapie musisz ustalić średnie wynagrodzenie dzienne. Łącznie ze składkami na ubezpieczenia społeczne. W omawianym przypadku wynosi ono 132,57 zł (35.000/264 dni pracy w roku).
Następnie mnożysz kwotę średniego dziennego wynagrodzenia i liczbę niewykorzystanych dni urlopu. Rezerwa wyniesie zatem 422.500,59 zł (132,57 × 3187) i ujmujesz ją jako rozliczenia międzyokresowe kosztów.
W pierwszym etapie musisz ustalić średnie wynagrodzenie dzienne. Łącznie ze składkami na ubezpieczenia społeczne. W omawianym przypadku wynosi ono 132,57 zł (35.000/264 dni pracy w roku).
Następnie mnożysz kwotę średniego dziennego wynagrodzenia i liczbę niewykorzystanych dni urlopu. Rezerwa wyniesie zatem 422.500,59 zł (132,57 × 3187) i ujmujesz ją jako rozliczenia międzyokresowe kosztów.
Do krótkoterminowych świadczeń pracowniczych zaliczasz również wypłaty z zysku i systemy premiowe.
Podejście związane z ujęciem kosztów dotyczących wypłat bonusów, nagród z zysku czy też premii jest zbieżne z podejście zaprezentowanym powyżej. Również i w tym przypadku ujmujesz przewidywane koszty przyszłych wypłat. Wymagane jest przy tym spełnienie następujących warunków:
Podejście związane z ujęciem kosztów dotyczących wypłat bonusów, nagród z zysku czy też premii jest zbieżne z podejście zaprezentowanym powyżej. Również i w tym przypadku ujmujesz przewidywane koszty przyszłych wypłat. Wymagane jest przy tym spełnienie następujących warunków:
na jednostce ciąży prawne lub zwyczajowo oczekiwane zobowiązanie do dokonania takich wypłat,
można dokonać wiarygodnej wyceny takiego zobowiązania.
PRZYKŁAD
Jednostka z powyższego przykładu, zgodnie z regulaminem wynagradzania wypłaca co roku nagrodę z zysku w wysokości 3,5%. Wypłacane nagrody są ściśle związane z efektami jednostki roku 2007, dlatego też powinny być ujęte jako koszty w tym roku, którego dotyczą.
Zysk wyniósł 4.256.412,53 zł. W związku z tym rezerwa na nagrody z zysku wyniesie 148.974,44 zł (4.256.412,53 × 3,5%).
Księgowania będą przebiegać następująco:
Wn Wynagrodzenia 148.974,44 zł
Ma Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów 148.974,44 zł.
Zysk wyniósł 4.256.412,53 zł. W związku z tym rezerwa na nagrody z zysku wyniesie 148.974,44 zł (4.256.412,53 × 3,5%).
Księgowania będą przebiegać następująco:
Wn Wynagrodzenia 148.974,44 zł
Ma Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów 148.974,44 zł.
Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia – programy określonych składek i programy określonych świadczeń
Świadczenia po okresie zatrudnienia są to świadczenia wypłacane po zakończeniu pracy przez pracownika. Na potrzeby standardu wyodrębniono programy określonych składek oraz programy określonych świadczeń.
Programy określonych składek funkcjonują w oparciu o umowy zawarte między jednostką a funduszem inwestycyjnym, zgodnie z którymi jednostka odprowadza w imieniu pracownika ustalone kwoty. Kwota świadczeń uzyskiwana przez pracownika uzależniona jest od kwoty składek wpłaconych przez jednostkę łącznie z wynikiem osiągniętym przez fundusz.
Rachunkowość programów określonych składek nie budzi większych wątpliwości. Koszty ujmujesz jako koszty bieżącego okresu, w związku z czym nie musisz przyjmować żadnych założeń aktuarialnych oraz uwzględniać dyskonta.
Rachunkowość programów określonych składek nie budzi większych wątpliwości. Koszty ujmujesz jako koszty bieżącego okresu, w związku z czym nie musisz przyjmować żadnych założeń aktuarialnych oraz uwzględniać dyskonta.
