Podróże służbowe po nowemu

Wysokość diety za dobę z tytułu podróży służbowej, określona postanowieniami układu zbiorowego, regulaminu wynagrodzenia lub umowy o pracę nie może być niższa niż tego rodzaju należności określone dla pracownika sfery budżetowej (art. 77 ⁵ §4 zmkp).
Jeżeli układ zbiorowy pracy, regulamin wynagrodzenia lub umowa o pracę w rozliczanej przez Ciebie firmie nie zawiera w ogóle takich postanowień, wówczas pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów podróży służbowej w wysokości określonej w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej (art. 77⁵ § 5 kzmkp).



Z opodatkowania zwolnione są od 1 stycznia 2003 r. diety i inne należności za czas podróży służbowej przysługujące pracownikom (art. 21 ust 1 pkt 16 ustawy z 27 lipca 2002 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., zwanej dalej updop).

Wcześniej zwolnienie od podatku dochodowego obejmowało diety i inne należności za czas podróży służbowej, bez wskazania, kogo one dotyczą (art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy z 27 lipca 2002 r. zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. z 2002 nr 141, poz.1179). Nowe przepisy wprowadzają więc istotne ograniczenie. Zwolnione od podatku dochodowego są diety wraz z innymi należnościami z za czas podróży służbowej pracownika na obszarze kraju oraz poza granicami.

Należy podkreślić, że są one zwolnione tylko do wysokości określonej w przepisach dotyczących pracowników w sferze budżetowej (rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługującej pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, Dz. U. nr 236, poz.1991 oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 r. sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługującej pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, Dz. U. nr 236, poz.1990).

Jednak w uzasadnionych przypadkach Minister Finansów może, jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes podatników, zaniechać poboru określonego rodzaju podatku (art. 22 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.).

Z uprawnienia tego Minister skorzystał w rozporządzeniu z 27 lutego 2003 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od niektórych dochodów (przychodów) oraz zwolnienia niektórych grup płatników z obowiązku pobrania podatku (Dz.U. nr 42, poz. 366).

Od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2004 r. nie będzie pobierany podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu diet i innych należności związanych z podróżą służbową do wysokości kwoty określonej w powołanych wyżej rozporządzeniach Ministra Pracy i Polityki Społecznej.
W taki szczególnie korzystny sposób potraktowane zostały jedynie niektóre grupy odbywających podróż służbową.

Zwolnienie to dotyczy następujących grup:
- członków związków zawodowych, organizacji pracodawców, członków samorządów zawodowych i gospodarczych w związku z realizacją przez te osoby celów statutowych oraz organizacji działających zgodnie z ustawami normującymi ich tworzenie i funkcjonowanie,
- osób działających w imieniu osób prawnych będących członkami wskazanych organizacji (tj. związków zawodowych, organizacji pracodawców, samorządów zawodowych i gospodarczych ) realizujących ich cele statutowe,
- osób wykonujących czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich,
- osób należących do składów zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych niezależnie od sposobu ich powołania,
- osób działających w imieniu osób prawnych będących członkami wskazanych organizacji (tj. związków zawodowych, organizacji pracodawców, samorządów zawodowych i gospodarczych) realizujących ich cele statutowe,
- osób wykonujących czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich,
- osób należących do składów zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych niezależnie od sposobu ich powołania,
- osób wykonujących działalność na podstawie kontraktu menedżerskiego lub umów o podobnym charakterze - jeżeli pełnią swoje obowiązki na podstawie wyboru (powołania).

Pracodawca ma swobodę w zakresie kształtowania warunków oraz wysokości należności z tytułu podróży służbowej. Stawki określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej odnoszą się tylko i wyłącznie do pracowników zatrudnionych w państwowej i samorządowej sferze budżetowej oraz tych pracowników, których pracodawcy nie uregulowali warunków wypłacania należności z tytułu podróży służbowej.

Podstawa prawna:
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługującej pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U. nr 236, poz.1991),
- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 r. sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługującej pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz.U. nr 236, poz.1990),
- ustawa o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. nr 135, poz.1146),
- ustawa z 27 lipca o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. nr 141, poz. 1179),
- art. 22 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.).

Autor: Małgorzata Dudzik, prawnik