Podróże służbowe bez podatku!

Minister Finansów zaniechał poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów (przychodów) z tytułu diet i innych należności związanych z podróżą, jeżeli świadczenia zostały otrzymane przez osoby fizyczne niebędące pracownikami. Jednocześnie świadczenia te musiały zostać poniesione:

1) w celu osiągnięcia przychodów lub
2) w celu realizacji zadań organizacji i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów odrębnych ustaw, lub
3) przez organy (urzędy) władzy lub administracji państwowej albo samorządowej oraz jednostki organizacyjne im podległe lub przez nie nadzorowane, lub
4) przez osoby pełniące funkcje obywatelskie.

Zwolnienie przysługuje do wysokości określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju (rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługującej pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju, Dz.U. nr 236, poz. 1991 oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługującej pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, Dz.U. nr 236, poz. 1990).

Jako płatnik nie naliczasz zatem zaliczek na podatek od dochodów (przychodów) od świadczeń wypłaconych osobom fizycznym niebędącym pracownikami. Dotyczy to dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2003 r. do 31 grudnia 2004 r.

Zwolnienie z poboru podatku nie ma zastosowania do przychodów, jeżeli świadczenia zostały otrzymane przez osoby fizyczne niebędące pracownikami i zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przez niektórych podatników otrzymujących te świadczenia.

W wypadku osób osiągających przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, także z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych (art. 13 pkt 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm., dalej zwanej updof).

Zwolnienie nie dotyczy również polskich arbitrów osiągających przychody z uczestnictwa w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi (art. 13 pkt 4 updof).

Nie podlegają zwolnieniu z podatku przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator zlecił wykonanie określonych czynności, np. przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej (art. 13 pkt 6 updof).

Opodatkowane podatkiem dochodowym są osoby osiągające przychody z tytułu osobistego wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
- osoby prawnej, jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej lub przedsiębiorcy - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb tych podmiotów i tego samego rodzaju usług nie wykonuje na rzecz ludności,
- właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością
(art. 13 pkt 8 updof).

Z opodatkowania zwolnione są od 1 stycznia 2003 r. również diety i inne należności za czas podróży służbowej przysługujące pracownikom (art. 21 ust. 1 pkt 16 updof).

Wcześniej zwolnienie od podatku dochodowego obejmowało również diety i inne należności za czas podróży służbowej, bez wskazania, kogo one dotyczą. Najpierw pojawiły się nowe przepisy wprowadzające istotne ograniczenie. Zwolnione z podatku dochodowego zostały od 1 stycznia 2003 r. diety wraz z innymi należnościami za czas podróży służbowej pracownika na obszarze kraju oraz poza granicami. Teraz zwolnienie dotyczy również osób niebędących pracownikami.

Rozporządzenie Ministra Finansów weszło w życie 11 marca 2003 r.

Nie obowiązuje już rozporządzenie Ministra Finansów z 24 grudnia 2002 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od niektórych dochodów (przychodów) oraz zwolnienia niektórych grup płatników z obowiązku pobrania podatku (Dz.U. nr 240, poz. 2070).

Podstawa prawna:
- art. 22 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.),
- rozporządzenie Ministra Finansów z 27 lutego 2003 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od niektórych dochodów (przychodów) oraz zwolnienia niektórych grup płatników z obowiązku pobrania podatku (Dz.U. nr 42, poz. 366),
- art. 12 ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.),
- art. 13 pkt 24, 6 i 8, art. 14 i art. 18 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.),
- ustawa o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 135, poz. 1146).

Autor: Alicja Ryterska, doradca prawny w jednej z poznańskich firm