W sprawozdaniu musisz podać kwotę, która obciążyła koszty z tytułu programu określonych składek.
PRZYKŁAD
Spółka realizuje program określonych składek. Co miesiąc dokonuje wpłaty w wysokości 2,5% wynagrodzenia. W bieżącym okresie wynagrodzenia wyniosły 1.226.753 zł. Spółka odprowadziła na rzecz funduszu kwotę 25.000 zł. Kwota należnej wpłaty wyniosła natomiast 30.668,83 zł. W związku z tym koszty bieżącego okresu z tytułu programu określonych składek powinny być obciążone w wysokości 30.668,83 zł. Kwota 5.668,83 zł stanowiąca różnicę między kwotą należnej wpłaty a wpłatą faktycznie dokonaną, zostanie ujęta jako bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów.
Programy określonych świadczeń są zdecydowanie bardziej złożone niż programy określonych składek. Wymagają założeń aktuarialnych oraz dyskontowania, ponieważ mogą one zostać rozliczone wiele lat po tym, jak pracownicy wykonywali związaną z nimi pracę. W przeciwieństwie do programu określonych składek ryzyko związane z zapewnieniem określonego poziomu świadczenia spoczywa na pracodawcy. Oznacza to przejęcie przez jednostkę zarówno ryzyka aktuarialnego, jak i inwestycyjnego. W przypadku wystąpienia braków, jednostka uzupełnia niedobory do postulowanego poziomu, co prowadzić może do sytuacji, w której koszty ujmowane z tytułu danego programu nie koniecznie są równe należnym składkom.
W Polsce najczęściej występującym programem określonych świadczeń są odprawy emerytalne.
Przy kalkulacji musisz zastosować założenia aktuarialne:
Przy kalkulacji musisz zastosować założenia aktuarialne:
- dotyczące zmiennych demograficznych – rotacja pracowników i umieralność,
- dotyczące zmiennych finansowych – przyszły wzrost wynagrodzeń, koszty leczenia.
Aby ustalić wartość bilansową rezerwy z tytułu programu określonych świadczeń pracowniczych, uwzględniasz:
- wartość bieżącą zobowiązania z tytułu określonych świadczeń na dzień bilansowy - jest to tzw. zobowiązanie brutto przed odliczeniem wartości godziwej programu. W celu ustalenia wartości bieżącej wyceny zobowiązania, konieczne jest zastosowanie metody wyceny aktuarialnej, przyporządkowanie świadczenia do poszczególnych okresów zatrudnienia oraz przyjęcie założeń aktuarialnych. W praktyce najczęściej przyjmuje się metodę świadczeń narosłych (metoda prognozowanych uprawnień jednostki), tzn. świadczenie rozlicza się proporcjonalnie do przepracowanego czasu w danej jednostce gospodarczej. Każdy okres postrzegany jest jako powodujący powstanie dodatkowej jednostki uprawnienia do świadczenia. Przykładowo ogólna kwota do wypłaty za 5 lat wynosi 1.000 zł. Przepracowany okres wynosi 2 lata w związku z tym część narosła wynosi 400 zł (2/5 × 1.000 zł),
- koszty bieżącego zatrudnienia – kwota ta powoduje wzrost wartości bieżącego zobowiązania i wymaga odrębnego ujęcia w rachunku zysków i strat,
- odsetki – w celu obliczenia można pomnożyć wielkość zobowiązania z początku okresu i stopę dyskontową przyjętą, np. na poziomie długoterminowych obligacji skarbowych. Odsetki wymagają odrębnej prezentacji w rachunku zysków i strat,
- wszelkie zyski i straty aktuarialne – są to zyski lub straty wynikające ze zmiany stanu wartości bieżącej zobowiązania na skutek wprowadzenia lub zmiany dotychczas przyjętych założeń aktuarialnych takich jak: umieralność wskaźniki rotacji pracowników, stopa dyskonta, tępo wzrostu wynagrodzeń. Aby ustalić wielkość zysków lub strat obliczasz różnicę między rzeczywistą wartością zobowiązania na bazie aktualnych danych, a wartością ustaloną na podstawie poprzednich założeń. Zyski lub straty aktuarialne musisz ująć obowiązkowo gdy wartość netto skumulowanych nieujętych zysków i strat aktuarialnych na koniec poprzedniego okresu sprawozdawczego przekraczała wyższą z następujących dwóch wielkości:
a) 10 % wartości bieżącej zobowiązania z tytułu określonych świadczeń na ten dzień (przed odliczeniem aktywów programu), oraz
b) 10 % wartości godziwej aktywów programu na ten dzień,
- wartość godziwą na dzień bilansowy aktywów programu, z których zobowiązania mają być bezpośrednio regulowane. W polskich warunkach pozycja ta generalnie nie występuje ponieważ przy tworzeniu programów odpraw emerytalnych pracodawcy nie wyodrębniają specjalnego funduszu,
- przewidywany zwrot z aktywów programu – to przewidywany zwrot z aktywów programu. Pozycja ta w polskich warunkach praktycznie nie występuje.
