Nowości
RSS
Ważny od 2007-05-25 do 2007-12-31
Prawo do odliczenia VAT w przypadku przedpłaty na fakturę VAT RR
Pozbawienie możliwości odliczenia podatku VAT podatników dokonujących przedpłaty przed wystawieniem faktury VAT RR na rzecz rolnika ryczałtowego jest niezgodne z Konstytucją. Tak uznał Trybunał Konstytucyjny w ostatnim wyroku. Sprawdź, dlaczego przepisy okazały się niekonstytucyjne.
W dniu 22 maja 2007 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną dotyczącą możliwości odliczenia VAT przez podatników dokonujących przedpłaty przed wystawieniem faktury VAT RR na rzecz rolnika ryczałtowego (sygn. akt: SK 36/06). Rozstrzygana przez Trybunał sprawa dotyczyła nieobowiązującego już art. 33b ust. 4 pkt 3 ustawy z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 26 marca 2002 r.
Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis ten w zakresie, w jakim pozbawia podatnika dokonującego przedpłaty rolnikowi ryczałtowemu za nabywane produkty rolne przed wystawieniem faktury VAT RR możliwości odliczenia VAT naliczonego, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP.
Skorzystanie z uprawnienia odliczenia VAT naliczonego było w tym wypadku uzależnione od spełnienia przez podatnika - nabywcę produktów rolnych od rolnika zryczałtowanego ściśle określonych warunków.
W dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty na rachunek bankowy rolnika należało podać numer i datę wystawienia faktury potwierdzającej zakup produktów rolnych. Podatnik, który dokonał zakupu produktów rolnych od rolnika ryczałtowego nie podał jednak dat ani numerów faktur, za które wpłacił pieniądze na rachunek bankowy rolnika.
Te braki formalne stwierdziły organy kontroli skarbowej i odmówiły podatnikowi prawa do obniżenia podatku należnego. W odwołaniu od decyzji podatnik wyjaśnił, że dokonał przedpłaty obejmującej całkowitą wartość brutto nabywanych produktów rolnych i dlatego nie mógł podać na przelewach danych wymaganych przepisami. Faktury za nabyte produkty rolne zostały bowiem wystawione już po faktycznej dostawie.
Podatnik kwestionował ustalenia kontroli i odwołał się do izby skarbowej. Zdaniem organu odwoławczego sam fakt dokonania zapłaty na rachunek bankowy rolnika nie był wystarczający do skorzystania przez podatnika z prawa do obniżenia VAT należnego i nie mógł być wymaganym przez przepisy dowodem zapłaty. Podatnik nie dawał za wygraną wobec tak formalistycznego podejścia organów podatkowych
Jednak również sąd administracyjny w obu instancjach oddalił skargę podatnika.
Podatnik uznał decyzje organów podatkowych i wyroki sądów za niesłusznie pozbawiające go prawa do odliczenia VAT naliczonego. W jego opinii istniejąca luka prawna dyskryminowała podatników, którzy wywiązywali się z obowiązku zapłaty i to jeszcze przed dostawą produktów rolnych, wniósł więc skargę do Trybunału Konstytucyjnego.
Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego kwestionowany przepis jest przejawem nadmiernego formalizmu prawnego ograniczającego swobodę kształtowania warunków umowy sprzedaży. W przypadku skarżącego nie było bowiem wątpliwości, że wcześniejsza zapłata została dokonana za konkretną, wystawioną później fakturę VAT RR, gdyż w jej treści zamieszczono szczegółowe informacje identyfikujące dokonany przelew.
Skarżący został jednak pozbawiony prawa do odliczenia podatku naliczonego tylko dlatego, że nie podał numeru i daty wystawienia faktury VAT RR w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty. Tym samym skarżący, który w uzgodnieniu z rolnikiem zapłacił przed odbiorem towaru i wystawieniem faktury, został przez ustawodawcę niesłusznie za to działanie ukarany, stwierdził Trybunał Konstytucyjny.
Taką regulację prawną TK uznał za sprzeczną z zasadą demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Zakwestionowany przepis gorzej bowiem traktuje podatników dokonujących na rzecz rolnika ryczałtowego przedpłaty przed wystawieniem faktury VAT RR niż podatników dokonujących zapłaty po wystawieniu takiej faktury przez co narusza konstytucyjną zasadę równości.
Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Autor: Hubert Składnik, prawnik
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
Autor: Hubert Składnik
