Poselski projekt ustawy o zawieszeniu działalności do kosza?

Poselski projekt ustawy o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej miał rozwiązać kwestię czasowego zawieszenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, która w praktyce często jest stosowana, jednak nie jest uregulowana ani przez przepisy podatkowe, ani przez przepisy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zdaniem rządu, przepisy umożliwiające zawieszenie działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę nie powinny być regulowane przez osobną ustawę, ale powinny być włączone do ustawy, która obejmuje wszystkie sprawy związane z zakładaniem i prowadzeniem firmy. Dlatego też rządowa propozycja regulująca instytucję zawieszenia działalności gospodarczej przewiduje nowelizację ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. nr 173, poz. 1807 z późn. zm.).

Drugi z zarzutów odnosi się do tego, że propozycja poselska przyznaje prawo do zawieszenia działalności gospodarczej tylko tym przedsiębiorcom, którzy nie zatrudniają pracowników. Taka regulacja narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.

Ponadto projekt ustawy o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej zgłoszony przez posłów obejmuje wyłącznie osoby fizyczne i prawne, pomijając inne podmioty, które według ustawy o swobodzie działalności gospodarczej są przedsiębiorcami.

Wątpliwości wywołuje też propozycja, aby po wejściu w życie poselskiej nowelizacji traciły moc wcześniejsze decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wobec przedsiębiorcy zawieszającego działalność. Decyzje te dotyczą wysokości składek i umorzenia postępowań prowadzonych przez ZUS, i zdaniem Rady Ministrów procedury te należy zakończyć, tak aby prawo nie działało wstecz.

Nad projektem rządowym pracuje Komisja Gospodarki oraz Komisja Rozwoju Przedsiębiorczości. Uznano, że przepisy regulujące zawieszenie działalności gospodarczej powinny regulować również konsekwencje dla uzyskania uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego, do świadczeń emerytalnych, rentowych oraz konsekwencje takiego kroku przedsiębiorcy w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego. Brak wyraźnego określenia takich następstw powodowałby wątpliwości interpretacyjne. Tym bardziej, że w opinii resortu zdrowia o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego decyduje wpis do ewidencji działalność gospodarczej, a nie okoliczność faktycznego prowadzenia działalności o tym charakterze, pomimo że ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) stanowi, iż obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność gospodarczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Ponadto proponuje się dla pewności obrotu wyliczenie przypadków, kiedy zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej będzie możliwe. Na przykład taka instytucja dotyczyłaby co do zasady przypadku, gdy działalność gospodarcza ma charakter powtarzalnych czynności oddzielonych od siebie dłuższymi przerwami faktycznego niepodejmowania czynności w ramach działalności gospodarczej; klasycznym przykładem takiego stanu faktycznego jest działalność ograniczona do corocznej sprzedaży choinek świątecznych.

Projekt rządowy formułuje negatywne przesłanki ustawowe, wykluczające możliwość zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Najważniejsza z nich to, ta aby przedsiębiorca nie zatrudniał w ramach wykonywanej przez siebie działalności innych osób, w szczególności na podstawie umów o pracę. Ma on bowiem bezwzględny obowiązek zabezpieczenia istniejących stosunków pracy i zapewnienia pracownikom świadczeń wynikających z tych umów.

Między innymi projekt przewiduje, że nie będzie możliwe czasowe zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, z której wykonywaniem wiąże się obowiązek uzyskania koncesji, wpisu do rejestru działalności regulowanej lub zezwolenia.

Zaproponowano także krótszy niż w projekcie poselskim okres, w jakim przedsiębiorca mógłby być wyłączony czasowo z obrotu - najwyżej rok.

Wejście w życie niniejszych zmian w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej oraz ustawach podatkowych i ubezpieczeniach społecznych oraz ubezpieczeniu zdrowotnym przewidziane jest na 1 stycznia 2007 r.