Trybunał Konstytucyjny orzekł 7 lica 2009 r., że przepisy rozporządzeń określających podmioty zobowiązane do zapłaty akcyzy przy sprzedaży samochodów przed pierwszą rejestracją były niezgodne z Konstytucją RP (sygn.: SK 49/06).
Rozporządzenia wyznaczały podmioty podatku akcyzowego inne niż określone w ustawie, co jest niezgodne z Konstytucją. W dniach 5 maja i 7 lipca 2009 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznawał skargę konstytucyjną dotyczącą podatku akcyzowego - kategorie podmiotów.
W wyroku z 7 lipca 2009 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy: §18 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego z 16 grudnia 1998 r., §18 ust. l pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego z 15 grudnia 1999 r., §19 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego z 22 grudnia 2000 r., w związku z art. 35 ust. 4 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, są niezgodne z art. 64 ust. 3 w związku z art. 84 i art. 217 Konstytucji. W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
Trybunał uznał, że zachodzi konieczność wydania orzeczenia z uwagi na ochronę konstytucyjnych wolności i praw skarżącego, mimo, że przepisy zaskarżone w sprawie utraciły już moc obowiązującą.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wskazane przepisy rozporządzeń wyznaczały podmioty podatku akcyzowego inne niż określone w ustawie, czyli wkroczyły w materię ustawową. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że orzekając o niezgodności zaskarżonych przepisów z konstytucją nie przesądza w ten sposób, że skarżące przedsiębiorstwo doznało rzeczywistego uszczerbku majątkowego w wyniku obciążenia obowiązkiem podatkowym z naruszeniem konstytucji.
W wyroku z 7 lipca 2009 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepisy: §18 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego z 16 grudnia 1998 r., §18 ust. l pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego z 15 grudnia 1999 r., §19 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego z 22 grudnia 2000 r., w związku z art. 35 ust. 4 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, są niezgodne z art. 64 ust. 3 w związku z art. 84 i art. 217 Konstytucji. W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku.
Trybunał uznał, że zachodzi konieczność wydania orzeczenia z uwagi na ochronę konstytucyjnych wolności i praw skarżącego, mimo, że przepisy zaskarżone w sprawie utraciły już moc obowiązującą.
W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wskazane przepisy rozporządzeń wyznaczały podmioty podatku akcyzowego inne niż określone w ustawie, czyli wkroczyły w materię ustawową. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że orzekając o niezgodności zaskarżonych przepisów z konstytucją nie przesądza w ten sposób, że skarżące przedsiębiorstwo doznało rzeczywistego uszczerbku majątkowego w wyniku obciążenia obowiązkiem podatkowym z naruszeniem konstytucji.
Zdaniem skarżącej spółki nastąpiło naruszenie zasady wolności gospodarczej oraz zasady ochrony praw majątkowych przez upoważnienie Ministra Finansów do określenia w drodze rozporządzenia przypadków, gdy podatnikami akcyzy są osoby lub jednostki inne niż producent lub importer wyrobów akcyzowych. Konstytucja przewiduje, że nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatku następuje w drodze ustawy.
Poprzez nałożenie nakazu zapłaty podatku w akcie prawnym niższego rzędu niż ustawa, tj. w rozporządzeniach w sprawie podatku akcyzowego nastąpiło naruszenie zasady ochrony praw majątkowych - twierdzi skarżąca spółka. Przepisy te są niezgodne z Konstytucją w zakresie, w jakim określają kategorię podmiotów zobowiązanych do zapłaty podatku akcyzowego, gdyż określenie kategorii podatników musi nastąpić w drodze ustawowej.
Trybunał Konstytucyjny podkreślił jednak, że orzekając o niezgodności zaskarżonych przepisów z Konstytucją nie przesądza w ten sposób, że skarżący doznał rzeczywistego uszczerbku majątkowego w wyniku obciążenia obowiązkiem podatkowym z naruszeniem Konstytucji.
Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Tekst opublikowano: 7 lipca 2009 r.
