Wynagrodzenie pełnomocnika jest ustalane decyzją Ministra Skarbu Państwa w drodze uchwały zgromadzenia wspólników, pełnomocnik wspólnika wykonuje określone czynności zlecone mu przez Ministra Skarbu Państwa. Sprawdź, jak opodatkować jego przychody.
W interpretacji indywidualnej wydanej 27 października 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie udzielił odpowiedzi na pytanie, czy przychody pełnomocnika wspólnika w jednoosobowej spółce Skarbu Państwa z ograniczoną odpowiedzialnością są przychodami osób, którym organ władzy (administracji państwowej) - w tym przypadku Minister Skarbu Państwa, pełniący funkcję jedynego wspólnika w spółce ze 100% udziałem Skarbu Państwa, na podstawie właściwych przepisów (ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji) zlecił wykonanie określonych czynności (sygn. IPPB1/415-570/09-2/MT).
Na czym polegał problem?
Pełnomocnik wspólnika - Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Skarbu Państwa w jednoosobowej spółce Skarbu Państwa - sp. z o.o. w likwidacji wystąpił z wnioskiem o interpretację prawa podatkowego w odniesieniu do następującej sytuacji. Pełnomocnik wspólnika nie jest organem spółki, ale zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2002 r. nr 171, poz.1397 z pózn. zm., dalej: ukppp) osobą upełnomocnioną przez wspólnika do wykonywania prawa kontroli. Organy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zostały wyczerpująco wymienione w Kodeksie spółek handlowych. Organami tymi są zarząd, rada nadzorcza, komisja rewizyjna i zgromadzenie wspólników. Jest to więc lista zamknięta organów.
Kodeks spółek handlowych (art. 212 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 z późn. zm., dalej: ksh) daje każdemu wspólnikowi możliwość wykonywania samodzielnego lub przy pomocy pełnomocnika prawa kontroli w spółce. Rozwiązanie to obowiązuje również na gruncie do ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, która ustala jako zasadę powoływanie w spółkach powstałych w wyniku komercjalizacji rady nadzorczej, a jako odstępstwo od tej zasady, mające jedynie zastosowanie w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością - nie powoływanie rady nadzorczej i osobiste wykonywanie kontroli przez wspólnika lub osobę przez niego upełnomocnioną.
Do pełnomocnika wspólnika - nie będącego organem spółki nie mają i nie mogą mieć zastosowania przepisy dotyczące organu spółki - rady nadzorczej/komisji rewizyjnej. Pełnomocnik wspólnika jest powoływany do pełnienia swej funkcji bezterminowo, a nie tak jak członek rady nadzorczej/komisji rewizyjnej - na określoną kadencję.
Działa on - w odróżnieniu od rady nadzorczej (liczącej co najmniej 3 osoby) - jednoosobowo. Nie otrzymuje on po zakończeniu roku obrotowego absolutorium, które to absolutorium w myśl art. 231 §2 pkt 3 ksh otrzymują członkowie organów spółek z wykonania przez nich obowiązków. Pełnomocnika wspólnika nie dotyczą również inne przepisy mające zastosowanie do członków organów spółek z udziałem Skarbu Państwa. I tak np. do pełnomocnika wspólnika nie mają zastosowania przepisy ustawy z 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. nr 26, poz. 306 z pózn. zm.).
O powołaniu konkretnej osoby do wykonywania czynności pełnomocnika decyduje Minister Skarbu Państwa poprzez podpisanie personalnej decyzji w tej sprawie. Ta decyzja Ministra Skarbu Państwa jest warunkiem niezbędnym do podjęcia uchwały przez zgromadzenie wspólników. Wynagrodzenie pełnomocnika wspólnika jest ustalane decyzją Ministra Skarbu Państwa w formie uchwały zgromadzenia wspólników, a pełnomocnik wspólnika wykonuje określone czynności zlecone mu przez Ministra Skarbu Państwa. Obowiązki pełnomocnika wspólnika zostały częściowo określone w umowie spółki, a częściowo w drodze wytycznych i pisemnych poleceń. Zakres czynności wykonywanych przez pełnomocnika w Spółce nie jest tożsamy z zakresem czynności, które wykonuje rada nadzorcza/komisja rewizyjna.
Z powyższych względów przychody uzyskiwane przez pełnomocnika wspólnika nie mogą być traktowane jako przychody otrzymywane przez osoby należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych, o których mowa w art. 13 pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej: updof), ale jako przychody osób, którym organ władzy (administracji państwowej) - w tym przypadku Minister Skarbu Państwa pełniący funkcję wspólnika w jednoosobowej spółce Skarbu Państwa, na podstawie właściwych przepisów - w tym przypadku - ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji zlecił wykonanie określonych czynności.
