Nowości
RSS
Ważny od 2006-07-07 do 2007-12-31
Podwyższenie kapitału zakładowego wolne od podatku?
Podstawowym założeniem nowelizacji ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2005 r. nr 41, poz. 399 z późn. zm.) jest uproszczenie zasad poboru podatku oraz zmniejszenie kosztów związanych z administrowaniem podatkiem. Uchylone zostaną przepisy regulujące zwolnienie podatkowe czynności dotyczących udzielania pomocy na ratowanie i pomocy na restrukturyzację oraz wyłączenie od podatku czynności cywilnoprawnych, których przedmiotem są rzeczy lub prawa majątkowe likwidowanej kopalni. Preferencje te stanowią niezgodną z prawem unijnym pomoc publiczną. Projekt zakłada także odstąpienie od opodatkowania podwyższenia kapitału zakładowego, jeżeli jego źródłem są udzielone pożyczki uprzednio opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Więcej na ten temat czytaj w tekście.
W Sejmie znajdują się dwa projekty zmiany ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. nr 41, poz. 399 z późn. zm., dalej: upcc). Jeden z nich, projekt rządowy, ma związek z przepisami ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, która dostosowała regulacje polskiego rynku kapitałowego do regulacji europejskich i wprowadziła nową terminologię w dotychczas obowiązujących przepisach. W szczególności dotyczyło to wprowadzenia do przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi szerszego niż „dom maklerski” pojęcia „firmy inwestycyjnej”, które obejmuje zarówno domy maklerskie, jak i banki oraz zagraniczne firmy inwestycyjne.
Jeszcze bardziej gruntownej zmiany dokonano w zakresie definicji „papierów wartościowych” oraz wprowadzenia nowej definicji – „maklerskich instrumentów finansowych”.
Jakie zmiany przewiduje pierwszy z projektów?
Wobec tych zmian konieczne jest dostosowanie obowiązujących przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zmianie ulegnie zatem art. 9 pkt 9 upcc.
Zgodnie z przepisami art. 9 pkt 9 upcc zwalnia się sprzedaż papierów wartościowych domom maklerskim i bankom prowadzącym działalność maklerską oraz sprzedaż papierów wartościowych dokonywaną za pośrednictwem domów maklerskich lub banków prowadzących działalność maklerską.
Zatem w obecnym brzmieniu inne zasady opodatkowania stosowane są dla transakcji dokonywanych z udziałem krajowych podmiotów maklerskich, a inne dla transakcji dokonywanych za pośrednictwem podmiotów zagranicznych.
Taka wykładnia może prowadzić do ograniczenia działalności zagranicznych podmiotów maklerskich na terytorium Polski, co pozostaje w sprzeczności z wynikającą z przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi zasadą równego dostępu do wykonywania działalności maklerskiej na terytorium Polski.
Ponadto takie nierówne traktowanie podmiotów funkcjonujących na polskim rynku kapitałowym może być uznane za sprzeczne z przepisami prawa europejskiego. Jedną bowiem z podstawowych zasad tego prawa jest zasada równego traktowania podmiotów krajowych i innych podmiotów z krajów Unii Europejskiej, czytamy w uzasadnieniu projektu.
Co nowego wyniknie z drugiej nowelizacji?
Drugi z projektów to rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W tym wypadku nowelizacja ma na celu dostosowanie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych do przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej w zakresie pomocy publicznej dla przedsiębiorców oraz opodatkowania podwyższenia kapitału w spółkach kapitałowych. Doprecyzowaniu ulegnie również przepis art. 2 pkt 4 upcc dotyczący wyłączenia czynności cywilnoprawnych z opodatkowania tym podatkiem, jeśli podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki (akty założycielskie) oraz ich zmiany, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k upcc). Opodatkowana jest także zmiana umowy spółki polegająca na zwiększeniu majątku spółki albo podwyższeniu kapitału zakładowego (art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 1 ust. 3 pkt 4 upcc).
W przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się:
- przy spółce osobowej - wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika lub akcjonariusza, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika lub akcjonariusza spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania;
- przy spółce kapitałowej - wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje podwyższenie kapitału zakładowego, oraz dopłaty;
- przekształcenie, podział lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki lub podwyższenie kapitału zakładowego;
- przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej lub jej siedziby - także wtedy, gdy czynność ta nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego - jeżeli rzeczywisty ośrodek zarządzania lub siedziba nie znajdowały się poprzednio na terytorium państwa członkowskiego bądź jeżeli znajdowały się na terytorium takiego państwa, jeżeli umowa spółki nie podlegała podatkowi kapitałowemu.
Podatek od czynności cywilnoprawnych od umowy spółki i jej zmiany jest odpowiednikiem podatku kapitałowego uregulowanego w Dyrektywie Rady z 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (69/335/EWG), której przepisy nakładają na państwa członkowskie obowiązek ujednolicenia podatku kapitałowego zarówno pod względem jego struktury, jak i stawek. Częściowo przepisy te implementowano do prawa krajowego ustawą z 19 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2004 r. nr 6, poz. 42).
Projektowana zmiana w art. 2 w pkt 4 zmierza do zapewnienia jednolitych zasad opodatkowania umowy spółki, zgodnie z przepisami wskazanej dyrektywy (art. 2 pkt 3 projektu).
Nie będzie już zwolnienia od umowy pożyczki udzielonej spółce kapitałowej przez wspólnika (akcjonariusza; art. 2 pkt 9 lit. c tiret drugie projektu). Czynność ta, zgodnie z założeniami dyrektywy, jest uznawana za zmianę umowy spółki kapitałowej (art. 2 pkt 1 lit. b projektu).
Realizując główne założenia dyrektywy stanowiące, że kapitał spółki powinien być opodatkowany w państwach członkowskich jednokrotnie, projekt zakłada odstąpienie od opodatkowania podwyższenia kapitału zakładowego, jeżeli jego źródłem są udzielone pożyczki uprzednio opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych (art. 2 pkt 6 lit. c tiret drugie projektu).
Projekt wprowadza również zmianę w ustawie polegającą na zniesieniu zwolnienia umów spółek, których skutkiem jest przeniesienie rzeczywistego ośrodka zarządzania lub siedziby spółki kapitałowej z państwa członkowskiego innego niż Rzeczpospolita Polska na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wartość kapitału spółki była opodatkowana podatkiem kapitałowym w państwie członkowskim, ze względu na fakt, iż czynność ta nie podlega podatkowi (art. 2 pkt 8 lit. d projektu).
W projekcie dokonano zmiany definicji „państwa członkowskiego”, przez objęcie tym pojęciem nie tylko państw członkowskich Unii Europejskiej, ale również państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym (art. 2 pkt 2 lit. a projektu).
Ponadto proponuje się uchylenie przepisu dotyczącego zwrotu podatku w przypadku, gdy umowa spółki w wyniku ostatecznej decyzji odmawiającej spółce wydania koncesji na podjęcie działalności gospodarczej została rozwiązana, jako nieznajdującego zastosowania w praktyce oraz w zawiązku z faktem, że przepisy dyrektywy nie przewidują zwrotu podatku od umów spółki (art. 2 pkt 11 projektu).
Na skutek zmian objęte podatkiem od czynności cywilnoprawnych zostaną zwolnione z VAT umowy sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach oraz umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych – zmiana ta ma na celu efektywne opodatkowanie powyższych czynności, w obecnym bowiem stanie prawnym są one wyłączone z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych i jednocześnie zwolnione z podatku od towarów i usług (art. 2 pkt 3 lit. b projektu).
Projektowane zmiany miałyby wejść w życie 1 stycznia 2007 r. i będą miały zastosowanie do czynności cywilnoprawnych dokonanych od dnia wejścia w życie przepisów.
Autor:
Autor: Wiesław Adamczyk, doradca prawny
Ostatnia aktualizacja: 26.01.2009
Autor: Wiesław Adamczyk