PRZYKŁAD
Stanisław Nowak otrzymuje roczne wynagrodzenie na poziomie 96.000 zł. Zgodnie z postanowieniami programu określonych świadczeń w chwili rozwiązania stosunku pracy Stanisław Nowak otrzyma kwotę która będzie odpowiadać 1,5% końcowego wynagrodzenia za każdy rok pracy. Pracownik zamierza rozwiązać stosunek pracy za 5 lat. Założona stopa dyskontowa odpowiada oprocentowaniu czteroletnim obligacjom skarbowym COI i wynosi 6,75%. Wynagrodzenie pracownika rośnie 4% w każdym roku. Nie przewiduje się aby pracownik mógł odejść wcześniej lub później.
W pierwszym kroku musisz ustalić wartość oczekiwanego wynagrodzenia w ostatnim roku pracy. Wiedząc, że wynagrodzenie rośnie 4% w skali roku dokonujesz następujących obliczeń: 96.000 zł × (1 + 0,04)4 = 112.306,42 zł. Następnie ustalasz wielkość świadczenia jaka będzie przypadać w chwili rozwiązania stosunku pracy. W omawianym przypadku wyniesie ona 112.306,42 zł × 1,5% × 5 lat = 8.423 zł. Rocznie kwota wynosi 1.684,60 zł. Dalszą kalkulacje przedstawia poniższa tabela.
Koszty bieżącego zatrudnienia obliczono, dyskontując wynagrodzenia za dany rok, np. dla 2. roku 1684,60/(1,0675³), dla 3. roku 1684,60/(1,0675²).
Saldo początkowe zobowiązania jest wartością bieżącą świadczenia przyporządkowaną do lat ubiegłych.
Prezentacja w sprawozdaniu finansowym powinna wyglądać następująco:
Bilans na 31 grudnia 2007 r.
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych: 2.769,64 zł.
Rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2007 r.
Koszty bieżącego zatrudnienia: 1.384,82 zł
Koszty odsetek: 87,56 zł.
W omawianym przypadku nie wystąpiły koszty przeszłego zatrudnienia oraz zyski aktuarialne. w związku z czym. pozycje te nie zostały wykazane w rachunku zysków i strat.
W pierwszym kroku musisz ustalić wartość oczekiwanego wynagrodzenia w ostatnim roku pracy. Wiedząc, że wynagrodzenie rośnie 4% w skali roku dokonujesz następujących obliczeń: 96.000 zł × (1 + 0,04)4 = 112.306,42 zł. Następnie ustalasz wielkość świadczenia jaka będzie przypadać w chwili rozwiązania stosunku pracy. W omawianym przypadku wyniesie ona 112.306,42 zł × 1,5% × 5 lat = 8.423 zł. Rocznie kwota wynosi 1.684,60 zł. Dalszą kalkulacje przedstawia poniższa tabela.