Pełnomocnik wystąpił do organów podatkowych z następującym pytaniem: czy przychody pełnomocnika wspólnika w jednoosobowej spółce Skarbu Państwa z ograniczoną odpowiedzialnością powołanego do pełnienia swej funkcji na podstawie art. 11 ust. 2 ukppp, są przychodami osiąganymi w rozumieniu art. 13 pkt 6 updof, czyli przychodami osób, którym organ władzy (administracji państwowej) - w tym przypadku Minister Skarbu Państwa pełniący funkcję jedynego wspólnika w spółce ze 100% udziałem Skarbu Państwa, na podstawie właściwych przepisów (ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji) zlecił wykonanie określonych czynności.
Kodeks spółek handlowych (art. 212 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. nr 94, poz. 1037 z późn. zm., dalej: ksh) daje każdemu wspólnikowi możliwość wykonywania samodzielnego lub przy pomocy pełnomocnika prawa kontroli w spółce. Rozwiązanie to obowiązuje również na gruncie do ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, która ustala jako zasadę powoływanie w spółkach powstałych w wyniku komercjalizacji rady nadzorczej, a jako odstępstwo od tej zasady, mające jedynie zastosowanie w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością - nie powoływanie rady nadzorczej i osobiste wykonywanie kontroli przez wspólnika lub osobę przez niego upełnomocnioną.
Do pełnomocnika wspólnika - nie będącego organem spółki nie mają i nie mogą mieć zastosowania przepisy dotyczące organu spółki - rady nadzorczej/komisji rewizyjnej. Pełnomocnik wspólnika jest powoływany do pełnienia swej funkcji bezterminowo, a nie tak jak członek rady nadzorczej/komisji rewizyjnej - na określoną kadencję.
Działa on - w odróżnieniu od rady nadzorczej (liczącej co najmniej 3 osoby) - jednoosobowo. Nie otrzymuje on po zakończeniu roku obrotowego absolutorium, które to absolutorium w myśl art. 231 §2 pkt 3 ksh otrzymują członkowie organów spółek z wykonania przez nich obowiązków. Pełnomocnika wspólnika nie dotyczą również inne przepisy mające zastosowanie do członków organów spółek z udziałem Skarbu Państwa. I tak np. do pełnomocnika wspólnika nie mają zastosowania przepisy ustawy z 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. nr 26, poz. 306 z pózn. zm.).
O powołaniu konkretnej osoby do wykonywania czynności pełnomocnika decyduje Minister Skarbu Państwa poprzez podpisanie personalnej decyzji w tej sprawie. Ta decyzja Ministra Skarbu Państwa jest warunkiem niezbędnym do podjęcia uchwały przez zgromadzenie wspólników. Wynagrodzenie pełnomocnika wspólnika jest ustalane decyzją Ministra Skarbu Państwa w formie uchwały zgromadzenia wspólników, a pełnomocnik wspólnika wykonuje określone czynności zlecone mu przez Ministra Skarbu Państwa. Obowiązki pełnomocnika wspólnika zostały częściowo określone w umowie spółki, a częściowo w drodze wytycznych i pisemnych poleceń. Zakres czynności wykonywanych przez pełnomocnika w Spółce nie jest tożsamy z zakresem czynności, które wykonuje rada nadzorcza/komisja rewizyjna.
Z powyższych względów przychody uzyskiwane przez pełnomocnika wspólnika nie mogą być traktowane jako przychody otrzymywane przez osoby należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych, o których mowa w art. 13 pkt 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej: updof), ale jako przychody osób, którym organ władzy (administracji państwowej) - w tym przypadku Minister Skarbu Państwa pełniący funkcję wspólnika w jednoosobowej spółce Skarbu Państwa, na podstawie właściwych przepisów - w tym przypadku - ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji zlecił wykonanie określonych czynności.
Pełnomocnik wystąpił do organów podatkowych z następującym pytaniem: czy przychody pełnomocnika wspólnika w jednoosobowej spółce Skarbu Państwa z ograniczoną odpowiedzialnością powołanego do pełnienia swej funkcji na podstawie art. 11 ust. 2 ukppp, są przychodami osiąganymi w rozumieniu art. 13 pkt 6 updof, czyli przychodami osób, którym organ władzy (administracji państwowej) - w tym przypadku Minister Skarbu Państwa pełniący funkcję jedynego wspólnika w spółce ze 100% udziałem Skarbu Państwa, na podstawie właściwych przepisów (ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji) zlecił wykonanie określonych czynności.
Jakie było stanowisko podatnika?
Zdaniem pełnomocnika w świetle obowiązującej regulacji prawnej dotyczącej organów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zawierającej normy o charakterze ius cogens, niedopuszczalne jest uznanie, również z punktu widzenia prawa podatkowego, że pełnomocnik wspólnika pełni funkcję osoby uczestniczącej w organach stanowiących osób prawnych.
