Pracownik nie stawił się do pracy i nie poinformował pracodawcy o przyczynie swojej nieobecności. Pracodawca wysłał do pracownika pismo wzywające go do siedziby firmy w celu złożenia stosownych wyjaśnień dotyczących przyczyny nieobecności w pracy. W piśmie tym poinformował pracownika, że w razie niestawienia się do pracy w określonym terminie nieobecność ta zostanie potraktowana jako nieusprawiedliwiona, co spowoduje rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Z tekstu dowiesz się m.in., czy pracodawca powinien przygotować pracownikowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym, czy wystarczy wystawić samo świadectwo pracy, oraz przeczytasz również o tym, jak krok po kroku powinno wyglądać doręczanie oświadczeń woli nieobecnemu pracownikowi.
Załóżmy, że pracownika nie ma w pracy od 14 lipca 2008 r. Do dnia 29 lipca 2008 r. pracodawca nie otrzymał żadnej informacji na temat przyczyny jego nieobecności. Pracodawca wysłał do pracownika pismo wzywające go do siedziby firmy w ciągu 3 dni od otrzymania niniejszego pisma, celem złożenia stosownych wyjaśnień dotyczących przyczyny nieobecności w pracy. W piśmie jest również informacja, że w razie niestawienia się do pracy w określonym terminie nieobecność ta zostanie potraktowana jako nieusprawiedliwiona, co spowoduje rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Czy pracodawca powinien przygotować pracownikowi oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym, czy wystarczy wystawić samo świadectwo pracy?
Czy oprócz wezwania należy wystawić jeszcze oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę?
Czy razem z oświadczeniem o rozwiązaniu stosunku pracy można wysłać świadectwo pracy?
Czy wezwanie pracownika do złożenia wyjaśnień jest konieczne?
Oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę w przypadku niestawienia się pracownika do siedziby pracodawcy w ciągu 3 dni od otrzymania pisma
Odpowiadając na pierwsze pytanie informuję, że zawsze trzeba wręczyć pracownikowi oświadczenie woli pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Kodeks pracy wyraźnie stanowi: umowa o pracę rozwiązuje się m.in. poprzez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia. Dlatego sam fakt wysłania do pracownik pisma dyscyplinującego, w którym pracodawca ostrzega go przed konsekwencjami jego zachowania (nie stawienia się do pracy i nie usprawiedliwienia swojej nieobecności), nie może zastąpić wręczenia oficjalnego oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Potwierdza to najnowsze orzecznictwo. Sąd Najwyższy podkreśla, że świadectwa pracy nie można traktować więc ani jako oświadczenia pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę przyjętego przez pracownika w sposób dorozumiany (wyrok Sądu Najwyższego z 10 października 2007 r., II PK 33/07).
Z jakim dniem należy wystawić oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia i jaki dzień będzie rozwiązaniem stosunku pracy?
Należy je wystawić z takim dniem, w jakim powstanie, czyli jeżeli pracodawca będzie je sporządzać np. 31 lipca br., należy wstawić datę 31 lipca br. jako datę nagłówkową.
| Natomiast w treści nie wpisuje się daty rozwiązania umowy. |
Nie ma to sensu, gdyż oświadczenie o rozwiązaniu lub wypowiedzeniu umowy o pracę uważa się za złożone z chwilą, kiedy doszło do adresata w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią (art. 61 Kodeksu cywilnego, dalej kc, w związku z art. 300 Kodeksu pracy, dalej kp), chociażby tego nie uczynił (wyrok Sądu Najwyższego z 23 stycznia 1998 r. I PKN 501/97 OSNP 1999/1/15).
Oświadczenie może wyglądać w następujący sposób:
Warszawa, 24 lipca 2008 r.
ROZWIĄZANIE UMOWY O PRACĘ BEZ WYPOWIEDZENIA
Pan/(Pani)
............................
............................
(imię i nazwisko)
W związku z brakiem odpowiedzi na pismo z dnia ………znak……, rozwiązuję z Panem/Panią bez zachowania okresu wypowiedzenia (w trybie dyscyplinarnym, na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy) umowę o pracę zawartą w dniu ................................... z powodu trwającej ponad 10 dni nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy.
Umowa o pracę rozwiąże się z chwilą otrzymania niniejszego pisma (art. 61 kc. w związku z art. 300 kp.).
Jednocześnie informuję, iż w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma przysługuje Pan/(Pani) prawo wniesienia odwołania do Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w .........................................
Należy sobie zdawać sobie sprawę, że pracodawca nie może skutecznie doprowadzić swoim oświadczeniem woli do rozwiązania umowy o pracę „z mocą wsteczną” (wyrok Sądu Najwyższego z 26 maja 1986 r., sygn. akt I PR 38/86, niepublikowany). Tak więc wpisanie daty w oświadczeniu woli pracodawcy nic nie da, umowa rozwiąże się dopiero z chwilą dodarcia oświadczenia do pracownika (lub nieodebrania pisma po drugim awizo).
