Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obowiązek rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem samorządowym skazanym prawomocnie za przestępstwo umyślne jest zgodny z Konstytucją RP. Pracownicy, którzy zostali ukarani, nie spełniają wymagań niezbędnych do zajmowanych przez nich stanowisk urzędniczych, w związku z tym należy z nimi rozwiązać stosunek pracy. Więcej o wyroku TK przeczytasz w tekście.
Dnia 20 stycznia 2009 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Sądu Rejonowego w Chełmie, IV Wydział Pracy w sprawie zgodności art. 2 ust. 1 i ust. 2 w związku z przepisem art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 169, poz. 1201) z art. 2 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim nakłada na pracodawcę samorządowego obowiązek rozwiązania umowy o pracę z pracownikiem samorządowym zatrudnionym na stanowisku urzędniczym, skazanym prawomocnie za przestępstwo umyślne, co do którego wyrok uprawomocnił się przed wejściem w życie przedmiotowej ustawy. Sąd rejonowy występując z zapytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, twierdził, że ustawodawca, wprowadzając w życie zaskarżony przepis, naruszył zasadę: prawo nie działa wstecz, ponieważ nakazał jeszcze raz zweryfikowanie spełnienia wymogów do zajmowania stanowisk urzędniczych przez zatrudnionych już na tych stanowiskach pracowników samorządowych.
Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis ten jest zgodny z Konstytucją RP. Ponadto stwierdził, że uznanie niekonstytucyjności kwestionowanej regulacji mogłoby doprowadzić do zróżnicowania sytuacji prawnej pracowników samorządowych w zależności od tego, kiedy rozpoczęli pracę.
Zatem mogłaby powstać sytuacja, w której:
- urzędnicy zatrudnieni przed wejściem w życie ustawy z 25 sierpnia 2006 r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych, skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne, mogliby nadal pracować na swoich stanowiskach wymagających nieposzlakowanej opinii,
- urzędnicy, z którymi nawiązano stosunek pracy po wejściu w życie tej ustawy, musieliby spełniać obowiązujące obecnie wymogi, czyli wymóg niekaralności.
Takie postępowanie mogłoby, jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny, uprzywilejować pewną grupę osób.
Ustawa z 25 sierpnia 2006 r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych, która weszła w życie 10 października 2006 r., wprowadziła nowe brzmienie przepisu określającego jeden z dodatkowych wymogów zatrudnienia pracownika samorządowego na stanowisku urzędniczym w zmienionej tą ustawą postaci: pracownik nie może być prawomocnie skazany za przestępstwo umyślne. Zgodnie z ustawą 25 sierpnia 2006 r. o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych w terminie 3 miesięcy od wejścia w życie ustawy wprowadzającej tę regulację pracodawca samorządowy mógł wystąpić z zapytaniem do Krajowego Rejestru Karnego o udzielenie informacji o zatrudnionym na stanowisku urzędniczym. Jeżeli nie spełnił on warunków określonych w ustawie, czyli został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne, pracodawca miał prawo niezwłocznie rozwiązać z takim pracownikiem stosunek pracy za wypowiedzeniem lub odwołać go ze stanowiska.
Zatem reasumując, pracodawca zatrudniający pracownika na stanowisku urzędniczym, który został skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne, a wyrok uprawomocnił się przed wejściem w życie zmian w ustawie o pracownikach samorządowych, czyli przed 10 października 2006 r., powinien rozwiązać z nim stosunek pracy.
Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Przypomnijmy, że obowiązująca od 1 stycznia 2009 r. ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458) w art. 6 ust. 1 określa, jaka osoba może być pracownikiem samorządowym. Zgodnie z ww. przepisem pracownikiem samorządowym, może być osoba, która:
1) jest obywatelem polskim,
2) ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw publicznych;
3) posiada kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania pracy na określonym stanowisku.
Pracownikiem samorządowym zatrudnionym na podstawie wyboru lub powołania może być osoba, która spełnia ww. wymagania oraz nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.
Pracownikiem samorządowym zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na stanowisku urzędniczym może być osoba, która spełnia wymagania określone w ust. 1 oraz dodatkowo:
1) posiada co najmniej wykształcenie średnie;
2) nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe;
3) cieszy się nieposzlakowaną opinią.
Pracownikiem samorządowym zatrudnionym na podstawie umowy o pracę na kierowniczym stanowisku urzędniczym może być osoba posiadająca wykształcenie wyższe pierwszego lub drugiego stopnia w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, która spełnia wymagania określone wyżej oraz dodatkowo posiada co najmniej 3-letni staż pracy lub wykonywała przez co najmniej 3 lata działalność gospodarczą o charakterze zgodnym z wymaganiami na danym stanowisku.
Podstawa prawna: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt P 40/07.
Tekst opublikowany: 17 lutego 2009 r.
