W kolejnym odcinku poświęconym ustalaniu podstawy wymiaru zasiłków z ubezpieczenia chorobowego piszemy, jak ustalić podstawę wymiaru świadczeń chorobowych, jeżeli przerwa między okresami pobierania wynagrodzeń za czas choroby i zasiłków z ubezpieczenia chorobowego, była krótsza niż 3 miesiące kalendarzowe. Odpowiadamy ponadto na pytania: jakie składniki wynagrodzenia przyjąć do podstawy świadczeń chorobowych, kiedy pracownik w trakcie zwolnienia lekarskiego otrzymał podwyżkę wynagrodzenia, powrócił z urlopu wychowawczego i świadczenia rehabilitacyjnego. Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz w tym tekście.
Niezmieniona podstawa wymiaru
Podstawy wymiaru świadczeń chorobowych nie ustala się na nowo, jeżeli między okresami pobierania wynagrodzeń za czas choroby i zasiłków z ubezpieczenia chorobowego, zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie wystąpiła przerwa albo była ona krótsza niż 3 miesiące kalendarzowe (art. 92 § 2 Kodeksu pracy, dalej: kp, w związku z art. 43 ustawy z 25 czerwca 1999 r.o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r., nr 31, poz. 267 z późn. zm., dalej: ustawy chorobowej)).
PRZYKŁAD
Pracownik chorował od 19 do 23 stycznia 2009 r. W listopadzie 2008 r. miał wypadek w drodze do pracy i pobierał przez 14 dni zasiłek chorobowy. Jako podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego należnego pracownikowi w styczniu 2009 r. trzeba było przyjąć podstawę wymiaru zasiłku chorobowego wypłacanego pracownikowi w listopadzie 2008 r.
Podwyżki wynagrodzeń w trakcie choroby
Zdarza się, że pracownik otrzyma podwyżkę wynagrodzenia, przebywając na zwolnieniu lekarskim. Nie ma to na ogół wpływu na wysokość pobieranego w tym czasie zasiłku chorobowego (wynagrodzenia za czas choroby), ponieważ świadczenia chorobowe oblicza się od podstawy wymiaru stanowiącej przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających ten, w którym powstała niezdolność do pracy. Jeżeli więc pracownik dostał podwyżkę podczas pobierania zasiłku chorobowego, to w zasadzie nie wpłynie ona na wysokość tego zasiłku.
| Jeżeli jednak podwyżkę przyznano za okres wsteczny i objęła ona miesiące, z których ustalano podstawę wymiaru zasiłku chorobowego dla danego pracownika, to po wyrównaniu wynagrodzenia należałoby ponownie ustalić podstawę wymiaru zasiłku chorobowego i sam zasiłek chorobowy. |
Oczywiście trzeba wówczas wypłacić pracownikowi stosowne wyrównanie świadczeń chorobowych. W takim przypadku wyrównanie z tytułu podwyżki wynagrodzenia powinno zostać obniżone za okresy pobieranych, w okresie objętym podwyżką, świadczeń chorobowych.
PRZYKŁAD
Urzędnik był w 2008 r. kilka razy na zwolnieniu lekarskim – w marcu, maju i sierpniu. Do ustalenia podstawy wymiaru wynagrodzenia za czas choroby, a następnie zasiłku chorobowego przyjęto wynagrodzenie od 1 marca 2007 r. do 28 lutego 2008 r. W sierpniu 2008 r. pracownikowi przyznano dodatek specjalny od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. Pracownikowi, który chorował, należało podwyższyć wynagrodzenie za styczeń i luty 2008 r. przyjęte do ustalenia podstawy wymiaru poprzez dodanie dodatku specjalnego, a następnie przeliczyć podstawę wymiaru oraz wynagrodzenie za czas choroby i zasiłek chorobowy otrzymane w marcu, maju i sierpniu 2008 r. Pracownik ten powinien oczywiście otrzymać pełne wyrównanie z tytułu przyznanego mu dodatku specjalnego za styczeń, luty, kwiecień, czerwiec i lipiec 2008 r. oraz częściowe za marzec, maj i sierpień 2008 r. – z wyłączeniem dni objętych zwolnieniem lekarskim.
Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego po urlopie wychowawczym
Zdarza się, że po zakończeniu urlopu wychowawczego, jak również w przypadku przerwania urlopu wychowawczego pracownica, która miała powrócić do pracy, w istocie do tej pracy nie powróciła, przedstawiając zwolnienie lekarskie. W takim przypadku podstawę wymiaru jej wynagrodzenia chorobowego będzie stanowiła kwota wynagrodzenia, określona w umowie o pracę – jeżeli chodzi o wynagrodzenie stałe.
Gdyby pracownica miała również prawo do wynagrodzenia zmiennego – należałoby przyjąć wynagrodzenie zmienne otrzymane przez osobę zatrudnioną w tym zakładzie pracy w takim samym lub w podobnym charakterze.
PRZYKŁAD
Pracownica zakończyła w styczniu 2009 r. urlop wychowawczy, ale zamiast powrócić do pracy, przedstawiła zwolnienie lekarskie, z kodem B (ciąża). Pracownica ta ma prawo jedynie do wynagrodzenia stałego, które w jej przypadku wynosi 2.800 zł brutto. Aby ustalić podstawę wymiaru jej wynagrodzenia chorobowego, należy pomniejszyć wynagrodzenie o 13,71% (tj. o składki na wynagrodzenie emerytalne, rentowe i chorobowe potrącane z wynagrodzenia pracownika).