| Rok | Kwota zobowiązania za każdy rok | Skumulowane kwoty | Saldo początkowe zobowiązania (wartość bieżąca) | Koszty bieżącego zatrudnienia | Odsetki (6,75%) | Saldo końcowe | Kwota do ujęcia w rachunku zysków i strat |
| 2006 | 1.684,60 | 1.684,60 | 0,00 | 1.297,25 | 0,00 | 1.297,25 | 1.297,25 |
| 2007 | 1.684,60 | 3.369,20 | 1.297,25 | 1.384,82 | 87,56 | 2.769,64 | 1.472,38 |
| 2008 | 1.684,60 | 5.053,80 | 2.769,64 | 1.478,29 | 186,95 | 4.434,88 | 1.665,25 |
| 2009 | 1.684,60 | 6.738,40 | 4.434,88 | 1.578,08 | 299,35 | 6.312,32 | 1.877,43 |
| 2010 | 1.684,60 | 8.423,00 | 6.312,32 | 1.684,60 | 426,08 | 8.423,00 | 2.110,68 |
| Suma | 8.423,00 |
Koszty bieżącego zatrudnienia obliczono, dyskontując wynagrodzenia za dany rok, np. dla 2. roku 1684,60/(1,0675³), dla 3. roku 1684,60/(1,0675²).
Saldo początkowe zobowiązania jest wartością bieżącą świadczenia przyporządkowaną do lat ubiegłych.
Prezentacja w sprawozdaniu finansowym powinna wyglądać następująco:
Bilans na 31 grudnia 2007 r.
Zobowiązania długoterminowe
Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych: 2.769,64 zł.
Rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2007 r.
Koszty bieżącego zatrudnienia: 1.384,82 zł
Koszty odsetek: 87,56 zł.
W omawianym przypadku nie wystąpiły koszty przeszłego zatrudnienia oraz zyski aktuarialne. w związku z czym. pozycje te nie zostały wykazane w rachunku zysków i strat.
- wielkość dotychczas nieujętego kosztu przeszłego zatrudnienia – wielkość ta pojawia się, gdy program został wprowadzony lub zmieniony. Koszty te mogą mieć zarówno wartość dodatnią, jak i ujemną - w zależności od charakteru wprowadzonych zmian. Pozycja ta wymaga odrębnej prezentacji w rachunku zysków i strat.
PRZYKŁAD
Jednostka gospodarcza prowadzi program odpraw emerytalnych. Wysokość wypłaty uzależniona jest od całkowitego stażu pracy oraz bazy ustalonej na poziomie 1.000 zł. W przypadku stażu od 0-20 lat współczynnik wynosi 1, co oznacza wypłatę 1.000 zł, 21-30 lat współczynnik wynosi 2, co oznacza wypłatę kwoty 2.000 zł itd. W bieżącym okresie zmodyfikowano wielkości poszczególnych przedziałów wiekowych i przyporządkowanych im współczynników. Skutki tych zmian powinny być ujęte jako koszty przeszłego zatrudnienia.
Rysunek 2.Elementy składowe wartości bilansowej rezerwy na świadczenia po okresie zatrudnienia.
| MSR 19 zaleca a nie wymaga korzystanie z usług aktuariusza. Oznacza to, że kalkulację możesz przeprowadzić we własnym zakresie. |
Inne długoterminowe świadczenia pracownicze
Inne długoterminowe świadczenia pracownicze obejmujące między innymi nagrody jubileuszowe charakteryzują się mniejszym stopniem niepewności w porównaniu do świadczeń po okresie zatrudnienia. Standard wymaga w tym przypadku stosowania uproszczonych metod kalkulacji, tzn.:
- zyski i stary aktuarialne ujmujesz od razu nie stosujesz „przedziału”,
- pełną wysokość kosztów przeszłego zatrudnienia ujmujesz niezwłocznie.
Zobowiązanie z tytułu innych długoterminowych świadczeń pracowniczych ujmujesz jako różnicę między wartością bieżącą zobowiązania z tytułu określonych świadczeń na dzień bilansowy a wartością godziwą ewentualnych aktywów programu na dzień bilansowy, z których to aktywów zobowiązania mają zostać bezpośrednio uregulowane, jeżeli aktywa takie występują.