Czy razem z oświadczeniem o rozwiązaniu stosunku pracy można wysłać pracownikowi świadectwo pracy?
Odpowiadając na to pytanie informuję, że nie, nie można razem z oświadczeniem umowy o pracę wysłać pracownikowi świadectwa pracy, ponieważ nie będzie znana data rozwiązania umowy o pracę, więc nie będzie można wypełnić poprawnie świadectwa pracy.
O tym, jak ma wyglądać doręczanie oświadczeń woli nieobecnemu pracownikowi - przesądził wyrok Sądu Najwyższego z 5 października 2005 r. (I PK 37/05 OSNP 2006/17-18/263).
Doręczanie - krok po kroku - powinno być dokonywane w następujący sposób:
- wysyłanie oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę listem poleconym za zwrotnym poświadczeniem odbioru;
- w piśmie pracodawcy nie wpisuje się daty rozwiązania umowy o pracę. Wpisuje się natomiast datę sporządzenia oświadczenia. Bez względu na to, czy data rozwiązania umowy zostanie wstawiona w oświadczeniu, i tak umowa rozwiąże się z chwilą dotarcia pisma do pracownika (uchwała SN z 6 października 1998 r., III ZP 31/98, OSNAPiUS 1999/3/80);
- zwrotka z poczty z informacją o odebraniu listu albo zwrotka, że list był dwukrotnie awizowany i nikt go nie odebrał oznacza, że z tym dniem (tj. z dniem, kiedy ktoś odebrał list albo z upływem 7 dni od daty drugiego awizowania) - oznacza, że oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę doszło do adresata (lub mogło dojść) i z tym też dniem zatrudnienie ustaje. To będzie data rozwiązania umowy;
- dopiero gdy już wiadomo, kiedy nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę, można wypełnić i wysłać pracownikowi świadectwo pracy. W świadectwie pracy jako datę rozwiązania umowy o pracę wpisuje się datę odbioru listu przez pracownika. Jeżeli nie odebrał tego pisma wpisuje się datę wynikającą z daty drugiego awiza plus 7 dni (chyba że na zwrotce jest data odesłania Państwa pisma, już uwzględniająca upływ 7 dni po drugim awizo - wtedy wpisuje się datę uwidoczniona na zwrotce).
Czy wezwanie do złożenia wyjaśnień jest konieczne?
Wezwanie do złożenia wyjaśnień przez pracownika nie jest konieczne. Pracownik albo z regulaminu pracy albo z informacji wydawanej na podstawie art. 29 § 3 kp powinien uzyskać informację, że:
„W razie zaistnienia przyczyn uniemożliwiających stawienie się do pracy: pracownik jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić pracodawcę o przyczynie swojej nieobecności i przewidywanym okresie jej trwania, nie później jednak niż w 2. dniu nieobecności w pracy. Zawiadomienia o przyczynie nieobecności w pracy pracownik dokonuje osobiście lub przez inną osobę telefonicznie kontaktując się z kierownikiem działu lub jego zastępcą lub za pośrednictwem innego środka łączności (poczta elektroniczną) albo drogą pocztową, przy czym za datę zawiadomienia uważa się wtedy datę stempla pocztowego. Niedotrzymanie wyżej określonego terminu może być usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami uniemożliwiającymi terminowe dopełnienie przez pracownika obowiązku określonego w tym przepisie, zwłaszcza jego obłożną chorobą połączoną z brakiem lub nieobecnością domowników albo innym zdarzeniem losowym”.
Podstawą prawną do takiego zapisu jest rozporządzenie w sprawie sposobu usprawiedliwiania
Należy pamiętać, że samo opóźnienie usprawiedliwienia nieobecności w pracy nie powinno być traktowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika (wyrok Sądu Najwyższego z 22 września 1999 r., sygn. akt I PKN 270/99, OSNAP z 2001 r., nr 2, poz. 40). Gdyby więc okazało się, że pracownik np. doznał wypadku samochodowego, nie miał przy sobie dokumentów, leżał pod respiratorem i nie miał nikogo bliskiego, kto o jego stanie mógłby zawiadomić pracodawcę - oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym trzeba będzie wycofać. Jednakże takie przypadki rzadko trafiają się w praktyce.
Jak podkreśla Sąd Najwyższy: pracownik nie narusza w sposób ciężki podstawowych obowiązków pracowniczych, jeżeli po jego stronie występują okoliczności usprawiedliwiające nieobecność w pracy, np. jest obłożenie chory, a dopuszcza się on jedynie uchybień w formalnym usprawiedliwieniu tej nieobecności - usprawiedliwia się po upływie 2 dni nieobecności (wyrok Sądu Najwyższego z 4 sierpnia 1999 r., sygn. akt I PKN 126/99, OSNAP z 2000 r. nr 20, poz. 752).
Podstawa prawna: - art. 30 § 1 pkt 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94) ,
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. nr 60, poz. 281),
- art. 61 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93) w związku z art.300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94)
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz.U. nr 60, poz. 281),
- art. 61 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93) w związku z art.300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94)