Otrzymamy w ten sposób kwotę 2.416,12 zł (2.800 zł – 383,88 zł).
Ponieważ wysokość wynagrodzenia chorobowego wynosi w przypadku kobiet będących w ciąży 100% podstawy wymiaru – miesięczne wynagrodzenie chorobowe tej pracownicy będzie wnosiło 2.416,12 zł brutto, a dzienne wynagrodzenie chorobowe (a następnie zasiłek chorobowy) będzie wynosiło 80,54 zł brutto (2.416,12 zł : 30). Jeżeli pracownica ta do dnia porodu nie podejmie pracy, lecz będzie przebywała na zwolnieniach lekarskich – podstawę wymiaru jej zasiłku macierzyńskiego będzie stanowiła podstawa wymiaru zasiłku chorobowego, otrzymywanego przed porodem. W takim przypadku wysokość zasiłku macierzyńskiego będzie równa wysokości zasiłku chorobowego, który go poprzedzał.
Otrzymamy w ten sposób kwotę 2.416,12 zł (2.800 zł – 383,88 zł).
Ponieważ wysokość wynagrodzenia chorobowego wynosi w przypadku kobiet będących w ciąży 100% podstawy wymiaru – miesięczne wynagrodzenie chorobowe tej pracownicy będzie wnosiło 2.416,12 zł brutto, a dzienne wynagrodzenie chorobowe (a następnie zasiłek chorobowy) będzie wynosiło 80,54 zł brutto (2.416,12 zł : 30). Jeżeli pracownica ta do dnia porodu nie podejmie pracy, lecz będzie przebywała na zwolnieniach lekarskich – podstawę wymiaru jej zasiłku macierzyńskiego będzie stanowiła podstawa wymiaru zasiłku chorobowego, otrzymywanego przed porodem. W takim przypadku wysokość zasiłku macierzyńskiego będzie równa wysokości zasiłku chorobowego, który go poprzedzał.
Podstawa wymiaru zasiłku po świadczeniu rehabilitacyjnym
Jeżeli pracownik, który pobierał świadczenie rehabilitacyjne, zachorował wkrótce po zakończeniu pobierania tego świadczenia i powrocie do pracy to, zgodnie z art. 43 ustawy chorobowej – podstawy wymiaru zasiłku przysługującego u tego samego pracodawcy nie ustala się na nowo, jeżeli w pobieraniu zasiłków, a także świadczenia rehabilitacyjnego nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż 3 miesiące kalendarzowe.
Podstawę wymiaru wynagrodzenia za czas choroby w takim przypadku powinna stanowić podstawa wymiaru zasiłku chorobowego, przyjęta do obliczenia podstawy wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego.
| Jeżeli podstawa wymiaru zasiłku chorobowego, przyjęta do ustalenia poprzednio pobieranego przez pracownika świadczenia rehabilitacyjnego, podlegała waloryzacji, podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego stanowi kwota przyjęta jako podstawa wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego po waloryzacji. |
Taką samą zasadę stosuje się w przypadku podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego lub opiekuńczego przysługującego bezpośrednio po świadczeniu rehabilitacyjnym.
Zmiana wymiaru czasu pracy
W razie zmiany umowy o pracę lub innego aktu, na podstawie którego powstał stosunek pracy, polegającej na zmianie wymiaru czasu pracy, podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego stanowi wynagrodzenie ustalone dla nowego wymiaru czasu pracy. Pod warunkiem jednak że zmiana nastąpiła w miesiącu, w którym pracownik zachorował, lub w miesiącach przyjmowanych do ustalenia podstawy wymiaru (art. 92 § 2 kp w związku z art. 41 ust. 2 ustawy chorobowej).
PRZYKŁAD
Do 31 grudnia 2008 r. pracownik był zatrudniony w pełnym wymiarze godzin z wynagrodzeniem 3.200 zł miesięcznie. Od 1 września 2008 r. obniżono mu, na jego wniosek, wymiar czasu pracy do 1/2 etatu i odpowiednio pensję – do 1.600 zł. W styczniu 2009 r. pracownik przez kilka dni przebywał na zwolnieniu lekarskim. W takiej sytuacji jako podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego należy przyjąć wynagrodzenie właściwe dla nowego wymiaru czasu pracy, czyli 1.600 zł miesięcznie.
PRZYKŁAD
Do 31 grudnia 2008 r. pracownik był zatrudniony na ½ etatu, z wynagrodzeniem 1.700 zł miesięcznie. Od 1 stycznia 2009 r. podwyższono mu wymiar czasu pracy do całego etatu i odpowiednio wynagrodzenie – do 3.400 zł. Dnia 22 grudnia 2008 r. pracownik uległ wypadkowi przy pracy i od tej daty przebywa na zwolnieniu lekarskim. W takiej sytuacji do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego należało przyjąć wynagrodzenie za okres od 1 grudnia 2007 r. do 30 listopada 2008 r., właściwe dla poprzedniego wymiaru czasu pracy.
Podstawa prawna: - art. 92 § 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94),
- art.41 ust.2 i art.43 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r., nr 31, poz. 267 z późn. zm.).
- art.41 ust.2 i art.43 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r., nr 31, poz. 267 z późn. zm.).