Kodeks spółek handlowych jako zasadniczy akt prawny określający organizacje i zasady funkcjonowania spółek prawa handlowego, enumeratywnie wymienia organy spółki z ograniczoną odpowiedzialności. Są nimi: Zarząd i Zgromadzenie Wspólników (jako organy obligatoryjne) oraz Rada Nadzorcza i Komisja Rewizyjna jako organy fakultatywne).Kodeks Spółek Handlowych nie wymienia pełnomocnika Wspólnika jako organu spółki. Nie robi tego zresztą żaden inny akt prawny. Pełnomocnik wspólnika nie jest w całym systemie prawa uznawany za uczestnika organu stanowiącego jakiejkolwiek osoby prawnej.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa pełnomocnik Wspólnika w spółce powstałej w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego powoływany jest na podstawie art. 11 ust. 2 ukppp.
Powyższy przepis koreluje z art. 212 §1 ksh przyznającym każdemu Wspólnikowi w spółce z ograniczoną odpowiedzialności prawo kontroli, które to prawo Wspólnik może wykonywać osobiście lub z upoważnioną przez siebie osobą.
Tym samym przychody otrzymywane przez pełnomocnika z tytułu pełnionej funkcji powinny być traktowane jako przychody opisane w art. 13 pkt 6 updof, czyli jako przychody osób, którym organ władzy (administracji państwowej) - w tym przypadku Minister Skarbu Państwa pełniący funkcje wspólnika w jednoosobowej spółce Skarbu Państwa, na podstawie właściwych przepisów (w tym przypadku - ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji) zlecił wykonanie określonych czynności, a nie jako przychody z tytułu zasiadania w organie stanowiącym osoby prawnej, o którym mowa w art. 13 ust. 7 updof.
Jakie stanowisko zajął organ podatkowy?
Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uznał stanowisko podatnika za prawidłowe i potwierdził, że na podstawie art. 11 ust. 2 ukppp, w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością powstałych w wyniku komercjalizacji można nie ustanawiać rady nadzorczej. Prawo kontroli wykonuje wówczas wspólnik lub osoba przez niego upełnomocniona.
Fakt, iż pełnomocnik wspólnika w jednoosobowej spółce skarbu państwa z ograniczoną odpowiedzialnością wykonuje prawo kontroli w spółce za radę nadzorczą, nie oznacza, że można go utożsamiać z tym organem spółki. Kodeks spółek handlowych określa zamknięty katalog organów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, do których należą zarząd, rada nadzorcza, komisja rewizyjna i zgromadzenie wspólników. Ponadto żaden przepis nie określa, iż regulacje dotyczące rady nadzorczej miałyby być stosowane odpowiednio do pełnomocnika wspólnika.
Pełnomocnik wspólnika jest powoływany przez Ministra Skarbu Państwa, reprezentującego jedynego wspólnika - Skarb Państwa. Minister Skarbu Państwa, działając jako organ władzy państwowej, zleca pełnomocnikowi określone czynności do wykonania i decyzją w formie uchwały zgromadzenia wspólników ustala jego wynagrodzenie.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 2 updof, jednym ze źródeł przychodów jest m.in. działalność wykonywana osobiście.
Stosownie do postanowień art. 13 pkt 6 updof, za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 updof, uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10 updof, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9.
Zatem organ podatkowy uznał, że przychód pełnomocnika wspólnika w jednoosobowej spółce Skarbu Państwa z ograniczoną odpowiedzialnością, na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy zakwalifikować do źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 pkt 6 updof.
Tekst opublikowany: 10 listopada 2009 r.
Fakt, iż pełnomocnik wspólnika w jednoosobowej spółce skarbu państwa z ograniczoną odpowiedzialnością wykonuje prawo kontroli w spółce za radę nadzorczą, nie oznacza, że można go utożsamiać z tym organem spółki. Kodeks spółek handlowych określa zamknięty katalog organów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, do których należą zarząd, rada nadzorcza, komisja rewizyjna i zgromadzenie wspólników. Ponadto żaden przepis nie określa, iż regulacje dotyczące rady nadzorczej miałyby być stosowane odpowiednio do pełnomocnika wspólnika.
Pełnomocnik wspólnika jest powoływany przez Ministra Skarbu Państwa, reprezentującego jedynego wspólnika - Skarb Państwa. Minister Skarbu Państwa, działając jako organ władzy państwowej, zleca pełnomocnikowi określone czynności do wykonania i decyzją w formie uchwały zgromadzenia wspólników ustala jego wynagrodzenie.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 2 updof, jednym ze źródeł przychodów jest m.in. działalność wykonywana osobiście.
Stosownie do postanowień art. 13 pkt 6 updof, za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 updof, uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10 updof, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9.
Zatem organ podatkowy uznał, że przychód pełnomocnika wspólnika w jednoosobowej spółce Skarbu Państwa z ograniczoną odpowiedzialnością, na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy zakwalifikować do źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 pkt 6 updof.
Tekst opublikowany: 10 listopada 2009 r.