Wycena zobowiązania oparta jest na przedstawionej wcześniej metodzie świadczeń narosłych.
Standard nie wymaga żadnych szczególnych ujawnień na temat innych długoterminowych świadczeń pracowniczych.
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy ujmujesz jako zobowiązanie i koszt wtedy i tylko wtedy, gdy jednostka jest zdecydowana w możliwy do udowodnienia sposób:
rozwiązać stosunek pracy z pracownikiem lub grupą pracowników przed osiągnięciem przez nich wieku emerytalnego, lub
zapewnić świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy w następstwie złożonej przez siebie propozycji zachęcającej ich do dobrowolnego rozwiązania stosunku pracy.
Dowodem na to będzie posiadanie przez jednostkę sformalizowanego planu rozwiązania stosunku pracy i nie ma żadnej realnej możliwości wycofania się z tego planu.
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy nie przynoszą jednostce przyszłych korzyści ekonomicznych dlatego od razu ujmujesz je w koszty.
| Musisz zdyskontować świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy, jeżeli są należne później niż dwanaście miesięcy od dnia bilansowego. |
Ustawa o rachunkowości a regulacje międzynarodowe
Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 z późn. zm.) jest zdecydowania mniej precyzyjna niż regulacje międzynarodowe. Znajdziesz w niej jedynie zapis dotyczący obowiązku tworzenia rezerw, który jednak nie odnosi się bezpośrednio do świadczeń pracowniczych.
Analizując natomiast poszczególne pozycje bilansowe okazuje się, ustawodawca przewidział szczególną pozycję dotyczącą rezerw na świadczenia emerytalne i podobne, mimo tego w samej ustawie brak jest obszaru definicyjnego dotyczącego tej tematyki. Stosownie natomiast do punktu 4.2 dodatkowych informacji i objaśnień, konieczne jest wskazanie informacji o wynagrodzeniach, łącznie z wynagrodzeniem z zysku, wypłaconych lub należnych osobom wchodzącym w skład organów zarządzających i nadzorujących spółek handlowych (dla każdej grupy osobno).
Warto jednak zwrócić uwagę, że w sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy o rachunkowości, jednostki mogą stosować krajowe standardy rachunkowości wydane przez Komitet Standardów Rachunkowości, zaś w przypadku jego braku - mogą stosować MSR.
Warto na koniec dodać, iż jednostka powinna kierować się tzw. kryterium istotności, co oznacza, że rezerwa powinna być utworzona, gdy - przykładowo - szacowana rezerwa przekroczy 1% sumy bilansowej, czy też 0,5% przychodów ze sprzedaży. Kryteria te jednostka powinna określić we własnym zakresie.
Analizując natomiast poszczególne pozycje bilansowe okazuje się, ustawodawca przewidział szczególną pozycję dotyczącą rezerw na świadczenia emerytalne i podobne, mimo tego w samej ustawie brak jest obszaru definicyjnego dotyczącego tej tematyki. Stosownie natomiast do punktu 4.2 dodatkowych informacji i objaśnień, konieczne jest wskazanie informacji o wynagrodzeniach, łącznie z wynagrodzeniem z zysku, wypłaconych lub należnych osobom wchodzącym w skład organów zarządzających i nadzorujących spółek handlowych (dla każdej grupy osobno).
Warto jednak zwrócić uwagę, że w sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy o rachunkowości, jednostki mogą stosować krajowe standardy rachunkowości wydane przez Komitet Standardów Rachunkowości, zaś w przypadku jego braku - mogą stosować MSR.
Warto na koniec dodać, iż jednostka powinna kierować się tzw. kryterium istotności, co oznacza, że rezerwa powinna być utworzona, gdy - przykładowo - szacowana rezerwa przekroczy 1% sumy bilansowej, czy też 0,5% przychodów ze sprzedaży. Kryteria te jednostka powinna określić we własnym zakresie.
Autor: Paweł Sałdyka, pracownik spółki audytorskiej
Ostatnia aktualizacja: 30.06.2008
Autor: Paweł Sałdyka
